nl - en to nl translation catalogue (730 entries)

en: Red Hat, Inc. and others
nl: Red Hat, Inc. en anderen

en: Fedora Release Notes
nl: Fedora Uitgave Informatie

en: Important information about this release of Fedora
nl: Belangrijke informatie over deze uitgave van Fedora

en: Release notes for F9
nl: Vrijgave informatie voor F9

en: X Window System (Graphics)
nl: X Window System (Grafisch)

en: Latest Release Notes on the Web
nl: Nieuwste uitgave-informatie op het web

en: These release notes may be updated. To view the latest release notes for Fedora, visit:
nl: Deze vrijgave informatie kan vernieuwd zijn. Om de laatste vrijgave informatie voor Fedora te bekijken, bezoek:

en: This section contains information related to the X Window System implementation, X.Org, provided with Fedora.
nl: Dit onderdeel bevat informatie gerelateerd aan de X Window System implementatie, X.org, meegeleverd met Fedora.

en: Faster X Start-up and Shutdown
nl: X Sneller Opstarten en Afsluiten

en: Fedora 9 features a number of changes designed to make X faster in starting and shutting down and to make other improvements. Full details of the project can be found through this feature page:
nl: Fedora 9 brengt een aantal veranderingen die gemaakt zijn om X sneller op te starten en af te sluiten en om andere verbeteringen aan te brengen. De volledige details van het project kunnen op de volgende pagina gevonden worden:

en: X Configuration Changes
nl: X Configuratie Wijzigingen

en: The X.Org 1.4.99 X server has been modified to automatically detect and configure most hardware, eliminating the need to modify the <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename> configuration file. The only hardware configured by default in the <filename>xorg.conf</filename> configuration file written by <application>Anaconda</application> is:
nl: De X.org 1.4.99 X server is aangepast om automatisch de meeste hardware te detecteren en te configureren, zodat het niet meer nodig om het <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename> configuratie bestand te veranderen. De enige hardware die standaard in het <filename>xorg.conf</filename> configuratie bestand door <application>Anaconda</application> geconfigureerd wordt is:

en: the graphics driver, and
nl: de grafische driver

en: the keyboard map
nl: de toetsenbord instelling

en: All other hardware, such as monitors (both LCD and CRT), USB mice, and touchpads, should be detected and configured automatically.
nl: Alle andere hardware, zoals beeldschermen (zowel LCD als CRT), USB muizen en touchpads moeten automatisch gedetecteerd en geconfigureerd worden.

en: The X server queries the attached monitor for supported resolution ranges, and attempts to pick the highest resolution available with the correct aspect ratio for the display. Set the preferred resolution in <menuchoice><guimenu>System</guimenu><guisubmenu>Preferences</guisubmenu><guimenuitem>Screen Resolution</guimenuitem></menuchoice>, and the default resolution for the system in <menuchoice><guimenu>System</guimenu><guisubmenu>Administration</guisubmenu><guimenuitem>Display</guimenuitem></menuchoice>.
nl: De X server onderzoekt het aangesloten beeldscherm om de ondersteunde resoluties vast te stellen, en probeert de hoogst beschikbare resolutie met de juiste lengte en breedte verhouding voor het beeldscherm in te stellen. Gebruikers kunnen hun voorkeurs resolutie instellen met <menuchoice><guimenu>Systeem</guimenu><guisubmenu>Voorkeuren</guisubmenu><guisubmenu>Hardware</guisubmenu><guimenuitem>Schermresolutie</guimenuitem></menuchoice>, en de standaard resolutie voor het systeem kan veranderd worden met <menuchoice><guimenu>Systeem</guimenu><guisubmenu>Beheer</guisubmenu><guimenuitem>Beeldscherm</guimenuitem></menuchoice>.

en: If the <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename> configuration file is not present, X automatically detects the appropriate driver, and assumes a 105-key US keyboard layout.
nl: Als het <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename> configuratie bestand niet aanwezig is, zal X automatisch de juiste driver detecteren en uitgaan van een 105-toetsen US toetsenbordopmaak.

en: In certain situations, the <computeroutput>evdev</computeroutput> driver was used, even when the <computeroutput>kbd</computeroutput> driver was specified in <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename>. Removing the <computeroutput>evdev</computeroutput> driver caused errors and warnings such as the following:
nl: In sommige gevallen werd de <computeroutput>evdev</computeroutput> driver gebruikt, zelfs als de <computeroutput>kbd</computeroutput> driver in <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename> was gespecificeerd. Het verwijderen van de <computeroutput>evdev</computeroutput> driver veroorzaakte fouten en waarschuwingen zoals de volgende:

en: In Fedora 9, the XKB settings are read from <filename>/etc/sysconfig/keyboard</filename>, which gives users the correct layout. The <option>KEYTABLE</option> option, configured in <filename>/etc/sysconfig/keyboard</filename>, also sets the layout for X. The <option>XKB_VARIANT</option> and <option>XKB_OPTIONS</option> variables can be configured to customize XKB.
nl: In Fedora 9 worden de XKB instellingen gelezen van <filename>/etc/sysconfig/keyboard</filename>, wat voor gebruikers de juiste indeling ingeeft. De <option>KEYTABLE</option> optie, geconfigureerd in <filename>/etc/sysconfig/keyboard</filename>, stelt ook de indeling voor X in. De <option>XKB_VARIANT</option> en <option>XKB_OPTIONS</option> variabelen kunnen geconfigureerd worden om X op maat te maken.

en: Third Party Video Drivers
nl: Video Drivers van Derden

en: Refer to the <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Xorg/3rdPartyVideoDrivers">Xorg third-party drivers</ulink> page for detailed guidelines on using third-party video drivers.
nl: Refereer naar de <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Xorg/3rdPartyVideoDrivers">Xorg drivers van derden</ulink> pagina voor uitgebreide richtlijnen voor het gebruiken van video drivers van derden.

en: Welcome to Fedora
nl: Welkom bij Fedora

en: The Fedora Project is a Red Hat sponsored and community supported open source project. Its goal is the rapid progress of free and open source software and content. The Fedora Project makes use of public forums, open processes, rapid innovation, meritocracy, and transparency in pursuit of the best operating system and platform that free and open source software can provide.
nl: Het Fedora Project is een open source project dat door Red Hat gesponsord en door een gemeenschap ondersteund wordt. Het doel is een snelle voortschrijding van vrije en open bron software en inhoud. Het Fedora Project gebruikt publieke forums, open processen, snelle innovatie, meritocratie en transparantie om het beste operating systeem en platform te verkrijgen dat vrije en open bron software kan bieden.

en: Older Release Notes on the Web
nl: Oudere uitgave-informatie op het web

en: If you are migrating from a release of Fedora older than the immediately previous one, you should refer to older Release Notes for additional information. You can find older Release Notes at <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/release-notes/"/>.
nl: Als je migreert van een Fedora versie die ouder is dan de direct vorige, moet je naar oudere uitgave informatie refereren voor extra informatie. Je kunt oudere uitgave informatie vinden op <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/release-notes/"/>.

en: You can help the Fedora Project community continue to improve Fedora if you file bug reports and enhancement requests. Refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests"/> for more information about bugs. Thank you for your participation.
nl: Je kunt de Fedora Project gemeenschap helpen met het verbeteren van Fedora als je fout meldingen en aanvragen voor verbeteringen indient. Ga naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests"/> voor meer informatie over bugs. Bedankt voor je medewerking.

en: To find out more general information about Fedora, refer to the following Web pages:
nl: Om meer algemene informatie over Fedora te vinden, ga naar de volgende web-pagina's:

en: Fedora Overview
nl: Fedora Overzicht

en: Help and Discussions
nl: Hulp en Discussies

en: Participate in the Fedora Project
nl: Deelnemen aan het Fedora Project

en: Document Links
nl: Document-koppelingen

en: Many links may not work properly from within the installation environment, due to resource constraints. The release notes are also available post-installation as part of the desktop Web browser's default home page. If you are connected to the internet, use these links to find other helpful information about Fedora and the community that creates and supports it.
nl: Veel verwijzigingen zullen niet juist werken vanuit de installatie omgeving, dit door beperkingen in de beschikbare omgeving. De uitgave informatie is ook beschikbaar na de installatie als onderdeel van de standaard home pagina van de Web browser op het werkblad. Als je verbonden bent met het internet, gebruik dan deze verwijzigingen om andere nuttige informatie over Fedora en de gemeenschap die Fedora maakt en ondersteunt te vinden.

en: PostgreSQL DBD Driver
nl: PostgreSQL DBD stuurprogramma

en: Users of the <filename>mod_dbd</filename> module should note that the <filename>apr-util</filename> DBD driver for PostgreSQL is now distributed as a separate dynamically-loaded module. The driver module is now included in the <package>apr-util-pgsql</package> package. A MySQL driver is now also available, in the <package>apr-util-mysql</package> package.
nl: Gebruikers van de <filename>mod_dbd</filename> module moeten er op letten dat de <filename>apr-util</filename> DBD driver voor PostgreSQL nu verspreid wordt als een aparte dynamisch te laden module. De driver module is nu onderdeel van het <package>apr-util-pgsql</package> pakket. Een MySQL driver is nu ook beschikbaar in het <package>apr-util-mysql</package> pakket.

en: TurboGears Applications
nl: TurboGears Applicaties

en: SQLAlchemy has been updated to 0.4.x. TurboGears Applications developed using SQLAlchemy for their database layer will need to update their startup scripts. Instead of:
nl: SQLAlchemy is vernieuw naar versie 0.4.x. TurboGears toepassingen ontwikkelt met SQLAlchemy als database schil moeten hun opstart scripts aanpassen. In plaats van:

en: the start script needs to have:
nl: moeten de opstart script het volgende hebben:

en: Drupal has been updated from the 5.x series to 6.2. For details, refer to:
nl: Drupal is bijgewerkt van de 5.x serie naar 6.2. Voor details, refereer naar:

en: Remember to log in to your site as the admin user, and disable any third-party modules before upgrading this package. After upgrading the package:
nl: Denk er aan om op je site in te loggen als beheerder, en alle modules van derden uit te zetten voordat je dit pakket opwaardeert. Nadat het pakket opgewaardeerd is:

en: Copy <filename>/etc/drupal/default/settings.php.rpmsave</filename> to <filename>/etc/drupal/default/settings.php</filename>, and repeat for any additional sites' settings.php files.
nl: Kopieer <filename>/etc/drupal/default/settings.php.rpmsave</filename> naar <filename>/etc/drupal/default/settings.php</filename>, en herhaal dit voor alle andere php instel bestanden van de site.

en: Browse to <ulink url="http://host/drupal/update.php"/> to run the upgrade script.
nl: Ga naar <ulink url="http://host/drupal/update.php"/> om het opwaarderings script te draaien.

en: Squid has been updated from version 2.6 to 3.0.STABLE2. The configuration files are not entirely backwards compatible. For further details, refer to the Squid release notes:
nl: Squid is vernieuwd van versie 2.6 naar 3.0.STABLE2. De configuratie bestanden zijn niet geheel backwards compatibel. Voor meer details, refereer je naar de Squid vrijgave informatie:

en: As well, due to a bug, the transparent proxy does not work. This should be resolved after the first update.
nl: Door een fout werkt de transparante proxy niet. Dit moet opgelost zijn na de eerste vernieuwing van Squid.

en: Virtualization
nl: Virtualisatie

en: Virtualization in Fedora 9 includes major changes, and new features, that continue to support the Xen and KVM platforms.
nl: Virtualisatie in Fedora 9 bevat belangrijke veranderingen, en nieuwe kenmerken, die verdergaan met het onderstuenen van de Xen en KVM platforms.

en: Kernel Integration Improvements
nl: Kernel Integratie Verbeteringen

en: The Xen kernel is now based on the paravirt ops implementation from the upstream kernel. Previously, the Xen kernel was created by forward-porting Xen bits from the 2.6.18 kernel into the current Fedora kernel. This task was arduous and labor intensive, and resulted in the Xen kernel being several releases behind the bare-metal kernel. The inclusion of paravirt ops now makes this process unnecessary. Once paravirt ops is merged upstream, Xen will no longer require a separate kernel.
nl: De Xen kernel is nu gebaseerd op de paravirt ops implementatie van de upstream kernel Vroeger werd de Xen kernel gemaakt door de Xen onderdelen van de 2.6.18 kernel over te zetten in de huidige Fedora kernel. Deze taak was lastig en arbeidsintensief, en resulteerde erin dat de Xen kernel verscheidene uitgaves achterliep op de bare-metal kernel. De toevoeging van paravirt ops maakt dit proces overbodig. Zodra paravirt ops upstream is toegevoegd, zal Xen niet langer een aparte kernel nodig hebben.

en: However, the Xen kernel now lacks Dom0 support. An existing Xen host/Dom0 must continue to run Fedora 8. Xen Dom0 support will be added back in Fedora 10.
nl: Echter, de Xen kernel mist nu Dom0 ondersteuning. Een bestaande Xen host/Dom0 moet Fedora 8 blijven gebruiken. Xen Dom0 ondersteuning zal weer toegevoegd worden in Fedora 10.

en: Fully virtualized Linux guests now have 3 possible installation methods:
nl: Volledig gevirtualiseerde Linux gasten hebben nu 3 mogelijke installatie methodes:

en: PXE boot from the network.
nl: PXE opstarten van het netwerk.

en: Local CDROM drive / ISO image.
nl: Lokaal CDROM station / ISO image bestand.

en: Network install from a FTP/HTTP/NFS hosted distribution tree.
nl: Netwerk installatie van een distributie boom met FTP/HTTP/NFS

en: The latter allows for fully automated installation through the use of kickstart files. This provides parity between Xen HVM and KVM guests in terms of installation methods.
nl: De laatste staat volledig automatische installatie met behulp van kickstart bestanden toe. Dit geeft gelijkwaardigheid tussen Xen HVM en KVM gasten in termen van installatie methodes.

en: For more information refer to: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/XenFullvirtKernelBoot"/>.
nl: Voor meer informatie refereer je naar: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/XenFullvirtKernelBoot"/>.

en: Improved Storage Management
nl: Verbeterd Geheugen Beheer

en: Previously, Fedora introduced the ability to manage existing guest domains remotely using <package>libvirt</package> . It was not possible to create new guests due to the lack of storage management capabilities. In Fedora 9, new storage management can create and delete storage volumes from a remote host using <package>libvirt</package> .
nl: Fedora introduceerde vroeger de mogelijkheid om bestaande gast domeinen op afstand te beheren met <package>libvirt</package>. Het was niet mogelijk om nieuwe gasten aan te maken door het ontbreken van geheugenbeheer mogelijkheden.In Fedora 9 kan het nieuwe geheugenbeheer geheugen volumes aanmaken en verwijderen vanaf een gastheer computer op afstand door gebruik te maken van <package>libvirt</package>.

en: PolicyKit Integration
nl: PolicyKit Integratie

en: Previously, the <command>virt-manager</command> application ran as root when managing a local hypervisor, and used <command>consolehelper</command> to authenticate from a desktop session. Running GTK applications as root is bad practice. PolicyKit integration now permits running <command>virt-manager</command> as a regular user.
nl: Vroeger draaide de <command>virt-manager</command> applicatie als root tijdens het beheren van een lokale hypervisor, en werd <command>consolehelper</command> gebruikt om de echtheid van een desktop sessie te bewaken. GTK toepassingen als root draaien is een slechte gewoonte. PolicyKit integratie staat nu toe om als gewone gebruiker <command>virt-manager</command> te draaien.

en: Improved Remote Authentication
nl: Verbeterde Echtheid Bewaking Op Afstand

en: Previously, Fedora introduced support for secure remote management using TLS/SSL, and x509 certificates. Fedora 9 improves remote management capabilities by adding support for authentication by password database, Kerberos domain controller, or system authentication using PAM. This feature applies to all tools using <package>libvirt</package> .
nl: Fedora introduceerde vroeger ondersteuning voor veilig beheer op afstand door gebruik te maken van TLS/SSL, en x509 certificaten. Fedora 9 verbetert de beheer op afstand mogelijkheden door ondersteuning toe te voegen voor echtheid bewaking met wachtwoord database, Kerberos domain controller, of systeem echtheid bewaking met PAM. Deze mogelijkheid geldt voor alle gereedschappen die <package>libvirt</package> gebruiken.

en: Other Improvements
nl: Andere Verbeteringen

en: Fedora also includes the following virtualization improvements:
nl: Fedora bevat ook de volgende virtualisatie verbeteringen:

en: a new P2V tool, shipping as a Live CD, for converting a bare-metal install to a virtual guest
nl: a nieuw P2V gereedschap, verspreidt als een Lice CD, voor het omzetten van een bare-metal installatie vaan een virtuele gast.

en: a new tool, <command>xenner</command>, for running Xen-paravirtual kernels on top of KVM
nl: een nieuw gereedschap, <command>xenner</command>, om Xen-paravitual kernels boven op KVM te draaien.

en: storage and network paravirtual-drivers for KVM guests
nl: geheugen en netwerk paravirtual-drivers voor KVM gasten

en: full support for monitoring network and block statistics of QEMU and KVM in <package>libvirt</package> and <package>virt-top</package> , bringing parity with statistics monitoring, previously only available to Xen guests
nl: volledige ondersteuning voor het controleren van netwerk en block statistieken van QEMU en KVM in <package>libvirt</package> en <package>virt-top</package>, waardoor gelijkwaardigheid ontstaan met statistische controle, wat vroeger alleen beschikbaar was voor Xen gasten.

en: Security
nl: Beveiliging

en: This section highlights various security items from Fedora.
nl: Deze sectie bevat informatie over verschillende beveiligings items van Fedora.

en: Security Enhancements
nl: Veiligheids Verbeteringen

en: Fedora continues to improve its many proactive <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Security/Features">security features</ulink>.
nl: Fedora gaat door met het verbeteren van zijn vele pro-actieve <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Security/Features">veiligheids kenmerken</ulink>.

en: Support for SHA-256 and SHA-512 passwords
nl: Ondersteuning voor SHA-256 en SHA-512 wachtwoorden

en: The <package>glibc</package> package in Fedora 8 had <ulink url="http://people.redhat.com/drepper/sha-crypt.html">support</ulink> for passwords using SHA-256 and SHA-512 hashing. Previously, only DES and MD5 were available. These tools have been extended in Fedora 9. Password hashing using the SHA-256 and SHA-512 hash functions is now supported.
nl: Het <package>glibc</package> pakket in Fedora 8 had <ulink url="http://people.redhat.com/drepper/sha-crypt.html">ondersteuning</ulink> voor wachtwoorden met SHA-256 en SHA-512 hashing. Daarvoor waren alleen DES en MD5 beschikbaar. Deze gereedschappen zijn in Fedora 9 uitgebreid. Wachtwoord hashing met gebruik van de SHA-256 en SHA-512 hash functies wordt nu ondersteund.

en: To switch to SHA-256 or SHA-512 on an installed system, use <command>authconfig --passalgo=sha256 --update</command> or <command>authconfig --passalgo=sha512 --update</command>. Alternatively, use the <command>authconfig-gtk</command> GUI tool to configure the hashing method. Existing user accounts will not be affected until their passwords are changed.
nl: Om over te stappen naar SHA-256 of SHA-512 op een geinstalleerd systeem, gebruik je <command>authconfig --passalgo=sha256 --update</command> of <command>authconfig --passalgo=sha512 --update</command>. Als alternatief kun je het <command>authconfig-gtk</command> GUI gereedschap gebruiken om de hash methode te configureren. Bestaande gebruiker accounts zullen niet beinvloed worden totdat hun wachtwoorden worden veranderd.

en: SHA-512 is used by default on newly installed systems. Other algorithms can be configured only for kickstart installations, by using the <option>--passalgo</option> or <option>--enablemd5</option> options for the kickstart <option>auth</option> command. If your installation does not use kickstart, use <command>authconfig</command> as described above, and then change the root user password, and passwords for other users created after installation.
nl: SHA-512 wordt standaard op nieuw geinstalleerde systemen gebruikt. Andere algoritmes kunnen alleen voor kickstart installaties ingesteld worden door de <option>--passalgo</option> of <option>--enablemd5</option> opties voot het kickstart <option>auth</option> commando. Als jouw installatie kickstart niet gebruikt, gebruik dan <command>authconfig</command> als hier boven beschreven, en verander dan het root wachtwoord, en wachtwoorden voor andere gebruikers die zijn aangemaakt na de installatie.

en: New options now appear in <package>libuser</package> , <package>pam</package> , and <package>shadow-utils</package> to support these password hashing algorithms. Running <command>authconfig</command> configures all these options automatically, so it is not necessary to modify them manually.
nl: Nieuwe opties zijn toegevoegd aan <package>libuser</package>, <package>pam</package>, en <package>shadow-utils</package> om deze wachtwoord hash algoritmes te ondersteunen. Door het commando <command>authconfig</command> uit te voeren worden al deze opties automatisch ingesteld, het is dus niet nodig om deze handmatig te veranderen.

en: New values for the <option>crypt_style</option> option, and the new options <option>hash_rounds_min</option>, and <option>hash_rounds_max</option>, are now supported in the <option>[defaults]</option> section of <filename>/etc/libuser.conf</filename>. Refer to the <command>libuser.conf(5)</command> man page for details.
nl: Nieuwe waarden voor de <option>crypt_style</option> optie, en de nieuwe opties <option>hash_rounds_min</option>, en <option>hash_rounds_max</option>,worden nu ondersteund in het <option>[defaults]</option> gedeelte van <filename>/etc/libuser.conf</filename>. Refereer naar de <command>libuser.conf(5)</command> manual pagina voor details.

en: New options, <option>sha256</option>, <option>sha512</option>, and <option>rounds</option>, are now supported by the <filename>pam_unix</filename> PAM module. Refer to the <command>pam_unix(8)</command> man page for details.
nl: Nieuwe opties, <option>sha256</option>, <option>sha512</option>, en <option>rounds</option>, worden nu ondersteund door de <filename>pam_unix</filename> PAM module. Refereer naar de <command>pam_unix(8)</command> manual voor details.

en: New options, <option>ENCRYPT_METHOD</option>, <option>SHA_CRYPT_MIN_ROUNDS</option>, and <option>SHA_CRYPT_MAX_ROUNDS</option>, are now supported in <filename>/etc/login.defs</filename>. Refer to the <command>login.defs(5)</command> man page for details. Corresponding options were added to <command>chpasswd(8)</command> and <command>newusers(8)</command>.
nl: Nieuwe opties, <option>ENCRYPT_METHOD</option>, <option>SHA_CRYPT_MIN_ROUNDS</option>, en <option>SHA_CRYPT_MAX_ROUNDS</option>, worden nu ondersteund in <filename>/etc/login.defs</filename>. Refereer naar de <command>login.defs(5)</command> manual pagina voor details. Overeenkomstige opties zijn toegevoegd aan <command>chpasswd(8)</command> en <command>newusers(8)</command>.

en: FORTIFY_SOURCE extended to cover more functions
nl: FORTIFY_SOURCE uitgebreid om meer functies af te dekken

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Security/Features#FORTIFY_SOURCE">FORTIFY_SOURCE</ulink> protection now covers <systemitem>asprintf</systemitem>, <systemitem>dprintf</systemitem>, <systemitem>vasprintf</systemitem>, <systemitem>vdprintf</systemitem>, <systemitem>obstack_printf</systemitem> and <systemitem>obstack_vprintf</systemitem>. This improvement is particularly useful for applications that use the <package>glib2</package> library, as several of its functions use <systemitem>vasprintf</systemitem>.
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Security/Features#FORTIFY_SOURCE">FORTIFY_SOURCE</ulink> bescherming bevat nu <systemitem>asprintf</systemitem>, <systemitem>dprintf</systemitem>, <systemitem>vasprintf</systemitem>, <systemitem>vdprintf</systemitem>, <systemitem>obstack_printf</systemitem> en <systemitem>obstack_vprintf</systemitem>. Deze verbetering is vooral nuttig voor toepassingen die de <package>glib2</package> bibliotheek gebruiken, waarvan verscheidene functies <systemitem>vasprintf</systemitem> gebruiken.

en: SELinux Enhancements
nl: SELinux Verbeteringen

en: Different roles are now available, to allow finer-grained access control:
nl: Verschillende rollen zijn nu beschikbaar om een fijn korreliger toegangs controle toe te staan:

en: <systemitem>guest_t</systemitem> does not allow running setuid binaries, making network connections, or using a GUI.
nl: <systemitem>guest_t</systemitem> staat niet toe om setuid binaries te draaien, netwerk verbindingen te maken, of een GUI te gebruiken.

en: <systemitem>xguest_t</systemitem> disallows network access except for HTTP via a Web browser, and no setuid binaries.
nl: <systemitem>xguest_t</systemitem> staat netwerk toegang niet toe behalve voorHTTP via een Web browser, en geen setuid binaries.

en: <systemitem>user_t</systemitem> is ideal for office users: prevents becoming root via setuid applications.
nl: <systemitem>user_t</systemitem> is ideaal voor kantoor gebruikers: het voorkomt om root te worden via setuid toepassingen.

en: <systemitem>staff_t</systemitem> is same as <systemitem>user_t</systemitem>, except that root access via <command>sudo</command> is allowed.
nl: <systemitem>staff_t</systemitem> ishetzelfde als <systemitem>user_t</systemitem>, behalve dat root toegang via <command>sudo</command> is toegestaan.

en: <systemitem>unconfined_t</systemitem> provides full access, the same as when not using SELinux.
nl: <systemitem>unconfined_t</systemitem> biedt volledige toegang, net alsof SELinux niet gebruikt wordt.

en: As well, browser plug-ins wrapped with <package>nspluginwrapper</package>, which is the default, now run confined.
nl: Bovedien draaien browser plug-ins die verhult zijn met <package>nspluginwrapper</package>, wat de standaard is, nu ingeperkt.

en: Default Firewall Behavior
nl: Standaard Firewall Gedrag

en: In Fedora 9, the default firewall behavior has changed. There are no default ports open, except for SSH (22), which is opened by <application>Anaconda</application>.
nl: In Fedora 9 is het standaard firewall gedrag veranderd. Er zijn standaard geen poorten open, behalve voor SSH (22), die door <application>Anaconda</application> wordt opengezet.

en: General Information
nl: Algemene informatie

en: A general introduction to the many proactive security features in Fedora, current status, and policies is available at <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Security"/>.
nl: Een algemene introductie van de vele pro-actieve beveiligingsmogelijkheden in Fedora, de huidige status en policies is beschikbaar op <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Security"/>.

en: The SELinux project pages have troubleshooting tips, explanations, and pointers to documentation and references. Some useful links include the following:
nl: De SELinux project pagina's bevatten tips voor het oplossen van problemen, uitleg en wijzers naar documentatie en andere verwijzingen. Een paar nuttige verwijzingen zijn onder andere:

en: New SELinux project pages: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux"/>
nl: Nieuwe SELinux project pagina's: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux"/>

en: Troubleshooting tips: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Troubleshooting"/>
nl: Tips voor het oplossen van problemen: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Troubleshooting"/>

en: Frequently Asked Questions: <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/selinux-faq/"/>
nl: Vaak Gestelde Vragen: <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/selinux-faq/"/>

en: Listing of SELinux commands: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Commands"/>
nl: Lijst van SELinux commando's: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Commands"/>

en: Details of confined domains: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Domains"/>
nl: Details over begrensde domeinen: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Domains"/>

en: Free IPA
nl: freeIPA

en: Free IPA is a centrally managed identity, policy, and audit installation.
nl: freeIPA is een centraal beheerde identiteit, tactiek en controle installatie.

en: The IPA server installer assumes a relatively clean system, installing and configuring several services:
nl: De IPA server installer veronderstelt een relatief schoon systeem en installeert en configureert verscheidene diensten:

en: a Fedora Directory Server instance
nl: een Fedora Directory Server instantie

en: Some effort is made to be able to roll back the changes made but they are not guaranteed. Similarly the <command>ipa-client-install</command> tool overwrites PAM (<filename>/etc/pam.conf</filename>) and Kerberos (<filename>/etc/krb5.conf</filename>) configurations.
nl: Er is moeite gedaan om in staat te zijn de gemaakte veranderingen terug te schroeven maar dit wordt niet gegarandeerd. Op vergelijkbare manier overschrijft het <command>ipa-client-install</command> de PAM (<filename>/etc/pam.conf</filename>) en Kerberos (<filename>/etc/krb5.conf</filename>) configuraties.

en: IPA does not support other instances of Fedora Directory Server on the same machine at install time, even listening on different ports. In order to install IPA, other instances must be removed. IPA itself can handle this removal.
nl: IPA ondersteunt geen andere instanties van Fedora Directory Server op dezelfde machine tijdens de installatie, ook als ze naar andere poorten luisteren. Om IPA te installeren, moeten de andere instanties verwijderd worden. IPA kan dit zelf afhandelen.

en: There is currently no mechanism for migrating existing users into an IPA server.
nl: Op dit moment is er geen mogelijkheid om bestaande gebruikers naar een IPA server te migreren.

en: The server self-configures to be a client of itself. If the Directory Server or KDC fail to start on bootup, boot into single-user mode in order to resolve the issue.
nl: De server configureert zich om een client van zichzelf te zijn. Als de Directory Server of KDC niet opstart tijdens het booten, boot dan in de enkele-gebruikers mode om het probleem op te lossen.

en: For more information, refer to this feature page:
nl: Voor meer informatie, refereer je naar deze pagina:

en: The goal of the Fedora Project is to work with the Linux community to build a complete, general-purpose operating system exclusively from open source software. The Fedora Project is driven by the individuals that contribute to it. As a tester, developer, documenter, or translator, you can make a difference. Refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/join-fedora.html"/> for details. For information on the channels of communication for Fedora users and contributors, refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Communicate"/>.
nl: Het doel van het Fedora Project is om samen te werken met de Linux gemeenschap om een compleet besturingssysteem voor algemeen gebruik te bouwen, geheel bestaand uit open source software. Het Fedora Project wordt gestuurd door de individuen die eraan meewerken. Als tester, ontwikkelaar, documentatie schrijver of vertaler kan je het verschil maken. Zie <ulink url="http://fedoraproject.org/join-fedora.html"/> voor details. Voor informatie over de communicatiekanalen voor Fedora gebruikers en medewerkers, zie <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Communicate"/>.

en: The Fedora Project is driven by the individuals that contribute to it. As a tester, developer, documenter, or translator, you can make a difference. See <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Join">http://fedoraproject.org/wiki/Join</ulink> for details. For information on the channels of communication for Fedora users and contributors, refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Communicate">http://fedoraproject.org/wiki/Communicate</ulink>.
nl: Het Fedora Project wordt gestuurd door de individuen die eraan meewerken. Als tester, ontwikkelaar, documentatie schrijver of vertaler kan je het verschil maken. Zie <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Join">http://fedoraproject.org/wiki/Join</ulink> voor details. Voor informatie over de communicatiekanalen voor Fedora gebruikers en medewerkers, zie <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Communicate">http://fedoraproject.org/wiki/Communicate</ulink>.

en: In addition to the website, the following mailing lists are available:
nl: Naast de website zijn de volgende mailing lijsten beschikbaar:

en: <ulink url="mailto:fedora-list@redhat.com">fedora-list@redhat.com</ulink>, for users of Fedora releases
nl: <ulink url="mailto:fedora-list@redhat.com">fedora-list@redhat.com</ulink>, voor gebruikers van Fedora uitgaven

en: <ulink url="mailto:fedora-test-list@redhat.com">fedora-test-list@redhat.com</ulink>, for testers of Fedora test releases
nl: <ulink url="mailto:fedora-test-list@redhat.com">fedora-test-list@redhat.com</ulink>, voor testers van Fedora test uitgaven

en: <ulink url="mailto:fedora-devel-list@redhat.com">fedora-devel-list@redhat.com</ulink>, for developers, developers, developers
nl: <ulink url="mailto:fedora-devel-list@redhat.com">fedora-devel-list@redhat.com</ulink>, voor ontwikkelaars, ontwikkelaars, ontwikkelaars

en: <ulink url="mailto:fedora-docs-list@redhat.com">fedora-docs-list@redhat.com</ulink>, for participants of the Documentation Project
nl: <ulink url="mailto:fedora-docs-list@redhat.com">fedora-docs-list@redhat.com</ulink>, voor deelnemers aan het Documentation Project

en: To subscribe to any of these lists, send an email with the word "subscribe" in the subject to <replaceable>&lt;listname&gt;-request</replaceable>, where <replaceable>&lt;listname&gt;</replaceable> is one of the above list names. Alternately, you can subscribe to Fedora mailing lists through the Web interface at <ulink url="http://www.redhat.com/mailman/listinfo/">http://www.redhat.com/mailman/listinfo/</ulink>.
nl: Om je aan te melden op een van deze mailing lijsten stuur je een e-mail met het woord "subscribe" in het onderwerp naar <replaceable>&lt;listname&gt;-request</replaceable>, waarbij <replaceable>&lt;listname&gt;</replaceable> een van de namen van bovenstaande mailing lijsten is. Je kunt je ook aanmelden bij de Fedora mailing lijsten door middel van de Web interface op <ulink url="http://www.redhat.com/mailman/listinfo/">http://www.redhat.com/mailman/listinfo/</ulink>.

en: The Fedora Project also uses several IRC (Internet Relay Chat) channels. IRC is a real-time, text-based form of communication, similar to Instant Messaging. With it, you may have conversations with multiple people in an open channel, or chat with someone privately one-on-one. To talk with other Fedora Project participants via IRC, access the Freenode IRC network. Refer to the Freenode website at <ulink url="http://www.freenode.net/">http://www.freenode.net/</ulink> for more information.
nl: Het Fedora Project gebruikt ook diverse IRC (Internet Relay Chat) kanalen. IRC is een real-time, tekstgebaseerde manier van communicatie, gelijk aan Instant Messaging. Met IRC kun je conversaties voeren met meerdere mensen in een open kanaal of met iemand een privé-gesprek voeren. Om door middel van IRC met andere Fedora Project deelnemers te praten moet je een verbinding te maken met het Freenode IRC netwerk. Zie de Freenode website op <ulink url="http://www.freenode.net/">http://www.freenode.net/</ulink> voor meer informatie.

en: Fedora Project participants frequent the #fedora channel on the Freenode network, while Fedora Project developers may often be found on the #fedora-devel channel. Some of the larger projects may have their own channels as well. This information may be found on the webpage for the project, and at <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Communicate">http://fedoraproject.org/wiki/Communicate</ulink>.
nl: Deelnemers aan het Fedora Project bezoeken vaak het #fedora kanaal op het Freenode netwerk, terwijl ontwikkelaars van het Fedora Project vaak gevonden kunnen worden op het #fedora-devel kanaal. Hiernaast hebben sommige grotere projecten hun eigen kanalen. Deze informatie kan gevonden worden op de webpagina voor het betreffende project, en op <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Communicate">http://fedoraproject.org/wiki/Communicate</ulink>.

en: In order to talk on the #fedora channel, you need to register your nickname, or <firstterm>nick</firstterm>. Instructions are given when you <command>/join</command> the channel.
nl: Om op het #fedora kanaal te praten moet je je bijnaam, of <firstterm>nick</firstterm>, registreren. Instructies worden gegeven wanneer je een <command>/join</command> maakt met het kanaal.

en: IRC Channels
nl: IRC kanalen

en: The Fedora Project and Red Hat have no control over the Fedora Project IRC channels or their content.
nl: Het Fedora Project en Red Hat hebben geen controle over de Fedora Project IRC kanalen of hun inhoud.

en: Package Notes
nl: Pakketopmerkingen

en: The following sections contain information regarding software packages that have undergone significant changes for Fedora 9. For easier access, they are generally organized using the same groups that are shown in the installation system.
nl: De volgende secties bevatten informatie met betrekking tot de softwarepakketten die significante veranderingen hebben ondergaan voor Fedora 9. Voor een makkelijkere toegang zijn deze georganiseerd door gebruik te maken van dezelfde groepen die worden getoond in het installatieprogramma.

en: Sound Card Utility
nl: Geluidskaart Voorziening

en: The <command>system-config-soundcard</command> utility has been removed, due to <ulink url="https://www.redhat.com/archives/fedora-devel-list/2008-March/msg02148.html">numerous</ulink> legacy design and implementation issues. Modern technologies, including udev and the HAL, have made certain sound cards work out of the box. Any sound card not working out of the box should be reported as a <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/enter_bug.cgi?product=Fedora">bug</ulink>. Preferences can still be fine-tuned within the desktop environment, using, among others, the PulseAudio tools.
nl: De <command>system-config-soundcard</command> voorziening is verwijderd, wegens <ulink url="https://www.redhat.com/archives/fedora-devel-list/2008-March/msg02148.html">verschillende</ulink> juridische ontwerp en implementatie problemen. Moderne technologie, zoals udev en HAL, zorgen ervoor dat geluidskaarten het gewoon doen. Als een geluidskaart niet werkt rapporteer dan een <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/enter_bug.cgi?product=Fedora">bug</ulink>. De voorkeursinstellingen kunnen nog ingesteld worden binnen de desktop omgeving, met gebruik van, onder andere, de PulseAudio gereedschappen.

en: Fedora 9 now includes Perl 5.10.0, the first "major" release update in perl5 in some time. The Perl interpreter itself is faster with a smaller memory footprint, and has several UTF-8 and threading improvements. The Perl installation is now relocatable, a blessing for systems administrators and operating system packagers. Perl 5.10.0 also adds a new smart match operator, a switch statement, named captures, state variables, and better error messages.
nl: Fedora 9 bevat nu Perl 5.10.0, de eerste grote uitgave herziening in perl5 sinds enige tijd. De Perl interpreter zelf is sneller met een kleiner geheugen gebruik, en heeft verscheidene UTF-8 en threading verbeteringen. De Perl installatie is nu verplaatsbaar, een zegen voor systeem beheerders en operating systeem pakket makers. Perl 5.10.0 voegt ook een nieuwe slimme match operator toe, een switch statement, named captures, state varaibelen, en betere fout boudschappen.

en: For more information, refer to:
nl: Voor meer informatie, refereer je naar:

en: Yum Changes
nl: Yum veranderingen

en: The <systemitem>installonlyn</systemitem> plugin functionality has been folded into the core <package>yum</package> package. The <option>installonlypkgs</option> and <option>installonly_limit</option> options are used by default to limit the system to retain only two kernel packages. You can adjust the package set or the number of packages, or disable the option entirely to match your preferences. More details are available in the man page for <filename>yum.conf</filename>.
nl: De <systemitem>installonlyn</systemitem> plugin functionaliteit is nu verplaatst naar het <package>yum</package> pakket. De <option>installonlypkgs</option> en <option>installonly_limit</option> opties worden standaard gebruikt om het systeem te beperken tot het bewaren van slechts twee kernel versies. Je kunt de pakket set of het aantal pakketten aanpassen, of deze optie helemaal uitzetten geheel naar jouw behoefte. Meer details zijn beschikbaar in de manual pagina van <filename>yum.conf</filename>.

en: The <command>yum</command> command now retries when it detects a lock. This function is useful if a daemon is checking for updates, or if you are running <command>yum</command> and one of its graphical frontends simultaneously.
nl: Het <command>yum</command> commando voert nu de actie opnieuw uit als een blokkade ontdekt wordt. Deze funktie is handig als een daemon bezig is met het checken van vernieuwingen, of als je het <command>yum</command> commando tegelijk draait met een van zijn grafische schillen.

en: The <command>yum</command> command now understands a cost parameter in its configuration file, which is the relative cost of accessing a software repository. It is useful for weighing one software repository's packages as greater or less than any other. The cost parameter defaults to 1000, with lower costs given priority.
nl: Het <command>yum</command> commando begrijpt nu een kosten parameter in zijn configuratie bestand, wat de relatieve kosten van de toegang tot een software repository voorstelt. Dit is nuttig om de pakketten van een bepaalde software repository een groter of kleiner gewicht te geven dan een andere. De kosten parameter is standaard op 1000 ingesteld, waarbij een lagere waarde voorrang krijgt.

en: In Fedora 9 Rawhide, the <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-development.repo</filename> file has been changed to <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-rawhide.repo</filename>. References to <computeroutput>development</computeroutput> in <filename>fedora-rawhide.repo</filename> have been changed to <computeroutput>rawhide</computeroutput>. Due to the way that RPM deals with configuration files, the existing <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-development.repo</filename> file is saved as <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-development.repo.rpmsave</filename> if it was previous modified. Users of the development repository may need to update scripts custom configuration files to use the new name.
nl: In Fedora 9 Rawhide, is het <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-development.repo</filename> bestand veranderd in <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-rawhide.repo</filename>. Verwijzingen naar <computeroutput>development</computeroutput> in <filename>fedora-rawhide.repo</filename> zijn veranderd naar <computeroutput>rawhide</computeroutput>. Vanwege de manier waarop RPM omgaat met configuratie bestanden, wordt het bestaande <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-development.repo</filename> bestand opgeslagen als <filename>/etc/yum.repos.d/fedora-development.repo.rpmsave</filename> als het eerst was veranderd. Gebruikers van de ontwikkelings repository moeten misschien zelf gemaakte script configuratie bestanden vernieuwen om de nieuwe naam te gebruiken.

en: The <systemitem>pam_mount</systemitem> facility now uses a configuration file written in XML. The <filename>/etc/security/pam_mount.conf</filename> file will be converted to <filename>/etc/security/pam_mount.conf.xml</filename> during update with <command>/usr/bin/convert_pam_mount_conf.pl</command>, which removes all comments. Any per-user configuration files must be converted manually, with the conversion script if desired. A sample <filename>pam_mount.conf.xml</filename> file with detailed comments about the available options appears at <filename>/usr/share/doc/pam_mount-*/pam_mount.conf.xml</filename>.
nl: De <systemitem>pam_mount</systemitem> voorziening gebruikt nu een configuratie bestand geschreven in XML. Het <filename>/etc/security/pam_mount.conf</filename> bestand wordt tijdens de bijwerking omgezet naar <filename>/etc/security/pam_mount.conf.xml</filename> met <command>/usr/bin/convert_pam_mount_conf.pl</command>, waarbij alle commentaat verwijderd wordt. Elk configuratie bestand per gebruiker moet handmatig omgezet worden, indien gewenst met het conversie script. Een voorbeeld <filename>pam_mount.conf.xml</filename> bestand met gedetaileerd commentaar over de beschikbare opties verschijnt in <filename>/usr/share/doc/pam_mount-*/pam_mount.conf.xml</filename>.

en: <ulink url="http://www.tug.org/texlive/">TeXLive</ulink> is a replacement for the old, unmaintained TeX package. It offers new style packages and fixes many security problems with the old distribution.
nl: <ulink url="http://www.tug.org/texlive/">TeXLive</ulink> is een vervanging voor het oude, niet onderhouden TeX pakket. Het biedt nieuwe stijl pakketten en herstelt veel veiligheids problemen met de oude ditributie.

en: The Linux Terminal Server Project (LTSP) has been included directly into Fedora 9. Work is ongoing. For the latest news and documentation, refer to:
nl: Het Linux Terminal Server Project (LTSP) is toegevoegd aan Fedora 9. Werk wordt voortgezet. Voor het laatste nieuws en documentatie, refereer je naar:

en: Utility Packages
nl: Nuttige Pakketten

en: The <package>nautilus-open-terminal</package> package now uses a GConf key to control its behavior when launched by right-clicking the Desktop. To enable its previous behavior, which opens the resulting terminal in the user's home directory, use this command:
nl: Het <package>nautilus-open-terminal</package> pakket gebruikt nu een GConf sleutel om zijn gedrag te controleren als het opgestart wordt met rechts-klikken op de Desktop. Om het vorige gedrag terug te krijgen, wat de resulterende terminal in de thuis map van de gebruiker opent, gebruik je dit commando:

en: The <package>i810switch</package> package has been removed. This functionality is now available through the <command>xrandr</command> command in the <package>xorg-x11-server-utils</package> package.
nl: Het <package>i810switch</package> pakket is verwijderd. Deze functionaliteit is nu beschikbaar met het <command>xrandr</command> commando in het <package>xorg-x11-server-utils</package> pakket.

en: The <package>evolution-exchange</package> package replaces <package>evolution-connector</package> , and provides a capability under the old name.
nl: Het <package>evolution-exchange</package> pakket vervangt <package>evolution-connector</package>, en geeft de mogelijkheden onder de oude naam.

en: The <package>system-config-firewall</package> and <package>system-config-selinux</package> packages replace <package>system-config-security-level</package> . The <package>system-config-selinux</package> package is part of the <package>policycoreutils-gui</package> package.
nl: De <package>system-config-firewall</package> en <package>system-config-selinux</package> pakketten vervangen <package>system-config-security-level</package>. Het <package>system-config-selinux</package> pakket is onderdeel van het <package>policycoreutils-gui</package> pakket.

en: pilot-link and HAL/PolicyKit Interaction
nl: pilot-link en HAL/PolicyKit Interactie

en: The <package>pilot-link</package> package now blacklists the <computeroutput>visor</computeroutput> module by default. Users are encouraged to try the direct USB access present in recent versions of <package>pilot-link</package>. This is enabled by passing the <option>--port usb:</option> option to the various <package>pilot-link</package> tools, instead of the serial devices used in the past (typically <filename>/dev/pilot</filename> or <filename>/dev/ttyUSB0</filename>, <filename>/dev/ttyUSB1</filename>, and so forth). For example:
nl: Het <package>pilot-link</package> pakket plaats nu de <computeroutput>visor</computeroutput> module standaard op de zwarte lijst. Gebruikers worden aangemoedigd om de direkte USB toegang te proberen die aanwezig is in recente versies van <package>pilot-link</package>. Dit is mogelijk gemaakt door de <option>--port usb:</option> optie door te geven naar de verschillende <package>pilot-link</package> gereedschappen, in plaats van seriele apparaten die in het verleden gebruikt werden (zoals <filename>/dev/pilot</filename> of <filename>/dev/ttyUSB0</filename>, <filename>/dev/ttyUSB1</filename>, enzovoort). Bijvoorbeeld:

en: The <package>hal-info</package> and <package>hal</package> packages have been updated to correctly set permissions for the necessary USB devices using PolicyKit. If you have any existing manual configurations, revert the changes to avoid possible conflicts.
nl: De <package>hal-info</package> en <package>hal</package> pakketten zijn vernieuwd zodat ze de juiste permissies instellen voor de nodige USB aparaten door PolicyKit te gebruiken. Als je handmatige instellingen gemaakt hebt, doe zedan te niet om mogelijke conflicten te voorkomen.

en: For further information, refer to the <filename>README.fedora</filename> included in the <package>pilot-link</package> package.
nl: Voor meer informatie, refereer je naar het <filename>README.fedora</filename> bestand in het <package>pilot-link</package> pakket.

en: Legal Information
nl: Juridische Informatie

en: The following legal information concerns some software in Fedora.
nl: De volgende juridische informatie is van belang voor sommige software in Fedora.

en: Package Changes
nl: Pakketveranderingen

en: For a list of packages that were updated since the previous release, refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/PackageChanges/UpdatedPackages">http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/PackageChanges/UpdatedPackages</ulink>. You can also find a comparison of major packages between all Fedora versions at <ulink url="http://distrowatch.com/fedora">http://distrowatch.com/fedora</ulink>.
nl: Voor een lijst van pakketten die zijn bijgewerkt sinds de vorige uitgave, ga je naar: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/PackageChanges/UpdatedPackages">http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/PackageChanges/UpdatedPackages</ulink>. Je kunt ook een vergelijking vinden van alle belangrijke pakketten tussen alle Fedora versies op <ulink url="http://distrowatch.com/fedora">http://distrowatch.com/fedora</ulink>.

en: Release Highlights
nl: Uitgave Hoogtepunten

en: Fedora Tour
nl: Fedora Rondleiding

en: You can find a tour filled with pictures and videos of this exciting new release at <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Tours/Fedora9"/>.
nl: Je kunt een rondleiding vinden vol met afbeeldingen en videos van deze opwindende nieuwe uitgave op <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Tours/Fedora9"/>.

en: Release Summary
nl: Vrijgave Samenvatting

en: For a less technical user friendly summary of the important changes in this release, refer to:
nl: Voor een minder technische en gebruikers vriendelijke samenvatting van de belangrijke veranderingen in deze vrijgave, refereer je naar:

en: New in Fedora
nl: Nieuw in Fedora

en: This release includes significant new versions of many key components and technologies. The following sections provide a brief overview of major changes from the last release of Fedora.
nl: Deze uitgave bevat significante nieuwe versies van vele belangrijke componenten en technologieën. De volgende secties geven een kort overzicht van belangrijke veranderingen ten opzichte van de vorige uitgave van Fedora.

en: Fedora includes several different <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/CustomSpins"><firstterm>spins</firstterm></ulink>, which are variations of Fedora built from a specific set of software packages. Each spin has a combination of software to meet the requirements of a specific kind of end user. In addition to a very small <filename>boot.iso</filename> image for network installation, users have the following spin choices:
nl: Fedora heeft verschillende <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/CustomSpins"><firstterm>spins</firstterm></ulink>, wat variaties zijn van Fedora opgebouwd met een specifieke set software pakketten. Elke spin heeft een combinatie van software om aan de behoeften van een specifieke eind gebruiker te voldoen. Behalve een heel kleine <filename>boot.iso</filename> image bestand voor netwerk installatie, hebben gebruikers de volgende spin keuzes:

en: A regular Fedora image for desktops, workstations, and server users. This spin provides a good upgrade path and similar environment for users of previous releases of Fedora.
nl: Een standaard Fedora image bestand voor desktops, werkstations en servers. Deze spin geeft een goed upgrade pad en een vergelijkbare omgeving voor gebruikers van vorige versies van Fedora.

en: One of several Live images that can be run from a disc or USB flash device, and can be installed to hard disk as desired. Refer to the <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/Live">"Live"</ulink> section for more information about the Live images.
nl: Een van de vele Live image bestanden die opgestart kunnen worden van een schijf of een USB flash pen, en die desgewenst op een harde schijf geinstalleerd kan worden. Refereer naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/Live">"Live"</ulink> voor meer informatie over de Live image bestanden.

en: More custom spins are available at <ulink url="http://spins.fedoraproject.org"/>. These Live images can be used on USB media via the <package>livecd-iso-to-disk</package> utility available in the <package>livecd-tools</package> package.
nl: Meer toegespitste spins zijn beschikbaar op <ulink url="http://spins.fedoraproject.org"/>. Deze Live image bestanden kunnen gebruikt worden op USB media met het <package>livecd-iso-to-disk</package> programma beschikbaar in het <package>livecd-tools</package> pakket.

en: Fedora releases are also available via Jigdo. This distribution method can improve the speed of obtaining the installation ISO images. Instead of waiting for torrent downloads to complete, Jigdo seeks the fastest mirrors it can find via the Fedora Project Mirror Manager infrastructure, and downloads the bits it needs from these mirrors. To optimize seeking these bits, you can tell Jigdo to scan a DVD or CD you already have, and cut down on redundant downloads. This feature becomes particularly useful if you:
nl: Fedora uitgaves zijn ook beschikbaar via Jigdo. Deze distributie methode kan de snelheid waarmee de installatie ISO image bestanden verkregen worden verbeteren. In plaats van te wachten tot de torrent downloads compleet zijn, zoekt Jigdo de snelste spiegels die het kan vinden via de Fedora Project Mirror Manager infrastructuur, en downloadt de bits die nodig zijn van die spiegels. Om het zoeken van die bits te optimaliseren, kun je Jigdo zeggen om een DVD of CD die je al hebt te scannen, en daardoor te besparen op overbodige downloads. Deze eigenschap wordt in het bijzonder nuttig als je:

en: Download all the test releases and then get the final release, in which case you have 90% of the data already with each subsequent download.
nl: Alle test uitgaves download en daarna de definitieve uitgave haalt, in welk geval je al 90% van de data hebt bij iedere opeenvolgende download.

en: Download both the DVD and the CD set, in which case the DVD holds 95% of the data needed for the CD sets.
nl: Zowel de DVD als de CD set download, in welk geval de DVD 95% van de data bevat die nodig is voor de CD set.

en: Download any combination of the above.
nl: Download in een combinatie van het hierboven beschreven.

en: Upgrading using PreUpgrade
nl: Upgraden met behulp van PreUpgrade

en: PreUpgrade is an application users run on an existing Fedora 7 or 8 installation, that resolves and downloads packages required to upgrade Fedora. While PreUpgrade downloads the necessary packages, users are free to continue using their systems.
nl: PreUpgrade is een toepassing die gebruikers kunnen draaien op een bestaande Fedora 7 of 8 installatie, om te besluiten welke pakketten nodig zijn voor het upgraden van Fedora en deze te downloaden. Terwijl PreUpgrade de benodigde pakketten download, kunnen gebruikers hun systeem blijven gebruiken.

en: To use PreUpgrade to upgrade Fedora 8 to Fedora 9:
nl: Om PreUpgrade te gebruiken om Fedora 8 te upgraden naar Fedora 9:

en: Back up all important data before upgrading.
nl: Maak een backup van alle belangrijke data voor dat je gaat upgraden.

en: Run the <command>yum update</command> command as root to make sure all packages are updated to their latest versions.
nl: Voer het <command>yum update</command> commando uit als root om er zeker van te zijn dat alle pakketten bijgewerkt zijn naar hun laatste versie.

en: Run the <command>yum install preupgrade</command> command as root to install PreUpgrade.
nl: Voer het <command>yum install preupgrade</command> commando uit als root om PreUpgrade te installeren.

en: Run the <command>preupgrade</command> command as root to start the PreUpgrade application.
nl: Voer het <command>preupgrade</command> commando uit als root om de PreUpgrade toepassing te starten.

en: Select <guimenuitem>Fedora 9 (Sulphur)</guimenuitem> on the <computeroutput>Choose desired release</computeroutput> screen, and click the <guibutton>Apply</guibutton> button.
nl: Selecteer <guimenuitem>Fedora 9 (Sulphur)</guimenuitem> op het <computeroutput>Choose desired release</computeroutput> scherm, en klik op de <guibutton>Toepassen</guibutton> knop.

en: When all of the packages have downloaded, reboot your system to start the Fedora 9 installer.
nl: Als alle pakketten gedownload zijn, start je jouw systeem opnieuw op om de Fedora 9 installer te starten.

en: For further information, refer to the PreUpgrade Wiki:
nl: Voor meer informatie, refereer je naar de PreUpgrade Wiki:

en: Features
nl: Kenmerken

en: This release features <ulink url="http://www.gnome.org/start/2.22/notes/C/">GNOME 2.22</ulink>. GNOME now includes a webcam photo and video creation utility called <application>Cheese</application>, improved network filesystem support, a new international clock applet, Google Calendar support and custom email labels in Evolution, a new Remote Desktop Viewer, improved accessibility features, and <application>PolicyKit</application> integration.
nl: Deze uitgave bevat <ulink url="http://www.gnome.org/start/2.22/notes/C/">GNOME 2.22</ulink>. GNOME heeft nu een programma om webcam fotos en videos te maken <application>Cheese</application> genaamd, verbeterde netwerk bestandsysteem ondersteuning, een nieuwe internationale klok applet, Google Calendar ondersteuning en custom email labels in Evolution, een nieuwe Remote Desktop Viewer, verbeterde toegankelijkheids eigenschappen, en <application>PolicyKit</application> integratie.

en: KDE 4.0.3 is available in the KDE Live image as well as the regular DVD.
nl: KDE 4.0.3 is beschikbaar in de KDE Live image en ook op de standaard DVD.

en: Xfce 4.4.2 is available as part of this release.
nl: Xfce 4.4.2 is beschikbaar als onderdeel van deze uitgave.

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/NetworkManager"> NetworkManager</ulink> 0.7 provides improved mobile broadband support, including GSM and CDMA devices, and now supports multiple devices and ad-hoc networking for sharing connections. It is now enabled by default on installations from DVD, CD, the network, and Live images.
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/NetworkManager"> NetworkManager</ulink> 0.7 biedt verbeterde mobiele breedband ondersteuning, inclusief GSM en CDMA apparaten, en ondersteunt nu veelvoudige apparaten en ad-hoc netwerken voor het delen van verbindingen. Het wordt nu standaard aangezet op installaties van DVD, CD, netwerk, en Live image bestanden.

en: The Fedora installer, <application>Anaconda</application>, now supports partition resizing for ext2/3, NTFS filesystems, creating and installing to encrypted file systems, improved Rescue Mode with FirstAidKit, independent locations for the second stage installer and the software packages. A redesigned, larger <filename>netboot.iso</filename> image now features a second stage installer partly for this reason.
nl: De Fedora installer, <application>Anaconda</application>, ondersteunt nu partitie grootte aanpassing voor ext2/3, NTFS bestandsystemen, aanmaken en installeren op versleutelde bestandsystemen, verbeterde Rescue Mode met FirstAidKit, onafhankelijke locaties voor de tweede fase installer en de software pakketten. Een herontworpen, grotere <filename>boot.iso</filename> image heeft nu een tweede fase installer gedeeltelijk om deze reden.

en: Live USB images now support persistence, so your data and setting changes will be preserved even after rebooting.
nl: Live USB image bestanden ondersteunen nu blijvendheid, dus jouw gegevens en instellings veranderingen blijven bewaard zelfs na het opnieuw opstarten.

en: <ulink url="http://www.packagekit.org/">PackageKit</ulink>, a new set of graphical and console tools, with a framework for cross-distribution software management, has replaced <application>Pirut</application> in this release of Fedora. The <application>PackageKit</application> graphical updater is available instead of <application>Pup</application>. Behind <application>PackageKit</application>, the performance of <command>yum</command> has been significantly improved.
nl: <ulink url="http://www.packagekit.org/">PackageKit</ulink>, een nieuwe set grafische en console gereedschappen, met een struktuur voor cross-distributie software beheer, heeft <application>Pirut</application> in deze vrijgave van Fedora vervangen. De <application>PackageKit</application> grafische software bijwerker is beschikbaar in plaats van <application>Pup</application>. Achter <application>PackageKit</application>, is de performance van <command>yum</command> belangrijk verbeterd.

en: FreeIPA makes managing auditing, identity and policy processes easier by providing web-based and command line provisioning, and administration tools to ease system administration. FreeIPA combines the power of the Fedora Directory Server with FreeRADIUS, MIT Kerberos, NTP and DNS to provide an easy, out of the box solution.
nl: FreeIPA maakt beheers controle, identiteit en policy processen eenvoudiger door het aanbieden van web-based en commando regel voorzorgs maatregelen en beheers gereedschappen om systeem administatie te vereenvoudigen. FreeIPA combineert de kracht van de Fedora Directory Server met FreeRADIUS, MIT Kerberos, NTP en DNS om een gemakkelijke, out-of-the-box oplossing aan te bieden.

en: <ulink url="http://en.wikipedia.org/wiki/Ext4">Ext4</ulink>, the next version of the mature and stable ext3 filesystem is available as a option in this release. Ext4 features better performance, higher storage capacity and several other new features.
nl: <ulink url="http://en.wikipedia.org/wiki/Ext4">Ext4</ulink>, de volgende versie van het volwassen en stabiele ext3 bestandsysteem is beschikbaar als een optie in deze vrijgave. Ext4 biedt een betere performance, hogere geheugen capaciteit en vele andere nieuwe eigenschappen.

en: This release of Fedora uses <ulink url="http://upstart.ubuntu.com/"><application>Upstart</application></ulink>, an event-based replacement for the <filename>/sbin/init</filename> daemon.
nl: Deze vrijgave van Fedora gebruikt <ulink url="http://upstart.ubuntu.com/"><application>Upstart</application></ulink>, een event-based vervanging voor de <filename>/sbin/init</filename> daemon.

en: Firefox 3 (beta 5) brings a number of major improvements including a native look and feel, desktop integration, the new Places replacement for bookmarks, and a re-worked address bar.
nl: Firefox 3 (beta 5) brengt een aantal belangrijke verbeteringen waaronder een natuurlijke look-and-feel, desktop integratie, de nieuwe Plaatsen vervanging voor bookmarks, en een omgewerkte adres balk.

en: The completely free and open source Java environment OpenJDK 6 is installed by default. <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/IcedTea">IcedTea</ulink> 7, derived from OpenJDK 1.7, is no longer the default. <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/IcedTea">IcedTea</ulink> includes a browser plug-in based on GCJ, and is available for both x86 and x86_64 architectures. GCJ is still the default on PPC architecture.
nl: De geheel vrije en open bron Java omgeving OpenJDK 6 wordt standaard geinstalleerd. <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/IcedTea">IcedTea</ulink> 7, afgeleid van OpenJDK 1.7, is niet langer de standaard. <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/IcedTea">IcedTea</ulink> bevat een browser plugin gebaseerd op GCJ, en is beschikbaar voor zowel x86 als x86_64 architecturen. GCJ is nog steeds de standaard in de PPC architectuur.

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/OpenOffice">OpenOffice.org</ulink> 2.4, with many new features, is available as part of Fedora 9.
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/OpenOffice">OpenOffice.org</ulink> 2.4, met vele nieuwe eigenschappen, is beschikbaar als onderdeel van Fedora 9.

en: Fedora now includes <ulink url="http://perldoc.perl.org/perldelta.html"><application>Perl 5.10.0</application></ulink>, which features a smaller memory footprint and other improvements.
nl: Fedora bevat nu <ulink url="http://perldoc.perl.org/perldelta.html"><application>Perl 5.10.0</application></ulink>, welke een kleiner geheugen gebruik heeft en andere verbeteringen.

en: Fedora now includes <ulink url="http://www.tug.org/texlive/">TeXLive</ulink> to replace the older, unmaintained TeX distribution.
nl: Fedora bevat nu <ulink url="http://www.tug.org/texlive/">TeXLive</ulink> om de oudere, niet meer onderhouden TeX distributie te vervangen.

en: Fedora 9 features a 2.6.25 based kernel.
nl: Fedora 9 bevat een op 2.6.25 gebaseerde kernel.

en: Kernel crashes can be more automatically reported to <ulink url="http://www.kerneloops.org/"/> and diagnosed in a friendly way via the <package>kerneloops</package> package installed by default. Crash signatures are commonly referred to as oopses in Linux.
nl: Kernel crashes kunnen nu meer automatisch gerapporteerd worden naar <ulink url="http://www.kerneloops.org/"/> en er kan op een vriendelijke manier een diagnose gesteld worden met het <package>kerneloops</package> pakket wat standaard geinstalleerd wordt. Crash signaturen worden in Linux gewoonlijk oopses genoemd.

en: Work on the start-up and shutdown in X has yielded noticeable improvements.
nl: Werk aan het opstarten en afsluiten van X heeft zichtbare verbeteringen opgeleverd.

en: Road Map
nl: Ontwikkelplan

en: The proposed plans for the next release of Fedora are available at <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/RoadMap"/>.
nl: De voorgestelde plannen voor de volgende uitgave van Fedora zijn beschikbaar op <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/RoadMap"/>.

en: Fedora includes applications for assorted multimedia functions, including playback, recording, and editing. Additional packages are available through the Fedora Package Collection software repository. For additional information about multimedia in Fedora, refer to the Multimedia section of the Fedora Project website at <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia"/>.
nl: Fedora bevat applicaties voor diverse multimedia functies, zoals afspelen, opnemen en bewerken. Additionele pakketten zijn beschikbaar via de Fedora Package Collection software repository. Voor additionele informatie over multimedia in Fedora, zie de Multimedia sectie van de Fedora Project website op <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia"/>.

en: Multimedia Players
nl: Multimedia afspeelprogramma's

en: The default installation of Fedora includes <application>Rhythmbox</application> and <application>Totem</application> for media playback. The Fedora repositories include many other popular programs such as the <application>XMMS</application> player and KDE's <application>amaroK</application>. Both GNOME and KDE have a selection of players that can be used with a variety of formats. Third parties may offer additional programs to handle other formats.
nl: De standaardinstallatie van Fedora bevat <application>Rhythmbox</application> en <application>Totem</application> voor het afspelen van media. De Fedora repositories bevatten vele andere populaire programma's zoals het <application>XMMS</application> afspeelprogramma en KDE's <application>amaroK</application>. Zowel GNOME en KDE hebben een selectie van afspeelprogramma's die gebruikt kunnen worden met een divers aantal formaten. Andere partijen kunnen additionele programma's aanbieden die overweg kunnen met andere formaten.

en: <package>Totem</package>, the default movie player for GNOME, now has the ability to switch playback back-ends without recompilation or switching packages. To install the xine back-end, run the following command as root:
nl: <package>Totem</package>, de standaard film speler voor GNOME, heeft nu de mogelijkheid om van afspeel back-ends te wisselen zonder her-compilatie of verwisselen van pakketten. Om het xine back-end te installeren, voer je het volgende commando uit als root:

en: To run <package>Totem</package> with the xine back-end once, run the following command as root:
nl: Om <package>Totem</package> eenmalig met de xine back-end te draaien, voer je het volgende commando uit als root:

en: To change the default back-end to xine for the entire system, run the following command as root:
nl: Om het standaard back-end te veranderen in xine voor het gehele systeem, voer je het volgende commando uit als root:

en: While using the xine back-end, it is possible to temporarily use the GStreamer back-end. To use the GStreamer back-end, run the following command as root:
nl: Terwijl het xine back-end gebruikt wordt, is het mogelijk om tijdelijk het GStreamer back-end te gebruiken. Om het GStreamer back-end te gebruiken, voer je het volgende commando uit als root:

en: Ogg and Xiph.Org Foundation Formats
nl: Ogg en Xiph.Org Foundation Formaten

en: Fedora includes complete support for the Ogg media container format and the Vorbis audio, Theora video, Speex audio and FLAC lossless audio formats. These freely-distributable formats are not encumbered by patent or license restrictions. They provide powerful and flexible alternatives to more popular, restricted formats. The Fedora Project encourages the use of open source formats in place of restricted ones. For more information on these formats and how to use them, refer to the Xiph.Org Foundation's web site at <ulink url="http://www.xiph.org/">http://www.xiph.org/</ulink>.
nl: Fedora heeft complete ondersteuning voor het Ogg media container-formaat en de Vorbis audio, Theora video, Speex audio en FLAC verliesvrije audio formaten. Deze vrij-te-distribueren formaten worden niet gehinderd door patent- of licentie restricties. Ze bieden krachtige en flexibele alternatieven voor de meer populaire, beperkte formaten. Het Fedora Project moedigt het gebruik van open formaten aan in plaats van beperkte formaten. Voor meer informatie over deze formaten en hoe ze te gebruiken, refeeer je naar de Xiph.Org Foundation website op <ulink url="http://www.xiph.org/">http://www.xiph.org/</ulink>.

en: Xiph.Org Formats
nl: Xiph.Org Formaten

en: MP3, DVD, and Other Excluded Multimedia Formats
nl: MP3, DVD en andere uitgesloten multimedia-formaten

en: Fedora cannot include support for MP3 or DVD video playback or recording. The MP3 formats are patented, and the patent holders have not provided the necessary licenses. DVD video formats are patented and equipped with an encryption scheme. The patent holders have not provided the necessary licenses, and the code needed to decrypt CSS-encrypted discs may violate the Digital Millennium Copyright Act, a copyright law of the United States. Fedora also excludes other multimedia software due to patent, copyright, or license restrictions, including Adobe's Flash Player and Real Media's Real Player. For more on this subject, please refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ForbiddenItems">http://fedoraproject.org/wiki/ForbiddenItems</ulink>.
nl: Fedora kan geen ondersteuning bieden voor het afspelen of opnemen van MP3 of DVD video. De MP3 formaten zijn gepatenteerd, en de patent eigenaars hebben niet in de benodigde patent-licenties voorzien. DVD video formaten zijn gepatenteerd en uitgerust met een encryptie schema. De patent eigenaars hebben niet in de benodigde patent-licenties voorzien, en de benodigde programmatuur om de schijven met CSS-encryptie te decrypten kunnen de Digital Millennium Copyright Act schenden, een copyright wet van de Verenigde Staten. Fedora sluit ook andere multimedia software uit vanwege patent, copyright of licentie restricties, inclusief Adobe's Flash Player en Real Media's Real Player. Voor meer informatie over dit onderwerp, zie <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ForbiddenItems">http://fedoraproject.org/wiki/ForbiddenItems</ulink>.

en: While other MP3 options may be available for Fedora, Fluendo now offers an MP3 plugin for GStreamer that has the related patents licensed for end users. This plugin enables MP3 support in applications that use the GStreamer framework as a backend. We cannot distribute this plugin in Fedora for licensing reasons, but it offers a new solution for an old problem. For more information, refer to the <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/fluendo-mp3">Installing Fluendo MP3 Plug-in</ulink> or <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/Codeina">Installing MP3 Plug-in with Codeina</ulink> pages.
nl: Hoewel andere MP3 opties beschikbaar zijn voor Fedora, biedt Fluendo nu een MP3 plugin voor GStreamer die de benodigde patent-licentie heeft voor eindgebruikers. Deze plugin zal MP3-ondersteuning aanzetten in applicaties die gebruik maken van het GStreamer framework als backend. We kunnen deze plugin in Fedora niet verspreiden om licentie redenen, maar het biedt een nieuwe oplossing voor een oud probleem. Voor meer informatie refereer je naar de <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/fluendo-mp3">Installing Fluendo MP3 Plug-in</ulink> of <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/Codeina">Installing MP3 Plug-in with Codeina</ulink> paginas.

en: MP3 Support
nl: MP3 Ondersteuning

en: DVD Support
nl: DVD Ondersteuning

en: Flash Support
nl: Flash Ondersteuning

en: CD and DVD Authoring and Burning
nl: CD's en DVD's schrijven en branden

en: Fedora include a variety of tools for easily mastering and burning CDs and DVDs. GNOME users can burn directly from the Nautilus file manager. The Fedora software repositories also contain additional software, such as <package>brasero</package> , <package>gnomebaker</package> , or <package>k3b</package> , for these tasks. Console tools include <command>wodim</command>, <command>readom</command>, <command>genisoimage</command>, and other popular applications.
nl: Fedora bevat een divers aantal hulpmiddelen voor het gemakkelijk samenstellen en branden van CD's en DVD's. GNOME gebruikers kunnen rechtstreeks vanuit de Nautilus bestandsbeheerder data branden. De Fedora software repositories bevatten ook andere software, zoals <package>brasero</package>, <package>gnomebaker</package>, of <package>k3b</package>, voor deze taken. Beschikbare terminal-hulpmiddelen zijn <command>wodim</command>, <command>readom</command>, <command>genisoimage</command>, en andere populaire applicaties.

en: You can use Fedora to create and play back screencasts, which are recorded desktop sessions, using open technologies. Fedora includes <package>istanbul</package> , which creates screencasts using the Theora video format, and 'byzanz', which creates screencasts as animated GIF files. You can play back these videos using one of several players included in Fedora. This is the preferred way to submit screencasts to the Fedora Project for either developers or end-users. For more comprehensive instructions, refer to the <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ScreenCasting">ScreenCasting</ulink> page.
nl: Je kunt Fedora gebruiken om voor het maken en afspelen van screencasts, of wel opgenomen desktop sessies, met behulp van open technologieen. Fedora bevat <package>istanbul</package>, welke een screencast maakt met het Theora video formaat en 'byzanz', welke screencasts maakt met geanimeerde GIF bestanden. Deze video's kunnen afgespeeld worden met een van de vele afspelers die in Fedora aanwezig zijn. Dit is de geprefereerde manier om screencasts naar het Fedora Project te sturen voor ontwikkelaar of eind gebruiker doeleinden. Voor een meer uitgebreide beschrijving, refereer naar de <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ScreenCasting">ScreenCasting</ulink> pagina.

en: Extended Support through Plugins
nl: Uitgebreide ondersteuning door middel van plugins

en: Most of the media players in Fedora support the use of plugins to add support for additional media formats and sound output systems. Some use powerful backends like the <package>gstreamer</package> package to handle media format support and sound output. Fedora offers plugin packages for these backends and for individual applications, and third parties may offer additional plugins to add even greater capabilities.
nl: De meeste van de media spelers in Fedora kunnen plugins gebruiken om ondersteuning van extra media formaten en geluids uitgang systemen toe te voegen. Sommige gebruiken krachtige multimedia raamwerken, zoals het <package>gstreamer</package> pakket, om media formaat ondersteuning en geluids output af te handelen. Fedora biedt plugin pakketten voor deze uitgang ondersteuning en voor individuele applicaties. Derden kunnen extra plugins leveren voor nog meer mogelijkheden.

en: System Services
nl: Systeem Diensten

en: Fedora 9 features the Upstart initialization system. All System V init scripts should run fine in compatibility mode. However, users who have made customizations to their <filename>/etc/inittab</filename> file will need to port those modifications to upstart. For information on how upstart works, see the <command>init(8)</command> and <command>initctl(8)</command> man pages. For information on writing upstart scripts, see the <command>events(5)</command> man page, and also the Upstart Getting Started Guide:
nl: Fedora 9 bevat het Upstart intialisatie systeem. Alle System V init scripts moeten in de compatibiliteits mode goed draaien. Echter, gebruikers die veranderingen gemaakt hebben in hun <filename>/etc/inittab</filename> bestand moeten deze veranderingen overzetten naar upstart. Voor informatie over de werking van upstart, bekijk je de <command>init(8)</command> en <command>initctl(8)</command> man pagina's. Voor informatie over het schrijven van upstart scripts, bekijk je de <command>events(5)</command> man pagina, en ook de Upstart Getting Started Guide:

en: Due to the change of init systems, it is recommended that users who do an upgrade on a live file system to Fedora 9, reboot soon afterwards.
nl: Door een verandering in het init systeem, is het aanbevolen dat gebruikers die een upgrade naar Fedora 9 doen op een live bestand systeem, spoedig daarna hun systeem opnieuw opstarten.

en: Fedora 9 features <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/NetworkManager">NetworkManager</ulink>. NetworkManager 0.7 provides improved mobile broadband support, including GSM and CDMA devices, and now supports multiple devices, ad-hoc networking for sharing connections, and the use of system-wide network configuration. It is now enabled by default on all installations. When using NetworkManager, be aware of the following:
nl: Fedora 9 bevat <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/NetworkManager"> NetworkManager</ulink>. NetworkManager 0.7 biedt verbeterde mobiele breedband ondersteuning, inclusief GSM en CDMA apparaten, en ondersteunt nu veelvoudige apparaten, ad-hoc netwerken voor het delen van verbindingen en het gebruik van netwerk configuratie van het gehele systeem. Het wordt nu standaard aangezet op alle installaties. Als je NetworkManager gebruikt, let dan op het volgende:

en: NetworkManager does not currently support all virtual device types. Users who use bridging, bonding, or VLANs may need to switch to the old network service after configuration of those interfaces.
nl: NetworkManager ondersteunt op dit moment niet alle virtuele apparaat types. Gebruikers die bridging, bonding, of VLAN's gebruiken moeten misschien omschakelen naar de oude netwerk dienst na de instelling van die interfaces.

en: NetworkManager starts the network asynchronously. Users who have applications that require the network to be fully initialized during boot should set the <option>NETWORKWAIT</option> variable in <filename>/etc/sysconfig/network</filename>. Please <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/enter_bug.cgi?product=Fedora">file bugs</ulink> about cases where this is necessary, so we can fix the applications in question.
nl: NetworkManager start het netwerk asynchroon op. Gebruikers die toepassingen hebben die vereisen dat het netwerk volledig ingesteld is tijden het booten, moeten de <option>NETWORKWAIT</option> variabele zetten in het <filename>/etc/sysconfig/network</filename> bestand. <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/enter_bug.cgi?product=Fedora">Dien een fout rapport in</ulink> voor de gevallen waar dit nodig is, zodat de toepassing in kwestie verbeterd kan worden.

en: Autofs is no longer installed by default. Users who wish to use Autofs can choose it from the <guimenu>System Tools</guimenu> group in the installer, or with the package installation tools.
nl: Autofs wordt niet langer standaard geinstalleerd. Gebruikers die Autofs willen gebruiken kunnen het kiezen van de <guimenu>Systeem Gereedschappen</guimenu> groep in de installer, of met het pakket installatie gereedschap.

en: This section concerns electronic mail servers or mail transfer agents (MTAs).
nl: Deze sectie bevat informatie over mail servers of mail transfer agents (MTA's).

en: By default, the <application>Sendmail</application> mail transport agent (MTA) does not accept network connections from any host other than the local computer. To configure <application>Sendmail</application> as a server for other clients:
nl: Standaard accepteert de <application>Sendmail</application> mail transport agent (MTA) geen netwerk verbindingen van enig host anders dan de locale computer. Om <application>Sendmail</application> te configureren als server voor andere clienten:

en: Edit <filename>/etc/mail/sendmail.mc</filename> and either change the <option>DAEMON_OPTIONS</option> line to also listen on network devices, or comment out this option entirely using the <option>dnl</option> comment delimiter.
nl: Bewerk <filename>/etc/mail/sendmail.mc</filename> en verander of de <option>DAEMON_OPTIONS</option> regel om ook naar netwerk apparaten te luisteren, of commentarieer deze optie helemaal uit met de <option>dnl</option> commentaat afsluiter.

en: Install the <package>sendmail-cf</package> package:
nl: Installeer het <package>sendmail-cf</package> pakket:

en: Regenerate <filename>/etc/mail/sendmail.cf</filename>:
nl: Maak <filename>/etc/mail/sendmail.cf</filename> opnieuw aan:

en: The Fedora release includes several Live ISO images in addition to the traditional installation images. These ISO images are bootable, and you can burn them to media and use them to try out Fedora. They also include a feature that allows you to install the Live image content to your hard drive for persistence and higher performance.
nl: De Fedora vrijgave bevat verscheidene live ISO image bestanden naast de traditionele installatie image bestanden. Deze ISO image bestanden zijn opstartbaar, en je kunt ze naar media branden en gebruiken om Fedora uit te proberen. Ze bieden je ook de mogelijkheid om de Live image inhoud naar je harde schijf te installeren voor duurzaamheid en verbeterde performance.

en: Available Images
nl: Beschikbare Images

en: For a complete list of current spins available, and instructions for using them, refer to:
nl: Voor een complete lijst van de nu beschikbare spins, en instructies om ze te gebruiken, refereer je naar:

en: Usage Information
nl: Gebruiksinformatie

en: To boot from the Live image, insert it into your computer and restart. To log in and use the desktop environment, enter the username <systemitem class="username">fedora</systemitem>. Hit <keycap>Enter</keycap> at the password prompt, since there is no password on this account. The Live images do not automatically login so users can select a preferred language. After logging in, if you wish to install the contents of the live image to your hard drive, click on the <guilabel>Install to Hard Drive</guilabel> icon on the desktop.
nl: Om van de Live image op te starten, stop je hen in je computer en je start opnieuw op. Om in te loggen en de desktop omgeving te gebruiken, geef je de gebruikersnaam <systemitem class="username">fedora</systemitem> op. Tik op <keycap>Enter</keycap> bij de wachtwoord prompt, want er is geen wachtwoord voor dit account. De Live images loggen niet automatisch in dus kunnen gebruikers een voorkeurs taal selecteren. Als je na inloggen de inhoud van de live image naar je harde schijf wilt installeren, dan klik je op de <guilabel>Naar harde schijf installeren</guilabel> icon op het werkblad.

en: Text Mode Installation
nl: Installatie in tekstmodus

en: You can do a text mode installation of the Live images using the <command>liveinst</command> command in the console.
nl: Je kunt een installatie in tekstmodus doen van de Live images door gebruik te maken van het commando <command>liveinst</command> op de commandoregel.

en: Direct Installation
nl: Direkte Installatie

en: You can add <option>liveinst</option> or <option>textinst</option> as a boot loader option to perform a direct installation without booting up the live CD/DVD.
nl: Je kunt <option>liveinst</option> of <option>textinst</option> als boot loader optie toevoegen om een direkte installatie uit te voeren zonder de live CD/DVD op te starten.

en: USB Booting
nl: Opstarten van USB

en: Another way to use these Live images is to put them on a USB stick. To do this, install the <package>livecd-tools</package> package from the development repository. Then, run the <command>livecd-iso-to-disk</command> script:
nl: Een andere manier om deze Live image bestanden te gebruiken is om ze op een USB flash pen schrijven. Om dit te doen, installeer je het <package>livecd-tools</package> pakket van de ontwikkel repository. Daarna voer je het <command>livecd-iso-to-disk</command> script uit:

en: Replace <replaceable>/dev/sdb1</replaceable> with the partition where you want to put the image.
nl: Vervang <replaceable>/dev/sdb1</replaceable> met de partitie waar je de image neer wilt zetten.

en: This is <emphasis>not</emphasis> a destructive process; any data you currently have on your USB stick <emphasis>is preserved</emphasis>.
nl: Dit is <emphasis>geen</emphasis> destructief proces, alle gegevens die je nu op je USB pen hebt <emphasis>blijven bewaard</emphasis>.

en: Live USB Persistence
nl: Live USB Vasthoudendheid

en: Support for persistent changes with a Live image exists for Fedora 9. The primary use case is booting from a Live image on a USB flash drive and storing changes to that same device. To do this, download the Live image and then run the following command:
nl: Ondersteuning voor blijvende veranderingen met een Live image bestaat voor Fedora 9. Het belangrijkste gebruik is om te booten van een Live image op een USB flash pen en om de veranderingen op dezelfde pen te bewaren. Om dit te doen, download je de Live image en voer je het volgende commando uit:

en: Replace <replaceable>512</replaceable> with the desired size in megabytes of the persistent data, or overlay. The <command>livecd-iso-to-disk</command> shell script is stored in the <filename class="directory">LiveOS</filename> directory at the top level of the CD image. The USB media must have sufficient free space for the Live image, plus the overlay, plus any other data to be stored on the media.
nl: Vervang <replaceable>512</replaceable> met de gewenste grootte in MB van de blijvende data, of overlay. Het <command>livecd-iso-to-disk</command> shell script wordt bewaard in de <filename class="directory">LiveOS</filename> map in het top nivo van de CD image. De USB media moet voldoende vrije ruimte hebben voor de Live image, plus de overlay, plus andere data die op de media bewaard moet worden.

en: Tool Changes
nl: Gereedschap Veranderingen

en: Work has continued to better integrate the Live images with the rest of the system, and improve the tools used for building them. The <command>livecd-creator</command> utility now provides an API for building alternative front-ends, as well as tools for other types of images.
nl: Werk is voortgezet om de Live images beter te integreren met de rest van het systeem, en om de gereedschappen om ze te bouwen te verbeteren. De <command>livecd-creator</command> voorziening heeft nu ook een API voor het maken van alternatieve front-ends en ook gereedschappen voor andere image types.

en: Differences From a Regular Fedora Install
nl: Verschillen met een reguliere Fedora installatie

en: The following items are different from a normal Fedora install with the live images.
nl: De volgende onderdelen van een Live installatie zijn verschillend vergeleken met een normale Fedora installatie.

en: Live images provide a subset of packages available in the regular DVD image. Both connect to the same repository that has all the packages.
nl: Live image bestanden bieden een subset van de pakketten aanwezig in de normale DVD image. Allebij verbinden ze naar dezelfde repository die alle pakketten heeft.

en: SSH is disabled by default. SSH is disabled because the default username in the Live images does not have any password. However, installation to hard disk prompts for creating a new username and password.
nl: SSH is standaard uitgezet. SSH is uitgezet omdat de standaard gebruikersnaam in de Live images geen wachtwoord heeft. Echter, installeren naar de harde schijf vraagt om het aanmaken van een nieuwe gebruikers naam en wachtwoord.

en: Live image installations do not allow any package selection or upgrade capability since they copy the entire file system from media or USB disks, to the hard disk. After the installation is complete, and your system has been rebooted, you can add and remove packages as desired with the <application>Add/Remove Packages</application> tool, <command>yum</command>, or the other software management tools.
nl: Live image installaties staan geen pakket selectie of upgrade mogelijkheid toe omdat ze het gehele bestand systeem van de media of USB pen naar de harde schijf copieren. Als de installatie af is en je systeem is opnieuw opgestart, dan kunnen pakketten naar wens toegevoegd of verwijderd worden met het <application>Software toevoegen/verwijderen</application> gereedschap, <command>yum</command> of de andere software beheersgereedschappen.

en: Live images do not work on <systemitem>i586</systemitem> architecture.
nl: Live image bestanden werken niet op de <systemitem>i586</systemitem> architectuur.

en: Fedora Legacy - Community Maintenance Project
nl: Fedora Legacy - Gemeenschaps Onderhous Project

en: The Fedora Legacy Project was a community-supported open source project to extend the lifecycle of select "maintenance mode" Red Hat Linux and Fedora Core distributions. The current model for supporting maintenance distributions has been re-examined. Fedora Legacy was unable to extend support to older Fedora Core releases as it had planned. As of now, Fedora Core 4 and earlier distributions are no longer being maintained. Fedora Core 5 will no longer be maintained 30 days after the Fedora 7 release.
nl: Het Fedora Legacy Project was een door de gemeenschap ondersteunde open bron project om de levensduur te verlengen van geselecteerde "onderhouds mode" Red Hat Linux en Fedora distributies. Het huidige model voor het onderhouden van onderhouds distributies is opniwue bekeken. Fedora Legacy was niet in staat om het onderhoud van oudere Fedora versies te verlengen zo als het eerst gedacht had. Vanaf nu, zullen Fedora Core 4 en eerdere distributies niet langer worden onderhouden . Fedora Core 5 zal niet langer dan 30 dagen na het verschijnen van Fedora 7 worden onderhouden.

en: Legacy Repo was included in Fedora Core 6
nl: Legacy Repo was opgenomen in Fedora Core 6

en: Fedora Core 6 shipped with a software repository configuration for Fedora Legacy. This repository was not enabled by default in the Fedora Core 6 release.
nl: Fedora Core 6 was verstuurd met een software repository configuratie voor Fedora Legacy. Deze repository was in de Fedora Core 6 versie standaard niet aangezet.

en: This section covers changes and important information regarding the 2.6.25 based kernel in Fedora 9. The 2.6.25 kernel includes:
nl: Deze sectie behandelt veranderingen en belangrijke informatie met betrekking tot de 2.6.25 gebaseerde kernel in Fedora 9. De 2.6.25 kernel bevat:

en: Tickless support for x86 64-bit systems (32-bit was added previously), which greatly improves power management.
nl: Tickless ondersteuning voor x86 64-bit systemen (32-bit was eerder al toegevoed), wat het vermogens beheer sterk verbetert.

en: Some elements of the realtime kernel project.
nl: Sommige onderdelen van het realtime kernel project.

en: The kernel has a new version naming scheme to more closely match the upstream version naming scheme.
nl: De kernel heeft een nieuw versie benaming ontwerp om beter te passen bij de upstream versie benaming.

en: The kernel spec file is now named <filename>kernel.spec</filename> rather than <filename>kernel-2.6.spec</filename>.
nl: Het kernel spec bestand heeft nu de naam <filename>kernel.spec</filename> in plaats van <filename>kernel-2.6.spec</filename>.

en: The kernel spec file has new macros that ease the kernel building process. Refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/CustomKernel"/> for further information.
nl: Het kernel spec bestand heeft nieuwe macro's die het kernel bouw proces gemakkelijker maken. Refereer naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/CustomKernel"/> voor meer informatie.

en: The kernel in Fedora 9 no longer loads modules by default for ISA sound cards. Load the module by hand using the command <command>modprobe module-name</command>, or put an entry in <filename>/etc/modprobe.conf</filename>. For example, for the Creative SoundBlaster AWE64, add the following entry:
nl: De kernel in Fedora 9 laadt standaard geen modules meer voor ISA geluidskaarten. Laad de module handmatig met het commando <command>modprobe module-name</command>, of voeg een regel toe in <filename>/etc/modprobe.conf</filename>. Bijvoorbeeld, voor de Creative Soundblaster AWE64, voeg je de volgende regel toe:

en: The Fedora kernel offers <filename>paravirt_ops</filename> support in <filename>domU</filename>, as part of the kernel team's efforts to reduce the work required to produce current Xen kernels.
nl: De Fedora kernel biedt <filename>paravirt_ops</filename> ondersteuning in <filename>domU</filename>, als onderdeel van het werk van het kernel team om de benodigde inspanning om een Xen kernel te maken te verminderen.

en: <application>Xen</application> fully virtualized guests can directly boot a kernel and initrd image and pass kernel boot args. For more details refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/XenFullvirtKernelBoot"/>.
nl: <application>Xen</application> volledig gevirtualiseerde gasten kunnen direkt een kernel en een initrd image booten en kunnen kernel boot argumenten doorgeven. Voor meer details refereer je naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/XenFullvirtKernelBoot"/>.

en: Version
nl: Versie

en: Fedora may include additional patches to the kernel for improvements, bug fixes, or additional features. For this reason, the Fedora kernel may not be line-for-line equivalent to the so-called <firstterm>vanilla kernel</firstterm> from the kernel.org web site:
nl: Fedora kan additionele patches aan de kernel bevatten voor verbeteringen, bug fixes of additionele mogelijkheden. Vanwege deze redenen kan het zijn dat de Fedora kernel niet regel-voor-regel gelijk is aan de zogenaamde <firstterm>vanilla kernel</firstterm> afkomstig van de kernel.org web site:

en: To obtain a list of these patches, download the source RPM package and run the following command against it:
nl: Om een lijst te verkrijgen van deze patches, download het source RPM pakket en voer het volgende commando uit:

en: Changelog
nl: Veranderingen

en: To retrieve a log of changes to the package, run the following command:
nl: Om een lijst met veranderingen aan het pakket te verkrijgen, voer het volgende commando uit:

en: If you need a user friendly version of the changelog, refer to <ulink url="http://wiki.kernelnewbies.org/LinuxChanges"/>. A short and full diff of the kernel is available from <ulink url="http://kernel.org/git"/>. The Fedora version kernel is based on the Linus tree.
nl: Als je een gebruikersvriendelijke versie nodig hebt van de lijst met veranderingen, zie <ulink url="http://wiki.kernelnewbies.org/LinuxChanges"/>. Een korte en volledige 'diff' van de kernel is beschikbaar op <ulink url="http://kernel.org/git"/>. De Fedora kernel versie is gebaseerd op boom van Linus.

en: Customizations made for the Fedora version are available from <ulink url="http://cvs.fedoraproject.org"/>.
nl: Aanpassingen gemaakt voor de Fedora versie zijn beschikbaar op <ulink url="http://cvs.fedoraproject.org"/>.

en: Kernel Flavors
nl: Kernel versies

en: Fedora 9 includes the following kernel builds:
nl: Fedora 9 bevat de volgende kernel builds:

en: Native kernel, for use in most systems. Configured sources are available in the <package>kernel-devel</package> package.
nl: Oorspronkelijke kernel, voor het gebruik in de meeste systemen. Geconfigureerde bron code is beschikbaar in het <package>kernel-devel</package> pakket.

en: The kernel-PAE, for use in 32-bit x86 systems with more than 4GB of RAM, or with CPUs that have an NX (No eXecute) feature. This kernel support both uniprocessor and multi-processor systems. Configured sources are available in the <package>kernel-PAE-devel</package> package.
nl: De kernel-PAE, voor gebruik in 32-bit x86 systemen met meer dan 4GB RAM, of voor CPU's die een NX (No eXecute) mogelijkheid hebben. Deze kernel ondersteunt zowel uniprocessor als multi-processor systemen. Geconfigureerde bron code is beschikbaar in het <package>kernel-PAE-devel</package> pakket.

en: Virtualization kernel for use with the Xen emulator package. Configured sources are available in the <package>kernel-xen-devel</package> package.
nl: Virtualisatie kernel voor gebruik met het Xen emulator pakket. Geconfigureerde bron codes zijn beschikbaar in het <package>kernel-xen-devel</package> pakket.

en: You may install kernel headers for all kernel flavors at the same time. The files are installed in the <filename class="directory">/usr/src/kernels/<replaceable>version</replaceable>[-PAE|-xen|-kdump]-<replaceable>arch</replaceable>/</filename> tree. Use the following command:
nl: Je kunt kernel headers voor alle kernel varianten tegelijkertijd installeren. De bestanden worden geinstalleerd in de <filename class="directory">/usr/src/kernels/<replaceable>version</replaceable>[-PAE|-xen|-kdump]-<replaceable>arch</replaceable>/</filename> boom. Gebruik het volgende commando:

en: Select one or more of these flavors, separated by commas and no spaces, as appropriate. Enter the <systemitem class="username">root</systemitem> password when prompted.
nl: Selecteer een of meer van deze versies, gescheiden door komma's zonder spaties. Voer het <systemitem class="username">root</systemitem> wachtwoord in wanneer daarom gevraagd wordt.

en: x86 Kernel Includes Kdump
nl: De x86 kernel bevat Kdump

en: Both the x86_64 and the i686 kernels are now relocatable, so they no longer require a separate kernel for kdump capability. PPC64 still requires a separate <package>kdump</package> kernel.
nl: Zowel de x86_64 als de i686 kernel zijn nu relocateerbaar, ze vereisen dus geen aparte kernel meer voor kdump functionaliteit. PPC64 vereist nog steeds een aparte <package>kdump</package> kernel.

en: Default Kernel Provides SMP
nl: De standaard kernel biedt SMP

en: There is no separate SMP kernel available for Fedora on i386, x86_64, and ppc64. Multiprocessor support is provided by the native kernel.
nl: Er is geen afzonderlijke SMP kernel beschikbaar voor Fedora op het i386, x86_64 en ppc64 platform. Multiprocessor-ondersteuning wordt aangeboden door de standaard kernel.

en: PowerPC Kernel Support
nl: PowerPC kernel ondersteuning

en: There is no support for Xen or kdump for the PowerPC architecture in Fedora. 32-bit PowerPC does still have a separate SMP kernel.
nl: Er is geen ondersteuning voor Xen of kdump voor de PowerPC architectuur in Fedora. De 32-bit PowerPC architectuur heeft nog wel een afzonderlijke SMP kernel.

en: Preparing for Kernel Development
nl: Voorbereiden op kernel ontwikkeling

en: Fedora 9 does not include the <package>kernel-source</package> package provided by older versions since only the <package>kernel-devel</package> package is required now to build external modules. Configured sources are available, as described in <xref linkend="sn-Kernel-Flavors"/>.
nl: Fedora 9 bevat niet meer het <package>kernel-source</package> pakket wat in oudere versies beschikbaar was omdat nu alleen het <package>kernel-devel</package> pakket nodig is om externe modules te bouwen. Geconfigureerde bron code is beschikbaar als beschreven in <xref linkend="sn-Kernel-Flavors"/>.

en: Custom Kernel Building
nl: Bouwen van Aangepaste Kernel

en: For information on kernel development and working with custom kernels, refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/CustomKernel"/>.
nl: Voor informatie over kernel ontwikkeling en het werken met aangepaste kernels, refereer je naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/CustomKernel"/>.

en: Reporting Bugs
nl: Rapporteren van bugs

en: Refer to <ulink url="http://kernel.org/pub/linux/docs/lkml/reporting-bugs.html"/> for information on reporting bugs in the Linux kernel. You may also use <ulink url="http://bugzilla.redhat.com"/> for reporting bugs that are specific to Fedora.
nl: Refereer naar <ulink url="http://kernel.org/pub/linux/docs/lkml/reporting-bugs.html"/> voor informatie over het rapporteren van fouten in de Linux kernel. Je kunt ook <ulink url="http://bugzilla.redhat.com"/> gebruiken voor het rapporteren van fouten die specifiek voor Fedora zijn.

en: Fedora 9 includes OpenJDK 6, a Free Software implementation of the Java Platform, Standard Edition. OpenJDK 6 is not yet Java compatible; work is underway to certify it.
nl: Fedora 9 bevat OpenJDK 6, een Vrije Software implementatie van het Java Platform, Standard Edition. OpenJDK 6 is nog niet Java compatibel; inspanning is onderweg om het te certificeren.

en: Fedora will track Sun's stable OpenJDK 6 branch.
nl: Fedora zal de stabiele OpenJDK 6 van Sun volgen.

en: OpenJDK Replaces IcedTea
nl: OpenJDK Vervangt IcedTea

en: The OpenJDK 6 packages, <filename>java-1.6.0-openjdk*</filename>, replace their <ulink url="https://fedoraproject.org/wiki/IcedTea">IcedTea</ulink> counterparts, <filename>java-1.7.0-icedtea*</filename>. The Fedora 8 IcedTea packages track the unstable OpenJDK 7 branch, whereas the <filename>java-1.6.0-openjdk*</filename> packages track the stable OpenJDK 6 branch. The decision to have OpenJDK 6 replace IcedTea was made for several reasons:
nl: De OpenJDK 6 pakketten, <filename>java-1.6.0-openjdk*</filename>, vervangen hun <ulink url="https://fedoraproject.org/wiki/IcedTea">IcedTea</ulink> tegenhangers, <filename>java-1.7.0-icedtea*</filename>. De Fedora 8 IcedTea pakketten volgen de onstabiele OpenJDK 7 tak, terwijl de <filename>java-1.6.0-openjdk*</filename> pakketten de stabiele OpenJDK 6 tak volgen. De beslissing om IcedTea te vervangen door OpenJDK 6 is gemaakt om meerdere redenen:

en: Sun has replaced most of the encumbrances for which IcedTea was providing replacements. For the rest of the encumbrances, replacements have been merged from the IcedTea project.
nl: Sun heeft de meeste belemmeringen vervangen waarvoor IcedTea vervangingen leverde. Voor de andere belemmeringen zijn vervangingen toegevoegd van het IcedTea project.

en: IcedTea's mandate is to merge as much as possible with OpenJDK, so the differences between IcedTea and OpenJDK should diminish over time.
nl: Het mandaat van IcedTea is om zoveel mogelijk op te gaan in OpenJDK, zodat de verschillen tussen IcedTea en OpenJDK in de loop van de tijd verdwijnen.

en: OpenJDK 6 is a stable branch, whereas OpenJDK 7 is unstable, and is not expected to ship a stable release until 2009.
nl: OpenJDK 6 is een stabiele tak, terwijl OpenJDK 7 niet stabiel is, en er wordt geen stabiele vrijgave verwacht tot in 2009.

en: Sun has licensed the OpenJDK trademark for use in Fedora.
nl: Sun heeft toestemming gegeven voor het gebruik van het OpenJDK handelsmerk in Fedora.

en: Shipping both OpenJDK 6 and IcedTea would have been confusing, and would have added size to the distribution.
nl: Door zowel OpenJDK 6 als IcedTea te verstrekken zou verwarring opgeleverd hebben, en zou de grootte van de distributie doen toenemen.

en: IcedTea continues to provide autotools support ( <package>autoconf</package> , <package>automake</package> , <package>libtool</package> , and so on), a portable interpreter for PowerPC and 64-bit PowerPC architectures, plugin support, Web Start support, and patches to integrate OpenJDK into Fedora. The IcedTea sources are included in the <filename>java-1.6.0-openjdk</filename> SRPM.
nl: IcedTea gaat door met het bieden van autotools ondersteuning (<package>autoconf</package>, <package>automake</package>, <package>libtool</package>, enzovoort), een portable interpreter voor PowerPC en 64 bit PowerPC architecturen, plugin ondersteuning, Web Start ondersteuning, en patches om OpenJDK in Fedora te integreren. De IcedTea bron code is te vinden in de <filename>java-1.6.0-openjdk</filename> SRPM.

en: If IcedTea is already installed, the package changeover does not happen automatically. The packages related to IcedTea based on OpenJDK 7 must first be erased, then the new OpenJDK 6 packages installed.
nl: Als IcedTea al geinstalleerd is, gebeurt de pakket overgang niet automatisch. De pakketten gerelateerd aan IcedTea en gebaseerd op OpenJDK 7 moeten verwijderd worden, daarna kunnen de nieuwe OpenJDK 6 pakketten geinstalleerd worden.

en: Handling Java Applets
nl: Omgaan met Java applets

en: Upstream OpenJDK does not provide a plugin. The Fedora OpenJDK packages include an adaptation of <filename>gcjwebplugin</filename>, that runs untrusted applets safely in a Web browser. The plugin is packaged as <filename>java-1.6.0-openjdk-plugin</filename>.
nl: Upstream OpenJDK bevat geen plugin. De Fedora OpenJDK pakketten bevatten een aanpassing van <filename>gcjwebplugin</filename>, dat onbetrouwbare applets veilig in een Web browser draait. De plugin is verpakt als <filename>java-1.6.0-openjdk-plugin</filename>.

en: The <filename>gcjwebplugin</filename> adaptation has no support for the <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=304021">bytecode-to-JavaScript bridge (LiveConnect)</ulink>. Applets that rely on this bridge will not work. Experimental LiveConnect support exists in the IcedTea repository, but is not ready for deployment in Fedora.
nl: De <filename>gcjwebplugin</filename> aanpassing heeft geen ondersteuning voor de <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=304021">bytecode-to-JavaScript bridge (LiveConnect)</ulink>. Applets die hierop rekenen zullen niet werken. Experimentele LiveConnect ondersteuning bestaat in de IcedTea repository, maar is nog niet klaar voor gebruik in Fedora.

en: The <filename>gcjwebplugin</filename> adaptation does not support <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=304031">signed applets</ulink>. Signed applets will run in untrusted mode. Experimental support for signed applets is present in the IcedTea repository, but it is not ready for deployment in Fedora.
nl: De <filename>gcjwebplugin</filename> aanpassing heeft geen ondersteuning voor <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=304031">digitaal getekende applets</ulink>. Getekende applets zullen in de onbetrouwbare mode werken. Experimentele ondersteuning voor getekende applets is beschikbaar in de IcedTea repository, maar is nog niet klaar voor gebruik in Fedora.

en: The <filename>gcjwebplugin</filename> security policy may be too restrictive. To enable restricted applets, run the <command>firefox -g</command> command in a terminal window to see what is being restricted, and then grant the restricted permission in the <filename>/usr/lib/jvm/java-1.6.0-openjdk-1.6.0.0/jre/lib/security/java.policy</filename> file.
nl: De <filename>gcjwebplugin</filename> veiligheids voorschriften kunnen te veel ingeperkt zijn. Om ingeperkte applets aan te zetten, voer het commando <command>firefox -g</command> uit in een terminal window om te zien wat ingeperkt is, en geef daarna de ingeperkte applets permissie in het <filename>/usr/lib/jvm/java-1.6.0-openjdk-1.6.0.0/jre/lib/security/java.policy</filename> bestand.

en: Handling Web Start Applications
nl: Omgaan met Web Start Applicaties

en: Upstream OpenJDK does not provide Web Start support. Experimental Web Start support via <ulink url="http://jnlp.sourceforge.net/netx/">NetX</ulink> is present in the IcedTea repository, but is not ready for deployment in Fedora.
nl: Upstream OpenJDK heeft geen Web Start ondersteuning. Experimentele Web Start ondersteuning via <ulink url="http://jnlp.sourceforge.net/netx/">NetX</ulink> is aanwezig in de IcedTea repository, maar is nog niet klaar voor gebruik in Fedora.

en: Fedora and JPackage
nl: Fedora en JPackage

en: Fedora includes many packages derived from the <ulink url="http://jpackage.org/">JPackage Project</ulink>. Some of these packages are modified in Fedora to remove proprietary software dependencies, and to make use of GCJ's ahead-of-time compilation feature. Use the Fedora repositories to update these packages, or use the JPackage repository for packages not provided by Fedora. Refer to the <ulink url="http://jpackage.org/">JPackage website</ulink> for more information about the project, and the software it provides.
nl: Fedora bevat veel pakketten die afgeleid zijn van het <ulink url="http://jpackage.org/">JPackage Project</ulink>. Sommige van deze pakketten zijn in Fedora aangepast om afhankelijkheden van eigendomsmatige software te verwijderen en om gebruik te maken de ahead-of-time compilatie eigenschappen van GCJ. Gebruik de Fedora repositories om deze pakketten te vernieuwen, of gebruik de JPackage repository voor pakketten die niet door Fedora geleverd worden. Refereer naar de <ulink url="http://jpackage.org/">JPackage·website</ulink> voor meer informatie over het project en de software die het biedt.

en: An incompatibility between Fedora and the JPackage <package>jpackage-utils</package> , that prevented installing JPackage's <package>jpackage-utils</package> on Fedora, is <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=260161">resolved</ulink> in this release.
nl: Een incompatabiliteit tussen Fedora en <package>jpackage-utils</package> van JPackage, dat het installeren van <package>jpackage-utils</package> op Fedora tegenhield, is <ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=260161">opgelost</ulink> in deze vrijgave.

en: Mixing Packages from Fedora and JPackage
nl: Vermengen van Pakketten van Fedora en JPackage

en: Research package compatibility before you install software from both the Fedora and JPackage repositories on the same system. Incompatible packages may cause complex issues.
nl: Onderzoek de compatibiliteit van pakketten voordat je software installeert van zowel de Fedora als de JPackage repositories op hetzelfde systeem. Pakketten die niet verenigbaar zijn kunnen ingewikkelde problemen veroorzaken.

en: Installation Notes
nl: Installatie opmerkingen

en: To learn how to install Fedora, refer to <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/install-guide/">http://docs.fedoraproject.org/install-guide/</ulink>.
nl: Om te leren hoe Fedora te installeren is, refereer je naar <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/install-guide/">http://docs.fedoraproject.org/install-guide/</ulink>.

en: Installation issues not covered in these release notes
nl: Installatie zaken worden niet behandeld in dit vrijgave document

en: If you encounter a problem or have a question during installation that is not covered in these relese notes, refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/FAQ">http://fedoraproject.org/wiki/FAQ</ulink> and <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Bugs/Common">http://fedoraproject.org/wiki/Bugs/Common</ulink>.
nl: Als je een probleem tegenkomt of een vraag hebt tijdens de installatie dat niet beantwoord wordt in de vrijgave informatie, refereer je naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/FAQ">http://fedoraproject.org/wiki/FAQ</ulink> en <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Bugs/Common">http://fedoraproject.org/wiki/Bugs/Common</ulink>.

en: <application>Anaconda</application> is the name of the Fedora installer. This section outlines issues related to <application>Anaconda</application> and installing Fedora 9.
nl: <application>Anaconda</application> is de naam van het Fedora installatieprogramma. Deze sectie bevat zaken die gerelateerd zijn aan <application>Anaconda</application> en het installeren van Fedora 9.

en: Downloading Large Files
nl: Downloaden van grote bestanden

en: If you intend to download the Fedora DVD ISO image, keep in mind that not all file downloading tools can accommodate files larger than 2 GiB in size. Tools without this limitation include <command>wget</command> 1.9.1-16 and above, <command>curl</command>, and <command>ncftpget</command>. <application>BitTorrent</application> is another method for downloading large files. For information about obtaining and using the torrent file, refer to <ulink url="http://torrent.fedoraproject.org/">http://torrent.fedoraproject.org/</ulink>.
nl: Als je van plan bent om het Fedora DVD ISO image bestand op te halen, denk er dan aan dat niet alle bestand ophaal gereedschappen bestanden kunnen verwerken die groter dan 2 GB zijn. Gereedschappen zonder deze beperking zijn <command>wget</command> 1.9.1-16 en nieuwer, <command>curl</command>, en <command>ncftpget</command>. <application>BitTorrent</application> is een andere manier om grote bestanden op te halen. Voor informatie over het verkrijgen en gebruiken van torrent bestanden, refereer je naar <ulink url="http://torrent.fedoraproject.org/">http://torrent.fedoraproject.org/</ulink>.

en: <application>Anaconda</application> tests the integrity of installation media by default. This function works with the CD, DVD, hard drive ISO, and NFS ISO installation methods. The Fedora Project recommends that you test all installation media before starting the installation process and before reporting any installation-related bugs. Many of the bugs reported are actually due to improperly-burned CDs or DVDs.
nl: Standaard test <application>Anaconda</application> de integriteit van installatie media. Dit werkt met de CD, DVD, harde schijf ISO, en NFS ISO installatie methodes. Het Fedora Project beveelt aan dat je alle installatie media test voordat je met het installatie proces begint en voordat je problemen met installatie aanmeldt. Veel van de aangemelde installatie problemen worden in feite veroorzaakt door slecht gebrande CD's of DVD's.

en: The <command>mediacheck</command> function is highly sensitive, and may report some usable discs as faulty. This result is often caused by disc writing software that does not include padding when creating discs from ISO files. To use this test, at boot time hit any key to enter the menu. Then press the <keycap>Tab</keycap> key, add the option <option>mediacheck</option> to the parameter list, and press <keycap>Enter</keycap>.
nl: De <command>mediacheck</command> functie is erg gevoelig, en kan sommige bruikbare schijven als foutief aanmerken. Dit wordt vaak veroorzaakt door schrijf software die geen vulling toevoegt als deze schijven maakt van ISO bestanden. Om deze test uit te voeren, druk je tijdens het opstarten op een willekeurige toets om het menu te openen. Druk daarna op de <keycap>Tab</keycap> toest, en voeg de optie <option>mediacheck</option> toe aan de parameter lijst, en druk op <keycap>Enter</keycap>.

en: After you complete the <command>mediacheck</command> function successfully, reboot to return the system to its normal state. On many systems, this results in a faster installation process from the disc. You may skip the <option>mediacheck</option> option when rebooting.
nl: Nadat je de <command>mediacheck</command> functie succesvol hebt afgerond, herstart je om het systeem terug te laten keren naar zijn normale status. Op veel systemen zorgt dit voor een sneller installatieproces vanaf schijf. Bij een herstart kan je deze <option>mediacheck</option> functie dan overslaan.

en: BitTorrent Automatically Verifies File Integrity
nl: BitTorrent verifiëert automatisch de bestandsintegriteit

en: If you use <application>BitTorrent</application>, any files you download are automatically validated. If your file completes downloading, you do not need to check it. Once you burn your CD or DVD, however, you should still use <command>mediacheck</command> to test the integrity of the media.
nl: Als je <application>BitTorrent</application> gebruikt, is elk bestand dat je ophaalt automatisch goed gekeurd. Als je bestand compleet opgehaald is, hoef je het niet te testen. Zodra je echter een CD of DVD brandt moet je nog steeds <command>mediacheck</command> gebruikern om de integriteit van de media te testen.

en: To perform memory testing before you install Fedora, press any key to enter the boot menu, then select <guimenuitem>Memory Test</guimenuitem>. This option runs the <application>Memtest86</application> stand alone memory testing software in place of <application>Anaconda</application>. <application>Memtest86</application> memory testing continues until you press the <keycap>Esc</keycap> key.
nl: Om een geheugen test uit te voeren voordat je Fedora installeert, druk je op een willekeurige toets om het opstart menu in te gaan en dan kies je <guimenuitem>Memory Test</guimenuitem>. Deze optie start de <application>Memtest86</application> geheugen test software in plaats van <application>Anaconda</application>. <application>Memtest86</application> test het geheugen totdat je de <keycap>Esc</keycap> toets indrukt.

en: Memtest86 Availability
nl: Memtest86 beschikbaarheid

en: You must boot from Installation Disc 1, the DVD, or a rescue CD in order to use this feature.
nl: Je moet van installatie CD 1, de DVD of een rescue CD opstarten om gebruik te maken van deze mogelijkheid.

en: Fedora 9 supports graphical FTP and HTTP installations. However, the installer image must either fit in RAM or appear on local storage, such as Installation Disc 1. Therefore, only systems with more than 192MiB of RAM, or which boot from Installation Disc 1, can use the graphical installer. Systems with 192MiB RAM or less fall back to using the text-based installer automatically. If you prefer to use the text-based installer, type <command>linux text</command> at the <prompt>boot:</prompt> prompt.
nl: Fedora 9 ondersteunt grafische FTP en HTTP installatie. Echter het installatie image bestand moet in het RAM passen of aanwezig zijn in het lokaal geheugen, zoals Installatie Schijf 1. Daarom kunnen alleen systemen met meer dan 192 MB RAM, of die opstarten van Installatie Schijf 1, gebruik maken van de grafische installer. Systemen met 192 MB RAM of minder gaan automatisch terug naar de op tekst gebaseerde installer. Als je er de voorkeur aan geeft om de op tekst gebaseerde installer te gebruiken, type je <command>linux text</command> in op de <prompt>boot:</prompt> prompt.

en: Changes in Anaconda
nl: Veranderingen in Anaconda

en: Built-in support for resizing ext2, ext3, and ntfs partitions.
nl: Ingebouwde ondersteuning voor het veranderen van de grootte van ext2, ext3, en ntfs partities.

en: Support for installation to encrypted block devices, including the root filesystem.
nl: Ondersteuning voor installatie op versleutelde blok apparaten, inclusief het root bestandsysteem.

en: Consolidated network booting ISO image, replacing old <filename>boot.iso</filename>, <filename>diskboot.img</filename>, and <filename>rescuecd.iso</filename>.
nl: Stabielere netwerk booting ISO image, vervangt de oude <filename>boot.iso</filename>, <filename>diskboot.img</filename>, en <filename>rescuecd.iso</filename>.

en: Second stage installer location now independent of software package location.
nl: De locatie van de tweede fase installer is nu onafhankelijk van de locatie van de software.

en: Native installation to <systemitem>x86</systemitem> and <systemitem>x86_64</systemitem> machines using EFI and booting via <systemitem>grub</systemitem>.
nl: Native installatie op <systemitem>x86</systemitem> en <systemitem>x86_64</systemitem> machines met gebruik van EFI en booten met <systemitem>grub</systemitem>.

en: Hardware probing and detection now based on HAL and <systemitem>udev</systemitem>.
nl: Hardware onderzoek en detectie is nu gebaseerd op HAL en <systemitem>udev</systemitem>.

en: Support for persistence in Live images on USB flash media.
nl: Ondersteuning voor blijvende data in Live images op USB flash media.

en: Installation Related Issues
nl: Installatie-gerelateerde problemen

en: IDE Device Names
nl: IDE Apparaat Namen

en: Use of <filename>/dev/hdX</filename> on i386 and x86_64 for IDE drives has changed to <filename>/dev/sdX</filename>. See notes about the importance of labeling devices for upgrades from releases before Fedora 7, and partition limitations.
nl: Het gebruik van <filename>/dev/hdX</filename> op i386 en x86_64 voor IDE schijf stations is veranderd in <filename>/dev/sdX</filename>. Zie de opmerkingen over het belang van het labellen van apparaten bij upgrades van vrijgaves ouder dan Fedora 7, en partitie beperkingen.

en: Not all IDE RAID controllers are supported. If your RAID controller is not yet supported by <package>dmraid</package> , you may combine drives into RAID arrays by configuring Linux software RAID. For supported controllers, configure the RAID functions in the computer BIOS.
nl: Niet alle IDE RAID controllers worden ondersteund. Als jouw RAID controller nog niet ondersteund wordt door <package>dmraid</package>, dan kun je schijven combineren in een RAID array door een Linux software RAID te configureren. Voor controllers die ondersteund worden, configureer je de RAID functies in de BIOS van de computer.

en: Multiple NICs and PXE Installation
nl: Verscheidene NIC's en PXE Installatie

en: Some servers with multiple network interfaces may not assign eth0 to the first network interface as BIOS knows it, which can cause the installer to try using a different network interface than was used by PXE. To change this behavior, use the following in <filename>pxelinux.cfg/*</filename> config files:
nl: Sommige servers met meerdere netwerk interfaces kunnen eth0 niet toekennen aan de eerste netwerk interface op de zelfde wijze als de BIOS, dit kan veroorzaken dat de installer een andere netwerk interface probeert te gebruiken dan die werd gebruikt door PXE. Om dit aan te passen, gebruik je het volgende in de <filename>pxelinux.cfg/*</filename> configuratie bestanden:

en: The configuration options above causes the installer to use the same network interface as BIOS and PXE use. You can also use the following option:
nl: De bovenstaande configuratie opties veroorzaken dat de installer dezelfde netwerk interface gebruikt als de BIOS en PXE. Je kunt ook de volgende optie gebruiken:

en: This option causes the installer to use the first network device it finds that is linked to a network switch.
nl: Deze optie veroorzaakt dat de installer het eerste netwerk apparaat gebruikt dat gekoppeld is aan een netwerk schakelaar.

en: Upgrade Related Issues
nl: Upgrade Gerelateerde Zaken

en: Refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DistributionUpgrades">http://fedoraproject.org/wiki/DistributionUpgrades</ulink> for detailed recommended procedures for upgrading Fedora.
nl: Refereer naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DistributionUpgrades">http://fedoraproject.org/wiki/DistributionUpgrades</ulink> voor gedetaileerde aanbevolen procedures om Fedora te upgraden.

en: If you are upgrading to Fedora 9 and use <package>emacs</package>, you must upgrade to the latest version of emacs for your prior release to ensure a clean upgrade. Fedora 8 users must have <package>emacs-22.1-10.fc8</package> or later, while Fedora 7 users must have <package>emacs-22.1-7.fc7</package>.
nl: Als je een upgrade maakt naar Fedora 9 en je gebruikt <package>emacs</package>, moet je eerst een upgrade maken naar de laatse versie van emacs voor je vorige vrijgave om er zeker van te zijn dat de upgade gaat lukken. Fedora 8 gebruikers moeten <package>emacs-22.1-10.fc8</package> of later hebben, Fedora 7 gebruikers moeten <package>emacs-22.1-7.fc7</package hebben.

en: To see what version of <package>emacs</package> is installed, run the <command>rpm -q emacs</command> command.
nl: Om te zien welke versie van <package>emacs</package> geinstalleerd is, voer je het <command>rpm -q emacs</command> commando uit.

en: SCSI driver partition limits
nl: SCSI driver partitie limiet

en: Whereas older IDE drivers supported up to 63 partitions per device, SCSI devices are limited to 15 partitions per device. <application>Anaconda</application> uses the <systemitem class="library">libata</systemitem> driver in the same fashion as the rest of Fedora, so it is unable to detect more than 15 partitions on an IDE disk during the installation or upgrade process.
nl: Terwijl oudere IDE drivers 63 partities per apparaat ondersteunden, waren SCSI apparaten beperkt tot 15 partities per apparaat. <application>Anaconda</application> gebruikt de <systemitem class="library">libata</systemitem> driver op dezelfde manier als de rest van Fedora, dus het kan niet meer dan 15 partities op een IDE schijf detecteren tijdens het installatie of upgrade proces.

en: If you are upgrading a system with more than 15 partitions, you may need to migrate the disk to Logical Volume Management (LVM). This restriction may cause conflicts with other installed systems if they do not support LVM. Most modern Linux distributions support LVM, and drivers are available for other operating systems as well.
nl: Als je een systeem gaat upgraden met meer dan 15 partities, kan het nodig zijn om de schijf te migreren naar Logical Volume Management (LVM). Deze beperking kan conflicten veroorzaken met andere geinstalleerde systemen als zij LVM niet ondersteunen. De meeste moderne Linux distributies ondersteunen LVM, en drivers zijn ook beschikbaar voor andere operating systemen.

en: Disk partitions must be labeled
nl: Schijf partities moeten een label hebben

en: A change in the way that the Linux kernel handles storage devices means that device names like <filename class="devicefile">/dev/hdX</filename> or <filename class="devicefile">/dev/sdX</filename> may differ from the values used in earlier releases. <application>Anaconda</application> solves this problem by relying on partition labels or UUIDs for finding devices. If these are not present, then <application>Anaconda</application> presents a warning indicating that partitions need to be labelled and that the upgrade can not proceed. Systems that use Logical Volume Management (LVM) and the device mapper usually do not require relabeling.
nl: Een verandering in de manier waarop de linux kernel geheugen apparaten behandelt betekent dat apparaat namen zoals <filename class="devicefile">/dev/hdX</filename> of <filename class="devicefile">/dev/sdX</filename> kunnen verschillen van hun waarde gebruikt in vorige vrijgaves. <application>Anaconda</application> lost dit probleem op door te vertrouwen op partitie labels of UUID's voor het vinden van apparaten. Als deze niet aanwezig zijn, dan geeft <application>Anaconda</application> een waarschuwing dat partities een label nodig hebben en dat de upgrade niet door kan gaan. Systemen die Logical Volume Management (LVM) en de device mapper gebruiken vereisen gewoonlijk geen relabeling.

en: To check disk partition labels
nl: Om de schijf partitie labels te controleren

en: To view partition labels, boot the existing Fedora installation, and enter the following at a terminal prompt:
nl: Om de partitie labels te bekijken, start je de bestaande Fedora installatie op, en type het volgende in op de terminal prompt:

en: Confirm that each volume line in the list has a <option>LABEL=</option> value, as shown below:
nl: Bevestig dat iedere volume regel in de lijst een <option>LABEL=</option> waarde heeft, zoals hieronder getoond:

en: Update the file system mount entries
nl: Vernieuw de bestand systeem koppelpunten lijst

en: If any filesystem labels were added or modified, then the device entries in <filename>/etc/fstab</filename> must be adjusted to match:
nl: Indien bestandsysteem labels zijn toegevoegd of veranderd, dan moet de apparaat lijst in <filename>/etc/fstab</filename> aangepast worden om er mee overeen te komen:

en: An example of a mount by label entry is:
nl: Een voorbeeld van een koppeling met een label regel is:

en: Update the <filename>grub.conf</filename> kernel root entry
nl: Vernieuw de <filename>grub.conf</filename> kernel root regel

en: If the label for the <filename class="partition">/</filename> (root) filesystem was modified, the kernel boot parameter in the grub configuration file must also be modified:
nl: Als de label voor het <filename class="partition">/</filename> (root) bestandsysteem was veranderd, dan moet de kernel opstart parameter in het grub configuratie bestand ook veranderd worden:

en: A matching example kernel grub line is:
nl: Een passend voorbeeld voor een kernel grub regel is:

en: Test changes made to labels
nl: Test de veranderingen gemaakt in de labels

en: If partition labels were adjusted, or the <filename>/etc/fstab</filename> file modified, then boot the existing Fedora installation to confirm that all partitions still mount normally and login is successful. When complete, reboot with the installation media to start the installer and begin the upgrade.
nl: Als partitie labels werden veranderd, of het <filename>/etc/fstab</filename> bestand veranderd, start dan de bestaande Fedora installatie op om te verzekeren dat alle partities nog steeds normaal aankoppellen en dat inloggen lukt. Als dit af is, dan start je opnieuw op met de installatie media om de installer te starten en te beginnen met de upgrade.

en: Upgrades versus fresh installations
nl: Upgrade versus verse installatie

en: In general, fresh installations are recommended over upgrades, particularly for systems that include software from third-party repositories. Third-party packages remaining from a previous installation may not work as expected on an upgraded Fedora system. If you decide to perform an upgrade anyway, the following information may be helpful:
nl: In het algemeen worden verse installaties aanbevolen boven upgrades, in het bijzonder voor systemen die software bevatten van repositories van derden. Pakketten van derden die achter blijven van een vorige installatie zullen mischien op een upgraded Fedora systeem niet werken zoals verwacht. Als je besluit om toch een upgrade uit te voeren, kan de volgende informatie van pas komen:

en: Before you upgrade, back up the system completely. In particular, preserve <filename>/etc</filename>, <filename>/home</filename>, and possibly <filename>/opt</filename> and <filename>/usr/local</filename> if customized packages are installed there. You may wish to use a multi-boot approach with a "clone" of the old installation on alternate partition(s) as a fallback. In that case, create alternate boot media, such as a GRUB boot floppy.
nl: Voordat je een upgrade uitvoert, maak je een volledige backup van het systeem. In het bijzonder, bewaar <filename>/etc</filename>, <filename>/home</filename>, en mogelijk <filename>/opt</filename> en <filename>/usr/local</filename> als daar aangepaste pakketten geinstalleerd zijn. Je wilt mogelijk een multi-boot aanpak gebruiken met een "clone" van de oude installatie op alternatieve partitie(s) voor de zekerheid. In dat geval maak je een alternatieve opstart media, zoals een GRUB opstart floppy.

en: System Configuration Backups
nl: Systeem Configuraties Backup

en: Backups of configurations in <filename>/etc</filename> are also useful in reconstructing system settings after a fresh installation.
nl: Backups van configuraties in <filename>/etc</filename> zijn ook nuttig om de systeem instellingen na een verse installatie te reconstrueren.

en: After you complete the upgrade, run the following command:
nl: Nadat je de upgrade afgemaakt hebt, voer je het volgende commando uit:

en: Inspect the end of the output for packages that pre-date the upgrade. Remove or upgrade those packages from third-party repositories, or otherwise deal with them as necessary. Some previously installed packages may no longer be available in any configured repository. To list all these packages, use the following command:
nl: Onderzoek het einde van de output lijst voor pakketten met een oudere datum dan de upgrade. Verwijder of upgrade die pakketten van repositories van derden, of behandel ze anders zoals nodig is. Sommige pakketten die vroeger geinstalleerd waren kunnen misschien niet langer beschikbaar zijn in een geconfigureerde repository. Om een lijst te maken van deze pakketten, gebruik je het volgende commando:

en: Kickstart HTTP Issue
nl: Kickstart HTTP Kwestie

en: When using a Kickstart configuration file via HTTP, kickstart file retrieval may fail with an error that indicates the file could not be retrieved. Click the <guilabel>OK</guilabel> button several times without making modifications to override this error successfully. As a workaround, use one of the other supported methods to retrieve Kickstart configurations.
nl: Als een Kickstart configuratie bestand gebruikt wordt via HTTP, kan het kickstart bestand terugvinden falen met een fout die aangeeft dat het bestand niet terug gevonden kon worden. Klik verscheidene keren op de <guilabel>OK</guilabel> knop zonder veranderingen te maken om deze fout succesvol terzijde te schuiven. Om dit te voorkomen, kun je een van de andere ondersteunde methodes gebruiken om Kickstart configuraties terug te halen.

en: Internationalization (i18n)
nl: Internationalisatie (i18n)

en: This section includes information on language support under Fedora.
nl: Deze sectie bevat informatie over taalondersteuning in Fedora.

en: Localization (translation) of Fedora is coordinated by the <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/L10N">Fedora Localization Project</ulink>.
nl: Localisatie (vertaling) van Fedora wordt gecoordineerd door het <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/L10N">Fedora Localization Project</ulink>.

en: Internationalization of Fedora is maintained by the <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/I18N">Fedora I18n Project</ulink>.
nl: Internationalisatie van Fedora wordt onderhouden door het <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/I18N">Fedora·I18n·Project</ulink>.

en: Language Coverage
nl: Talen Ondersteuning

en: Fedora features a variety of software which is translated in <ulink url="http://translate.fedoraproject.org/languages">many languages</ulink>. For a list of languages refer to the <ulink url="http://translate.fedoraproject.org/module/anaconda">translation statistics</ulink> for <application>Anaconda</application>, which is one of the core software applications in Fedora.
nl: Fedora bevat een verscheidenheid aan software die vertaald is in <ulink url="http://translate.fedoraproject.org/languages">vele talen</ulink>. Voor een lijst van talen refereer je naar het <ulink url="http://translate.fedoraproject.org/module/anaconda">vertalings overzicht</ulink> voor <application>Anaconda</application>, wat een van de centrale software applicaties in Fedora is.

en: Language Support Installation
nl: Taal Ondersteuning Installatie

en: To install additional language support from the <emphasis>Languages</emphasis> group, use <menuchoice><guimenu>Applications</guimenu><guimenuitem>Add/Remove Software</guimenuitem></menuchoice>, or run this command:
nl: Om extra taal ondersteuning te installeren van de <emphasis>Talen</emphasis> groep, gebruik je<menuchoice><guimenu>Toepassingen</guimenu><guimenuitem>Software toevoegen/verwijderen</guimenuitem></menuchoice>, of voer dit commando uit:

en: language
nl: taal

en: In the command above, <replaceable>language</replaceable> is one of <option>assamese</option>, <option>bengali</option>, <option>chinese</option>, <option>gujarati</option>, <option>hindi</option>, <option>japanese</option>, <option>kannada</option>, <option>korean</option>, <option>malayalam</option>, <option>marathi</option>, <option>oriya</option>, <option>punjabi</option>, <option>sinhala</option>, <option>tamil</option>, <option>telegu</option>, <option>thai</option>, and so on.
nl: In het bovenstaande commando, is <replaceable>taal</replaceable> een van <option>assamese</option>, <option>bengali</option>, <option>chinese</option>, <option>gujarati</option>, <option>hindi</option>, <option>japanese</option>, <option>kannada</option>, <option>korean</option>, <option>malayalam</option>, <option>marathi</option>, <option>oriya</option>, <option>punjabi</option>, <option>sinhala</option>, <option>tamil</option>, <option>telegu</option>, of <option>thai</option>, enzovoort.

en: SCIM users upgrading from earlier releases of Fedora are strongly urged to install <package>scim-bridge-gtk</package> . This application works well with third-party C++ applications linked against older versions of <package>libstdc++</package> .
nl: Gebruikers van SCIM die een upgrade uitvoeren van oudere versies van Fedora worden sterk aangeraden om <package>scim-bridge-gtk</package> te installeren. Deze toepasssing werkt goed met C++ applicaties van derden die gelinkt zijn met oudere versies van <package>libstdc++</package>.

en: To add SCIM support to input a particular language, install <package>scim-lang-<replaceable>LANG</replaceable></package> , where <replaceable>LANG</replaceable> is one of <option>assamese</option>, <option>bengali</option>, <option>chinese</option>, <option>dhivehi</option>, <option>farsi</option>, <option>gujarati</option>, <option>hindi</option>, <option>japanese</option>, <option>kannada</option>, <option>korean</option>, <option>latin</option>, <option>malayalam</option>, <option>marathi</option>, <option>oriya</option>, <option>punjabi</option>, <option>sinhalese</option>, <option>tamil</option>, <option>telugu</option>, <option>thai</option>, or <option>tibetan</option>.
nl: Om SCIM ondersteuning toe te voegen voor een bepaalde taal, installeer je <package>scim-lang-<replaceable>LANG</replaceable></package>, met <replaceable>LANG</replaceable> een van <option>assamese</option>, <option>bengali</option>, <option>chinese</option>, <option>dhivehi</option>, <option>farsi</option>, <option>gujarati</option>, <option>hindi</option>, <option>japanese</option>, <option>kannada</option>, <option>korean</option>, <option>latin</option>, <option>malayalam</option>, <option>marathi</option>, <option>oriya</option>, <option>punjabi</option>, <option>sinhalese<option/>, <option>tamil</option>, <option>telugu</option>, <option>thai</option>, of <option>tibetan</option>.

en: <ulink url="https://fedorahosted.org/transifex/">Transifex</ulink> is Fedora's online tool to facilitate contributing translations to projects hosted on remote and disparate version control systems. Many of the core packages use Transifex to receive translations from numerous contributors.
nl: <ulink url="https://fedorahosted.org/transifex/">Transifex</ulink> is het online gereedschap van Fedora voor het toevoegen van vertalingen voor projecten op systemen op afstand en op systemen met verschillende versie beheer software. Vele van de kern pakketten gebruiken Transifex om vertalingen van talrijke medewerkers te ontvangen.

en: Through a combination of <ulink url="http://translate.fedoraproject.org/">new Web tools</ulink>, community growth, and better processes, translators can contribute directly to any upstream project through one translator-oriented Web interface. Developers of projects with no existing translation community can easily reach out to Fedora's established community for translations. In turn, translators can reach out to numerous projects related to Fedora to easily contribute translations.
nl: Door een combinatie van <ulink url="http://translate.fedoraproject.org/">nieuwe Web gereedschappen</ulink>, groei van de gemeenschap, en een beter proces, kunnen vertalers nu rechtstreeks bijdragen aan elk upstream project met een vertaler-georienteerde Web interface. Ontwikkelaars van projecten zonder een bestaande vertaal gemeenschap kunnen nu de bestaande Fedora gemeenschap van vertalers eenvoudig bereiken. Omgekeerd, kunnen vertalers verschillende aan Fedora gerelateerde projecten eenvoudig bereiken om vertalingen bij te dragen.

en: Fonts
nl: Lettertypes

en: Fonts for all available languages are installed by default on the desktop to give good default language coverage. <package>dejavu-fonts</package> replaces <package>dejavu-lgc-fonts</package> as the default system font.
nl: Lettertypes voor alle beschikbare talen worden standaard geinstalleerd op de desktop om een goede standaard taal dekking te geven. <package>dejavu-fonts</package> vervangt <package>dejavu-lgc-fonts</package> als het standaard systeem lettertype.

en: Chinese fonts
nl: Chinese lettertypes

en: The <package>wqy-zenkai-fonts</package> package has been added.
nl: Het <package>wqy-zenkai-fonts</package> pakket is toegevoegd.

en: Indic fonts
nl: Indische lettertypes

en: The <package>samyak-fonts</package> package has been added.
nl: Het <package>samyak-fonts</package> pakket is toegevoegd.

en: The <package>sarai-fonts</package> package has been added.
nl: Het <package>sarai-fonts</package> pakket is toegevoegd.

en: The <package>smc-fonts</package> package has been added for Malayalam.
nl: Het <package>smc-fonts</package> pakket is toegevoegd voor Malayalam.

en: Japanese fonts
nl: Japanse lettertypes

en: <package>VLGothic-fonts</package> is the new default font for Japanese in Fedora 9. It now has a subpackage <package>VLGothic-fonts-proportional</package> for its proportional version.
nl: <package>VLGothic-fonts</package> is het nieuwe standaard letter type voor Japans in Fedora. Het heeft nu een subpakket <package>VLGothic-fonts-proportional</package> voor zijn proportionele versie.

en: Nepali fonts
nl: Nepali lettertypes

en: The <package>madan-fonts</package> package has been added.
nl: Het <package>madan-fonts</package> pakket is toegevoegd.

en: Thai fonts
nl: Thai lettertypes

en: The <package>thaifonts-scalable</package> package has been added, making Thai TrueType fonts available in Fedora.
nl: Het <package>thaifonts-scalable</package> pakket is toegevoegd, waardoor Thai TrueType lettertypes beschikbaar zijn in Fedora.

en: Input Methods
nl: Invoermethoden

en: It is now possible to start and stop the of Input Methods in GTK applications during runtime thanks to the new <emphasis>imsettings</emphasis> framework. The <option>GTK_IM_MODULE</option> environment variable is no longer needed by default but can still be used to override the <emphasis>imsettings</emphasis>.
nl: Het is nu mogelijk om de Input Methods in GTK toepassingen te starten en te stoppen tijdens het draaien dankzij de nieuwe <emphasis>imsettings</emphasis> struktuur. De <option>GTK_IM_MODULE</option> omgevings variabele is standaard niet meer nodig maar kan nog steeds gebruikt worden om <emphasis>imsettings</emphasis> te overheersen.

en: With the new <emphasis>imsettings</emphasis> framework, <command>im-chooser</command> can now start and stop Input Method usage dynamically on the GNOME Desktop.
nl: Met de nieuwe <emphasis>imsettings</emphasis> struktuur, kan <command>im-chooser</command> nu Input Method gebruik dynamisch starten en stoppen op de GNOME Desktop.

en: Input methods only start by default on desktops running in an Asian locale. The current list is: <systemitem>as</systemitem>, <systemitem>bn</systemitem>, <systemitem>gu</systemitem>, <systemitem>hi</systemitem>, <systemitem>ja</systemitem>, <systemitem>kn</systemitem>, <systemitem>ko</systemitem>, <systemitem>ml</systemitem>, <systemitem>mr</systemitem>, <systemitem>ne</systemitem>, <systemitem>or</systemitem>, <systemitem>pa</systemitem>, <systemitem>si</systemitem>, <systemitem>ta</systemitem>, <systemitem>te</systemitem>, <systemitem>th</systemitem>, <systemitem>ur</systemitem>, <systemitem>vi</systemitem>, <systemitem>zh</systemitem>. Use <application>im-chooser</application> via <menuchoice><guimenu>System</guimenu><guisubmenu>Preferences</guisubmenu><guisubmenu>Personal</guisubmenu><guimenuitem>Input Method</guimenuitem></menuchoice> to enable or disable Input method usage on your desktop.
nl: Input methodes start standaard alleen op bij desktops met een Asiatische locale. De huidige lijst is <systemitem>as</systemitem>, <systemitem>bn</systemitem>, <systemitem>gu</systemitem>, <systemitem>hi</systemitem>, <systemitem>ja</systemitem>, <systemitem>kn</systemitem>, <systemitem>ko</systemitem>, <systemitem>ml</systemitem>, <systemitem>mr</systemitem>, <systemitem>ne</systemitem>, <systemitem>or</systemitem>, <systemitem>pa</systemitem>, <systemitem>si</systemitem>, <systemitem>ta</systemitem>, <systemitem>te</systemitem>, <systemitem>th</systemitem>, <systemitem>ur</systemitem>, <systemitem>vi</systemitem>, <systemitem>zh</systemitem>. Gebruik <application>im-chooser</application> via <menuchoice><guimenu>Systeem</guimenu><guisubmenu>Voorkeuren</guisubmenu><guisubmenu>Persoonlijk</guisubmenu><guimenuitem>Input Methode</guimenuitem></menuchoice> om Input methode gebruik op je desktop uit of aan te zetten.

en: SCIM hotkeys
nl: SCIM Hotkeys

en: SCIM now only defines trigger hotkeys for Asian languages as in the following table:
nl: SCIM definieert nu alleen de trigger hotkeys voor Asiatische talen zoals in de volgende tabel:

en: Language
nl: Taal

en: Ctrl-Space
nl: Ctrl-Spatie

en: Indic
nl: Indisch

en: Japanese
nl: Japans

en: <code>Zenkaku_Hankaku</code>, <code>Alt-`</code>, or <code>Ctrl-Space</code>
nl: <code>Zenkaku_Hankaku</code>, <code>Alt-`</code>, of <code>Ctrl-Space</code>

en: Korean
nl: Koreaans

en: <code>Shift-Space</code>, <code>Hangul</code>, or <code>Ctrl-Space</code>
nl: <code>Shift-Space</code>, <code>Hangul</code>, of <code>Ctrl-Space</code>

en: This release adds the <package>scim-python</package> package, which allows writing Input Method Engines for SCIM in Python.
nl: Deze vrijgave voegt het <package>scim-python</package> pakket toe, welke het schrijven van Input Methods Engines voor SCIM in Python toestaat.

en: The <package>scim-python</package> package also includes a subpackage <package>scim-python-pinyin</package> that provides PinYin and ShuangPin Input Methods for improved input of Simplified Chinese. The PinYin Input Method replaces <package>scim-pinyin</package> as the default input method for Simplified Chinese. The <package>scim-python-xingma</package> package provides a number of tables for other Chinese input methods.
nl: Het <package>scim-python</package> pakket bevat ook een subpakket <package>scim-python-pinyin</package> wat PinYin· en ShuangPin Input Methods levert voor verbeterde Simplified·Chinese input. De PinYin Input Method vervangt <package>scim-pinyin</package> als de standaard input methode voor Simplified·Chinese. Het <package>scim-python-xingma</package> pakket levert een aantal tabellen voor andere Chinese input methodes.

en: File Systems
nl: Bestandssystemen

en: Fedora 9 provides basic support for encrypted swap partitions and non-root file systems. To use it, add entries to <filename>/etc/crypttab</filename> and reference the created devices in <filename>/etc/fstab</filename>.
nl: Fedora 9 geeft basis ondersteuning voor swap partities met encryptie en niet-root bestandssystemen. Om deze te gebruiken, moet je regels toevoegen in <filename>/etc/crypttab</filename> en de aangemaakt apparaten refereren in <filename>/etc/fstab</filename>.

en: New in Fedora 9, the installer <application>Anaconda</application> has support for creating encrypted file systems during installation. For more information on that, refer to the <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/install-guide">Fedora Installation Guide</ulink>.
nl: Nieuw in Fedora 9 is de ondersteuning die de installer <application>Anaconda</application> heeft voor het aanmaken van versleutelde bestandsystemen tijdens de installatie. Voor meer informatie hier over, refereer je naar de <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/install-guide">Fedora Installation Guide</ulink>.

en: Installing to encrypted volumes, including the root file system, is now supported. There is no configuration tool for adding or removing keys from volumes at a later time, or otherwise doing modification of the encryption. Refer to this feature page for more information:
nl: Installeren op versleutelde volumes, inclusief het root bestand systeem, wordt nu ondersteund. Er is geen configuratie gereedschap voor het toevoegen of verwijderen van sleutels op een later tijdstip, of het op andere wijze veranderen van de versleuteling. Refereer naar deze overzichts pagina voor meer informatie:

en: For full instructions on using encrypted file systems, refer to the <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/encryption-privacy-guide">Fedora Encryption and Privacy Guide</ulink>.
nl: Voor volledige instructies over het gebruik van versleutelde bestand systemen, refereer je naar <ulink url="http://docs.fedoraproject.org/encryption-privacy-guide">Fedora Encryption and Privacy Guide</ulink>.

en: Ext4 Preview
nl: Ext4 Vooruitblik

en: The new ext4 file system is available in Fedora 9 as a nearly feature complete preview. While an ext3 file system can be mounted as ext4, an ext3 to ext4 conversion tool is planned that converts existing ext3 on-disk format to ext4.
nl: Het nieuwe ext4 bestandsysteem is beschikbaar in Fedora 9 als een bijna complete voorbezichtiging. Hoewel een ext3 bestand systeem aangekoppeld kan worden als ext4, is een ext3 naar ext4 conversie gereedschap in de planning dat ext3 op de schijf formateert naar ext4.

en: Fedora 9 may be installed onto an ext4 file system by adding the <option>ext4</option> option to the installer boot parameters and selecting custom partitioning.
nl: Fedora 9 kan op een ext4 bestandsysteem geinstalleerd worden door de <option>ext4</option> optie toe te voegen aan de installeer opstart parameters en een aangepaste opmaak te kiezen.

en: <command>e2fsprogs</command> userspace tools
nl: <command>e2fsprogs</command> gebruikersomgeving gereedschappen

en: The <command>e2fsprogs</command> userspace tools shipping with Fedora 9 are not yet fully ext4-capable. In particular, <command>fsck</command> ability is limited.
nl: De <command>e2fsprogs</command> gebruikersomgeving gereedschappen in Fedora 9 ondersteunen ext4 nog niet volledig. In het bijzonder zijn de <command>fsck</command> mogelijkheden beperkt.

en: For more information about this feature:
nl: Voor meer informatie over deze eigenschap:

en: Feedback
nl: Terugkoppeling Geven

en: Thank you for taking the time to provide your comments, suggestions, and bug reports to the Fedora community. By doing so, you help improve the state of Fedora, Linux, and free software worldwide.
nl: Bedankt voor het nemen van de tijd om je commentaren, suggesties, en fout rapporten door te geven aan de Fedora gemeenschap. Door dit te doen, help je met het verbeteren van de toestand van Fedora, Linux en vrije software over de gehele wereld.

en: Providing Feedback on Fedora Software
nl: Terugkoppeling Geven over Fedora Software

en: To provide feedback on Fedora software or other system elements, please refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests">http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests</ulink>. A list of commonly reported bugs and known issues for this release is available from <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Bugs/F9Common"/>.
nl: Om terugkoppeling te geven over Fedora software of andere systeem elementen, stellen we het op prijs dat je refereert naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests">http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests</ulink>. Een lijst met vaak gerapporteerde fouten en bekende problemen voor deze vrijgave is beschikbaar op <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Bugs/F9Common"/>.

en: Providing Feedback on Release Notes
nl: Terugkoppeling Geven over de Vrijgave Informatie

en: Feedback for Release Notes Only
nl: Terugkoppeling Alleen voor de Vrijgave Informatie

en: This section concerns feedback on the release notes themselves.
nl: Deze sectie handelt om terugkoppeling over de vrijgave informatie zelf.

en: If you feel these release notes could be improved in any way, you can provide your feedback directly to the beat writers. Here are several ways to do so, in order of preference:
nl: Als je vindt dat deze vrijgave informatie op enige manier verbeterd kan worden, kun je je terugkoppeling direkt sturen naar de hoofd schrijvers. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, in volgorde van voorkeur:

en: If you have a Fedora account, edit content directly at <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats">http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats</ulink>.
nl: Als je een Fedora account hebt, kun je de inhoud rechtstreeks bewerken in <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats">http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats</ulink>.

en: Fill out a bug request using this template: <ulink url="http://tinyurl.com/nej3u">http://tinyurl.com/nej3u</ulink> - <emphasis role="strong">This link is ONLY for feedback on the release notes themselves.</emphasis> Refer to the admonition above for details.
nl: Vul een fout melding in met het volgende template: <ulink url="http://tinyurl.com/nej3u">http://tinyurl.com/nej3u</ulink> - <emphasis role="strong">Deze link is ALLEEN voor terugkoppeling over de vrijgave informatie zelf.</emphasis> Refereer naar de informatie hierboven voor details.

en: Email <ulink url="mailto:relnotes@fedoraproject.org">relnotes@fedoraproject.org</ulink>.
nl: E-mail <ulink url="mailto:relnotes@fedoraproject.org">relnotes@fedoraproject.org</ulink>.

en: Games and Entertainment
nl: Spelletjes en Vermaak

en: Fedora provides a selection of games that cover a variety of genres. Users can install a small package of games for GNOME (called <package>gnome-games</package> ) and KDE ( <package>kdegames</package> ). There are also many additional games that span every major genre available in the repositories.
nl: Fedora levert een selectie van spellen die een gevarieerd aantal genres bestrijken. Gebruikers kunnen een klein pakket spellen voor GNOME (<package>gnome-games</package> genaamd) en KDE (<package>kdegames</package>) installeren. Er zijn ook veel extra spellen beschikbaar in de repositories die elk belangrijk genre omvatten.

en: The Fedora Project website features a section dedicated to games that details many of the available games, including overviews and installation instructions. For more information, refer to:
nl: De Fedora Project website bevat een gedeelte dat zich toelegt op spellen met details van vele van de beschikbare spellen, inclusief overzichten en installatie instructies. Voor meer informatie, refereer je naar:

en: For a list of other games that are available for installation, select <menuchoice><guimenu>Applications</guimenu><guimenuitem>Add / Remove Software</guimenuitem></menuchoice>, or via the command line:
nl: Voor een lijst van andere spellen die beschikbaar zijn voor installatie, selekteer je <menuchoice><guimenu>Toepassingen</guimenu><guimenuitem>Software toevoegen/verwijderen</guimenuitem></menuchoice>, of met het commando:

en: For help using <command>yum</command> to install the assorted game packages, refer to the guide available at
nl: Voor hulp om <command>yum</command> te gebruiken voor het installeren van de spel pakketten refereer je naar de gids beschikbaar op:

en: Development
nl: Ontwikkeling

en: This section covers various development tools and features.
nl: Deze sectie beschrijft verschillende ontwikkel gereedschappen en mogelijkheden.

en: Tools
nl: Hulpmiddelen

en: GCC Compiler Collection
nl: GCC Compiler Collectie

en: This release of Fedora has been built with GCC 4.3.0, which is included with the distribution.
nl: Deze uitgave van Fedora is gebouwd met GCC 4.3.0, welke meegeleverd is met de distributie.

en: For more information on GCC 4.3, refer to:
nl: Voor meer informatie over GCC 4.3, refereer je naar:

en: Code Generation
nl: Code Generatie

en: Starting with <package>gcc-4.1.2-25</package> and <package>glibc-2.6.90-14</package> , the <option>-D_FORTIFY_SOURCE=2</option> option protects not only C code, but also C++. There have been several security issues already which would not have been exploitable if this checking was in place earlier. Refer to this announcement:
nl: Te beginnen met <package>gcc-4.1.2-25</package> en <package>glibc-2.6.90-14</package>, beschermt de <option>-D_FORTIFY_SOURCE=2</option> optie niet alleen C code, maar ook C++. Er zijn al verscheidene veiligheids problemen geweest die niet benut konden worden als deze check eerder beschikbaar was geweest. Refereer naar deze aankondiging:

en: <ulink url="https://www.redhat.com/archives/fedora-devel-announce/2007-September/msg00015.html"/> for more details.
nl: <ulink url="https://www.redhat.com/archives/fedora-devel-announce/2007-September/msg00015.html"/> voor meer details.

en: This release of Fedora includes Fedora Eclipse, based on the Eclipse SDK version 3.3.2. The 3.3.x series of releases has a <ulink url="http://archive.eclipse.org/eclipse/downloads/drops/R-3.3-200706251500/whatsnew/eclipse-news.html">"New and Noteworthy"</ulink> page, and <ulink url="http://www.eclipse.org/eclipse/development/readme_eclipse_3.3.2.html">release notes</ulink> specific to 3.3.2 are also available.
nl: Deze vrijgave van Fedora bevat Fedora Eclipse, gebaseerd op de Eclipse SDK versie 3.3.2. De 3.3.x serie van vrijgaves heeft een <ulink url="http://archive.eclipse.org/eclipse/downloads/drops/R-3.3-200706251500/whatsnew/eclipse-news.html">"Nieuw and Opmerkenswaardig"</ulink> pagina, en <ulink url="http://www.eclipse.org/eclipse/development/readme_eclipse_3.3.2.html">vrijgave informatie</ulink> specifiek voor 3.3.2 is ook beschikbaar.

en: The Eclipse SDK is known variously as "the Eclipse Platform," "the Eclipse IDE," and "Eclipse." The Eclipse SDK is the foundation for the combined release of twenty-one Eclipse projects under the Callisto combined release umbrella:
nl: De Eclipse SDK is onder andere bekend als "de Eclipse platform", "de Eclipse IDE", en "Eclipse". De Eclipse SDK is de fundering voor de gecombineerde vrijgave van eenentwintig Eclipse projecten onder de Callisto gecombineerde vrijgave paraplu:

en: Some of the Europa projects are included in Fedora:
nl: Een paar van de Europa projecten zijn togevoegd aan Fedora:

en: CDT for C/C++ development:
nl: CDT voor C/C++ ontwikkeling:

en: GEF, the Graphical Editing Framework:
nl: GEF, de Grafische Bewerking Struktuur:

en: Mylyn, a task-focused UI for Eclipse, along with task connectors for Bugzilla and Trac:
nl: Mylyn, een taak gefocuseerde UI for Eclipse, tesamen met taak verbindingen voor Bugzilla en Trac:

en: Other Eclipse projects available in Fedora include:
nl: Andere Eclipse projecten beschikbaar in Fedora zijn:

en: Subclipse, for integrating Subversion version control:
nl: Subclipse, voor het integreren van Subversion versie beheer:

en: PyDev, for developing in Python:
nl: PyDev, voor het ontwikkelen in Python:

en: PHPeclipse, for developing in PHP:
nl: PHPeclipse, voor het ontwikkelen in PHP:

en: E.P.I.C, for developing Perl:
nl: E.P.I.C, voor ontwikkelen met Perl:

en: Photran, for developing in Fortran:
nl: Photran, voor ontwikkelen met Fortran:

en: Assistance in getting more projects packaged and tested with GCJ is always welcome. Contact the interested parties through fedora-devel-java-list and/or #fedora-java on freenode:
nl: Hulp om meer projecten tot pakketten te maken en te testen met GCJ is altijd welkom. Neem kontakt op met de betrokkenen via fedora-devel-java-list en/of #fedora-java op freenode:

en: Fedora also includes plugins and features that are particularly useful to FLOSS hackers, ChangeLog editing with <package>eclipse-changelog</package> , and Bugzilla interaction with <package>eclipse-mylyn-bugzilla</package> . Our CDT package, <package>eclipse-cdt</package> , includes a snapshot release of work to integrate with the GNU Autotools. There is also <package>eclipse-rpm-editor</package> for editing RPM specfiles.
nl: Fedora bevat ook plugins en eigenschappen die in het bijzonder nuttig zijn voor FLOSS hackers, ChangeLog bewerken met <package>eclipse-changelog</package>, en Bugzilla interactie met <package>eclipse-mylyn-bugzilla</package>. Ons CDT pakket, <package>eclipse-cdt</package>, bevat een snapshot vrijgave van het werk om te integreren met de GNU Autotools. Er is ook <package>eclipse-rpm-editor</package> voor het bewerken van RPM spec bestanden.

en: The latest information regarding these projects can be found at the Fedora Eclipse Project page:
nl: De laatste informatie over deze projecten kan gevonden worden op de Fedora Eclipse Project pagina:

en: Non-packaged Plugins and Features
nl: Plugins en Eigenschappen niet in pakketten

en: Fedora Eclipse allows non-root users to make use of the Update Manager functionality for installing non-packaged plugins and features. Such plugins are installed in the user's home directory under the <filename>.eclipse</filename> directory.
nl: Fedora Eclipse staat niet-rootgebruikers toe om gebruik te maken van de Update Beheer functionaliteit voor het installeren van eigenschappen en plugins zonder pakket. Zulke plugins worden geinstalleerd in de thuis map van de gebruiker in de <filename>.eclipse</filename> map.

en: Upgrading from Fedora 8
nl: Upgraden van Fedora 8

en: Users upgrading from Fedora 8 should be aware that cached content in their home directory may not be flushed properly (see Eclipse bug <ulink url="https://bugs.eclipse.org/bugs/show_bug.cgi?id=215034">#215034</ulink>). To work around this issue, run Eclipse from a terminal with the <option>-clean</option> option. Note: this only needs to be done once.
nl: Gebruikers die upgraden van Fedora 8 moeten er aan denken dat verborgen data in hun thuis map misschien niet correct schoon gespoeld wordt (zie Eclipse bug <ulink url="https://bugs.eclipse.org/bugs/show_bug.cgi?id=215034">#215034</ulink>). Om dit op te lossen, draai je Eclipse in terminal scherm met de <option>-clean</option> optie. Let op: dit hoeft slechts eenmaal gedaan worden.

en: 64-bit Java Runtime Environments and JNI
nl: 64-bit Java Runtime Omgevingen en JNI

en: Do not try to run Fedora's x86_64 Eclipse packages on Sun's 32-bit JRE. They will fail. Either switch to a 64-bit proprietary JRE, or, if available, install the 32-bit version of the packages. To install a 32-bit version, run the following command (SWT is given as an example):
nl: Probeer niet om de x86_64 Eclipse pakketten van Fedora te draaien in 32-bit JRE van Sun. Ze zullen niet werken. Of, schakel om naar een 64-bit JRE, of, indien beschikbaar, installeer de 32-bit versie van de pakketten. Om een 32-bit versie te installeren, draai je het volgende commando (SWT is gebruikt als voorbeeld):

en: Likewise, the 32-bit JNI libraries shipped by default on ppc64 systems do not run with a 64-bit JRE. To install the 64-bit version, use the following command:
nl: Op dezelfde manier werken de 32-bit JNI bibliotheken die standaard op ppc64 systemen meegeleverd worden niet samen met een 64-bit JRE. Om de 64-bit versie te installeren, gebruik je het volgende commando:

en: package_name
nl: pakket_naam

en: This section details changes that affect Fedora graphical desktop users.
nl: Deze sectie behandelt veranderingen die de gebruikers van de grafische desktop van Fedora ondervinden.

en: This release features <ulink url="http://www.gnome.org/start/2.22/">GNOME</ulink> 2.22.
nl: Deze uitgave bevat <ulink url="http://www.gnome.org/start/2.22/">GNOME</ulink> 2.22.

en: The GNOME splash screen has been disabled upstream intentionally. To enable it, use <command>gconf-editor</command> or the following command:
nl: Het GNOME openings scherm is upstream bewust uitgezet. Om het aan te zetten gebruik je <command>gconf-editor</command> of het volgende commando:

en: The lock screen dialog theme is not connected to the selected screensaver in this release. To enable it, use <command>gconf-editor</command> or the following command:
nl: Het thema van de afgesloten scherm dialoog is niet verbonden met de geselecteerde screensaver in deze vrijgave. Om dit aan te zetten gebruik je <command>gconf-editor</command> of het volgende commando:

en: Blinking cursors are enabled by default in this release, and are centrally managed via a gconf setting. To turn it off, run the following command:
nl: Knipperende cursors zijn in deze vrijgave standaard aangezet, en worden centraal beheerd met een gconf instelling. Om deze uit te zetten, voer je het volgende commando uit:

en: GNOME 2.22 features the new Gvfs, a userspace virtual file system with back-ends for sftp, ftp, dav, smb, obexftp, and others. The Gvfs system is the replacement/successor of <systemitem class="service">gnome-vfs</systemitem>.
nl: GNOME 2.22 bevat de nieuwe Gvfs, een gebruikers ruimte virtueel bestand systeem met back-ends voor sftp, ftp, dav, smb, obexftp, en anderen. Het Gvfs systeem is de vervanger/opvolger van <systemitem class="service">gnome-vfs</systemitem>.

en: Gvfs consists of two parts:
nl: Gvfs bestaat uit twee delen:

en: GIO, which is a new shared library that is part of GLib and provides the API for <systemitem class="service">gvfs</systemitem>
nl: GIO, een nieuwe gedeelde bibliotheek dat onderdeel is van GLib en de API levert voor <systemitem class="service">gvfs</systemitem>

en: Gvfs itself, a package that contains back-ends for the various file system types and protocols
nl: Gvfs zelf, een pakket dat de back-ends bevat voor de verschillende bestand systemen en protocollen

en: The Gvfs system runs a single master daemon, <systemitem class="daemon">gvfsd</systemitem>, that keeps track of the current <systemitem class="service">gvfs</systemitem> mounts. Most mounts are run in a separate daemon process. Clients talk to the mounts with a combination of D-Bus calls (on the session bus and using peer-to-peer D-Bus) and a custom protocol for file contents.
nl: Het Gvfs systeem draait een enkele master daemon, <systemitem class="daemon">gvfsd</systemitem>, dat de huidige <systemitem class="service">gvfs</systemitem> aankoppelingen bijhoudt. De meeste aankoppelingen draaien in een apart daemon proces. Clienten praten met de aankoppelingen met een combinatie van D-Bus aanroepen (op de sessie bus en door het gebruiken van peer-to-peer D-Bus) en een op maat gemaakt protocol voor bestands inhoud.

en: A few file-system types previously supported by <systemitem class="service">gnome-vfs</systemitem> may not be yet supported by <systemitem class="service">gvfs</systemitem>. Work continues to provide completed solutions for all these types.
nl: Een paar bestand systeem types die vroeger ondersteund werden door <systemitem class="service">gnome-vfs</systemitem> worden misschien nog niet ondersteund door <systemitem class="service">gvfs</systemitem>. Werk wordt voortgezet om voor al deze types complete oplossingen te leveren.

en: GNOME Display Manager
nl: GNOME Beeldscherm Beheerder

en: The GNOME Display Manager (<systemitem class="service">gdm</systemitem>) has been updated to the latest upstream code, which is a complete rewrite driven by Fedora developers.
nl: De GNOME Display Manager (<systemitem class="service">gdm</systemitem>) is vernieuwd met de laatste upstream code, wat een compleet herschrijven inhoudt gedreven door Fedora ontwikkelaars.

en: <ulink url="/wiki/PolicyKit">PolicyKit</ulink> can be used to control shutdown and reboot. The configuration tool <command>gdmsetup</command> is currently missing, and is set to be replaced. For configuration changes, refer to the following:
nl: <ulink url="/wiki/PolicyKit">PolicyKit</ulink> kan gebruikt worden om het uitzetten en opstarten te controleren. Het configuratie gereedschap <command>gdmsetup</command> ontbreekt op dit moment, en gaat vervangen worden. Voor configuratie veranderingen, refereer je naar het volgende:

en: New features available on the login screen include:
nl: Nieuwe mogelijkheden op het inlog scherm zijn:

en: power management and monitoring on the login screen, so the laptop hibernates or shuts down when the battery gets low
nl: vermogens beheer en controle on het login scherm, zodat de laptop in winterslaap gaat of uitgaat als de accu laag wordt

en: smarter user list
nl: slimmere gebruikers lijst

en: common default background between the login window and the desktop session, with no intermediate flicker
nl: gemeenschappelijke standaard achtergrond tussen het inlog scherm en de desktop sessie, zonder tussentijdse flikkering

en: For more information on this feature:
nl: Voor meer informatie over deze eigenschap:

en: Other notes:
nl: Andere opmerkingen:

en: <filename>~/.Xclients</filename> and <filename>~/.xsession</filename> are no longer read automatically at login time. If you use either of these files, install the <package>xorg-x11-xinit-session</package> package.
nl: <filename>~/.Xclients</filename> en <filename>~/.xsession</filename> worden niet meer automatisch gelezen tijdens het inloggen. Als je een van deze bestanden gebruikt, installeer dan het <package>xorg-x11-xinit-session</package> pakket.

en: Due to a bug introduced at the end of the development cycle (<ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=445631">bug 445631</ulink>), users will be unable to select their language the first time the login screen appears. Users should log in once, and then logout again to get language selection. Unfortunately, this bug also effects the LiveCD.
nl: Door een fout die aan het eind van het ontwikkel traject is ontstaan (<ulink url="https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=445631">bug·445631</ulink>), zullen gebruikers niet in staat zijn om hun taal te kiezen als voor de eerste keer het inlog scherm verschijnt. Gebruikers moeten een keer inloggen, en daarna weer uitloggen om de taal selectie te krijgen. Helaas zit dit probleem ook in de LiveCD.

en: The shipped version of GDM does not support old style theme formats, and is considerably plainer than the version shipped in Fedora 8. A priority for Fedora 10 will be greeter aesthetics.
nl: De meegeleverde versie van GDM ondersteunt niet de oude stijl thema formaten, en is aanmerkelijk eenvoudiger dan de versie in Fedora 8. Een prioriteit voor Fedora 10 zal zijn om de esthetica te verbeteren.

en: This release features <ulink url="http://kde.org/announcements/announce-4.0.3.php">KDE</ulink> 4.0.3. As the <package>kdepim</package> and <package>kdevelop</package> packages are not part of KDE 4.0 and <package>kdewebdev</package> is only partially available (no <application>Quanta</application>) in KDE 4.0, the KDE 3.5.9 versions of those packages are shipped.
nl: Deze vrijgave bevat <ulink url="http://kde.org/announcements/announce-4.0.3.php">KDE</ulink> 4.0.3. Omdat de <package>kdepim</package> en <package>kdevelop</package> pakketten nog geen onderdeel zijn van KDE 4.0 en <package>kdewebdev</package> alleen gedeeltelijk beschikbaar is (geen <application>Quanta</application>) in KDE 4.0, worden de KDE 3.5.9 versies van deze pakketten meegeleverd.

en: <ulink url="http://www.kde.org/announcements/4.0/">KDE 4.0</ulink> features upgrades to core components such as the port to Qt 4. It also introduces a number of brand new frameworks such as the <application>Phonon</application>, a multimedia API; <application>Solid</application>, a hardware integration framework; <application>Plasma</application>, a re-written desktop and panel with many new concepts; integrated desktop search; compositing as a feature of <application>KWin</application>; and a brand new visual style called Oxygen. <ulink url="http://kde.org/announcements/announce-4.0.3.php">KDE 4.0.3</ulink> is a bugfix release from the KDE 4.0 release series.
nl: <ulink url="http://www.kde.org/announcements/4.0/">KDE 4.0</ulink> bevat vernieuwingen in de basis onderdelen zoals het overzetten naar Qt 4. Het introduceert ook een aantal gloednieuwe structuren zoals <application>Phonon</application>, een multimedia API; <application>Solid</application>, een hardware integratie struktuur; <application>Plasma</application>, een opnieuw geschreven desktop en paneel met vele nieuwe concepten; geintegreerd desktop zoeken; samenstellen als een onderdeel van <application>KWin</application>; en een gloed nieuwe visuele stijl Oxygen genaamd. <ulink url="http://kde.org/announcements/announce-4.0.3.php">KDE 4.0.3</ulink> is een bugfix vrijgave van de KDE 4.0 serie.

en: Fedora 9 does <application role="strong">not</application> include the legacy KDE 3 Desktop. It does include a compatibility KDE 3 Development Platform, which can be used to build and run KDE 3 applications within KDE 4 or any other desktop environment. Refer to the <application>Backwards Compatibility</application> section for more details about what is included.
nl: Fedora 9 bevat <application role="strong">niet</application> de verouderde KDE 3 Desktop. Het bevat wel een compatibele KDE 3 Ontwikkel Platform, welke gebruikt kan worden om KDE 3 applicaties te bouwen en te draaien binnen KDE 4 of elke andere desktop omgeving. Refereer naar de <application>Backwards Compatibility</application> sectie voor meer details.

en: Since <systemitem class="service">networkmanager</systemitem> does not work with the version of <application>NetworkManager</application> available in this release, the KDE Live images use <systemitem class="service">nm-applet</systemitem> from <package>NetworkManager-gnome</package> as a replacement. The <systemitem class="daemon">gnome-keyring-daemon</systemitem> facility saves passwords for these encryption technologies. (The dummy <package>knetworkmanager</package> package from Fedora 8 that only called <systemitem class="service">nm-applet</systemitem> is no longer used.)
nl: Omdat <systemitem class="service">networkmanager</systemitem> niet samenwerkt met de versie van <application>NetworkManager</application> die in deze vrijgave beschikbaar is, gebruiken de KDE Live images <systemitem class="service">nm-applet</systemitem> van <package>NetworkManager-gnome</package> als vervanging. De <systemitem class="daemon">gnome-keyring-daemon</systemitem> faciliteit bewaart wachtwoorden voor deze encryptie technologien. (Het dummy <package>knetworkmanager</package> pakket van Fedora 8 dat alleen <systemitem class="service">nm-applet</systemitem> aanriep wordt niet meer gebruikt).

en: As the native <application>KWin</application> window manager now optionally supports compositing and desktop effects, the KDE Live images no longer include <application>Compiz/Beryl</application>. The <application>KWin</application> compositing/effects mode is disabled by default, but can be enabled in <command>systemsettings</command>. <application>Compiz</application> (with KDE 4 integration) is available from the repository by installing the <package>compiz-kde</package> package.
nl: Omdat de native <application>KWin</application> scherm beheerder nu optioneel ook samenstellen en desktop effecten ondersteunt, bevatten de KDE Live images niet langer <application>Compiz/Beryl</application>. De <application>KWin</application> samenstellen/effecten mode is standaard uitgezet, maar kan aangezet worden in <command>systemsettings</command>.<application>Compiz</application> (met KDE 4 integratie) is beschikbaar van de repository door het installeren van het <package>compiz-kde</package> pakket.

en: Workspace Changes
nl: Werkruimte Veranderingen

en: <application>Plasma</application> replaces the old <application>Kicker</application> and <application>KDesktop</application>. <application>Plasma</application> manages both the panel and the desktop, and it is now possible to place the same <application>Plasma</application> applets (<application>plasmoids</application>) on both the panel and the desktop if the applet supports the size restrictions imposed by the panel.
nl: <application>Plasma</application> vervangt de oude <application>Kicker</application> en <application>KDesktop</application>. <application>Plasma</application> beheert zowel het paneel als de desktop, en het is nu mogelijk om dezelfde <application>Plasma</application> applets (<application>plasmoids</application>) op zowel het paneel als de desktop te plaatsen mits het applet de afmeting restricties opgelegd door het paneel ondersteunt.

en: The old KDE Control Center (<application>KControl</application>) has been replaced by <application>System Settings</application> (<command>systemsettings</command>).
nl: Het oude KDE Control Center (<application>KControl</application>) is vervangen door <application>System Settings</application> (<command>systemsettings</command>).

en: The <application>KDM</application> login manager uses a new theme format. Therefore, <application>KDM</application> themes written for KDE 3 do not work with the <application>KDM</application> in KDE 4. <application>KDM</application> now includes support for theme configuration, thus the external <command>kdmtheme</command> tool is no longer needed.
nl: De <application>KDM</application> login beheerder gebruikt een nieuw thema formaat. Daarom werken <application>KDM</application> themas geschreven voor KDE 3 niet met <application>KDM</application> in KDE 4. <application>KDM</application> bevat nu ondersteuning voor thema configuratie, dus het externe <command>kdmtheme</command> is niet langer nodig.

en: All the above applications can be found in the <package>kdebase-workspace</package> package.
nl: Alle boven genoemde toepassingen kunnen gevonden worden in het <package>kdebase-workspace</package> pakket.

en: Package and Application Changes
nl: Pakket en Applicatie Veranderingen

en: The packages <package>qt</package> , <package>kdelibs</package> , and <package>kdebase</package> now represent the KDE 4 version, obsoleting the <package>qt4</package> , <package>kdelibs4</package> , and <package>kdebase4</package> packages in previous releases of Fedora.
nl: De pakketten <package>qt</package>, <package>kdelibs</package>, en <package>kdebase</package> representeren nu de KDE 4 versie, waarmee de <package>qt4</package>, <package>kdelibs4</package>, en <package>kdebase4</package> pakketten in de vorige vrijgaves van Fedora overbodig zijn geworden.

en: The Qt/KDE 3 versions have been renamed <package>qt3</package> , <package>kdelibs3</package> , and <package>kdebase3</package> . Fedora 9 only includes parts of <package>kdebase3</package> . Refer to the <application>Backwards Compatibility</application> section for details.
nl: De Qt/KDE 3 versies zijn van naam veranderd in <package>qt3</package>, <package>kdelibs3</package>, en <package>kdebase3</package>. Fedora 9 bevat alleen delen van <package>kdebase3</package>. Refereer naar de <application>Backwards Compatibility</application> sectie voor details.

en: Upstream KDE has split the <package>kdebase</package> module into three modules: <package>kdebase-runtime</package> , <package>kdebase</package> (sometimes called <package>kdebase-apps</package> to distinguish it from the old monolithic <package>kdebase</package> ), and <package>kdebase-workspace</package> . This split is reflected in the Fedora packages.
nl: Upstream KDE heeft de <package>kdebase</package> module gesplitst in drie modules: <package>kdebase-runtime</package>, <package>kdebase</package> (soms <package>kdebase-apps</package> genoemd om het te onderscheiden van de oude monolitische <package>kdebase</package>), en <package>kdebase-workspace</package>. Deze scheiding komt terug in de Fedora pakketten.

en: Fedora 9 adds a <package>kdegames3</package> package containing the games not yet ported to KDE 4.
nl: Fedora 9 voegt een <package>kdegames3</package> pakket toe welke de spellen bevat die nog niet naar KDE 4 zijn overgezet.

en: <application>Dolphin</application>, which is part of <package>kdebase</package> , replaces <package>d3lphin</package> .
nl: <application>Dolphin</application>, wat een onderdeel is van <package>kdebase</package>, vervangt <package>d3lphin</package>.

en: The <package>kdebase-workspace</package> package now includes support for <application>KDM</application> theme configuration, and therefore obsoletes <package>kdmtheme</package> .
nl: Het <package>kdebase-workspace</package> pakket bevat nu ondersteuning voor <application>KDM</application> thema configuratie, waardoor <package>kdmtheme</package> overbodig is geworden.

en: <application>Okular</application> replaces <application>KPDF</application>, <application>KGhostView</application>, and <application>KFax</application> in <package>kdegraphics</package> .
nl: <application>Okular</application> vervangt <application>KPDF</application>, <application>KGhostView</application>, en <application>KFax</application> in <package>kdegraphics</package>.

en: The package <package>kaider</package> replaces <application>KBabel</application>, which used to be part of <package>kdesdk</package> .
nl: Het pakket <package>kaider</package> vervangt <application>KBabel</application>, wat een onderdeel was van <package>kdesdk</package>.

en: The <package>okteta</package> package replaces <application>KHexEdit</application>, which used to be part of <package>kdeutils</package> .
nl: Het <package>okteta</package> pakket vervangt <application>KHexEdit</application>, wat een onderdeel van <package>kdeutils</package> was.

en: The packages <package>kalgebra</package> and <package>marble</package> are now part of <package>kdeedu</package> .
nl: De pakketten <package>kalgebra</package> en <package>marble</package> zijn nu onderdeel van <package>kdeedu</package>.

en: The <package>ksudoku</package> package is now part of <package>kdegames</package> .
nl: Het <package>ksudoku</package> pakket is nu onderdeel van <package>kdegames</package>.

en: The package <package>gwenview</package> is now part of <package>kdegraphics</package> .
nl: Het pakket <package>gwenview</package> is nu onderdeel van <package>kdegraphics</package>.

en: The <package>kiconedit</package> and <package>kcoloredit</package> packages, which used to be part of <package>kdegraphics</package> , are now separate packages.
nl: De <package>kiconedit</package> en <package>kcoloredit</package> pakketten, die onderdeel waren van <package>kdegraphics</package>, zijn nu aparte pakketten.

en: The package <package>kmid</package> , which used to be part of <package>kdemultimedia</package> , is now a separate package.
nl: Het pakket <package>kmid</package>, die een onderdeel was van <package>kdemultimedia</package>, is nu een apart pakket.

en: The Fedora KDE team has decided to drop the <package>-extras</package> sub-packages, which contained deprecated or unstable applications, because those applications have been either fixed or dropped in KDE 4.
nl: Het Fedora KDE team heeft besloten om de <package>-extras</package> sub-pakketten te laten vervallen, welke afgekeurde of onstabiele applicaties bevatten, omdat deze applicaties of hersteld of vervallen zijn in KDE 4.

en: The package <package>kdeadmin-kpackage</package> has been split out of <package>kdeadmin</package> because <application>KPackage</application> now depends on <package>smart</package> .
nl: Het pakket <package>kdeadmin-kpackage</package> is gesplitst uit <package>kdeadmin</package> omdat <application>KPackage</application> nu afhangt van <package>smart</package>.

en: KDE 4 dropped the <package>kdeaddons</package> module. Therefore, there is no <package>kdeaddons</package> package in Fedora 9. The <application>Atlantik Designer</application>, for use with <package>kdegames3</package> , is still available as <package>kdeaddons-atlantikdesigner</package>. The <package>ksig</package> application and the <package>konq-plugins</package> Konqueror plugins are now their own packages, and <package>extragear-plasma</package> replaces the Kicker addons.
nl: KDE 4 heeft de <package>kdeaddons</package> module laten vervallen. Daarom is er geen <package>kdeaddons</package> pakket in Fedora 9. <application>Atlantik Designer</application>, voor gebruik met <package>kdegames3</package>, is nog beschikbaar als <package>kdeaddons-atlantikdesigner</package>. De <package>ksig</package> applicatie en de <package>konq-plugins</package> Konqueror plugins zijn nu pakketten en <package>extragear-plasma</package> vervangt de Kicker toevoegingen.

en: PackageKit is the new, default distribution-neutral package management framework and frontend. Refer to <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PackageKit"/> for further details.
nl: PackageKit is de nieuwe, standaard distributie-neutrale pakket beheers omgeving en gebruikers schil. Refereer naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PackageKit"/> voor meer details.

en: The Bluetooth feature in Fedora 9 (<ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/BluetoothFedora9">http://fedoraproject.org/wiki/Features/BluetoothFedora9</ulink>) has several enhancements specific to this release. The future generations of this feature are covered with greater detail at:
nl: De Bluetooth functie in Fedora 9 (<ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/BluetoothFedora9">http://fedoraproject.org/wiki/Features/BluetoothFedora9</ulink>) heeft verscheidene verbeteringen specifiek voor deze vrijgave. De toekomstige generaties van de functie worden in meer detail behandeld in:

en: File sending to a Bluetooth device is now handled with the <command>bluetooth-sendto</command> program from the <package>bluez-gnome</package> package, which replaces <command>gnome-obex-sen</command>. Send a file in <application>Nautilus</application> from the <guimenuitem>Send to...</guimenuitem> function in the right-click context menu.
nl: Het sturen van een bestand naar een Bluetooth apparaat wordt nu afgehandeld door het <command>bluetooth-sendto</command> programma van het <package>bluez-gnome</package> pakket, welke <command>gnome-obex-sen</command> vervangt. Stuur een bestand in <application>Nautilus</application> met de <guimenuitem>Sturen naar...</guimenuitem> functie in het rechts klik context menu.

en: Pulling files from a Bluetooth device is now included in <package>gnome-user-share</package> , which has ObexFTP and <ulink url="/wiki/ObexPush">ObexPush</ulink> support built-in. Share files via <guimenu>System</guimenu><guisubmenu>Preferences</guisubmenu><guisubmenu>Internet and Network</guisubmenu><guisubmenu>Personal File Sharing</guisubmenu><guimenuitem>Share Public files over Bluetooth</guimenuitem> (ObexFTP support), or pull files using <ulink url="/wiki/ObexPush">ObexPush</ulink> with <guimenu>Personal</guimenu><guisubmenu>File Sharing</guisubmenu><guimenuitem>Receive files in Downloads folder over Bluetooth</guimenuitem>.
nl: Bestanden binnen halen van een Bluetooth apparaat is nu toegevoegd in <package>gnome-user-share</package>, welke ObexFTP en <ulink url="/wiki/ObexPush">ObexPush</ulink> ondersteuning ingebouwd heeft. Deel bestanden met <menuchoice><guimenu>Systeem</guimenu><guisubmenu>Voorkeuren</guisubmenu><guisubmenu>Internet en netwerk</guisubmenu><guisubmenu>Uw bestanden delen</guisubmenu><guimenuitem>Share Public files over Bluetooth</guimenuitem></menuchoice> (ObexFTP ondersteuning), of haal bestanden binnen door gebruik van <ulink url="/wiki/ObexPush">ObexPush</ulink> met <menuchoice><guimenu>Persoonlijk</guimenu><guisubmenu>File Sharing</guisubmenu><guimenuitem>Receive files in Downloads folder over Bluetooth</guimenuitem></menuchoice>.

en: Files on the remote Bluetooth device can be viewed directly in <application>Nautilus</application> through GVFS, which supports Bluetooth devices. Synchronizing a Bluetooth device with a personal information manager (PIM) device is done using <command>gnome-pilot</command>
nl: Bestanden op het Bluetooth apparaat kunnen direkt in <application>Nautilus</application> bekeken worden met gebruikt van GVFS, welke Bluetooth apparaten ondersteunt. Het synchroniseren van een Bluetooth apparaat met een personal information manager (PIM) apparaat kan gedaan worden met <command>gnome-pilot</command>.

en: Browsing of Bluetooth devices is done via the right-click context menu from the Bluetooth icon on the desktop panel.
nl: Bladeren in Bluetooth apparaten wordt gedaan met het rechts klik context menu van de Bluetooth icoon op het desktop paneel.

en: Applications that require the <application>Gecko</application> engine have had to depend on the entirety of <application>Firefox</application>. <application>XULRunner</application> is the Mozilla effort to split the browser engine for applications that require only that functionality, and no user interface parts. This split provides more API/ABI stability and a cleaner build environment for applications using <application>Gecko</application>. Many of the applications in Fedora that previously used <application>Gecko</application> now are built against <application>XULRunner</application>.
nl: Toepassingen die de <application>Gecko</application> engine nodig hebben waren afhankelijk van de gehele <application>Firefox</application> applicatie. <application>XULRunner</application> is de Mozilla inspanning om de browser engine te splitsen voor toepassingen die alleen die functionaliteit nodig hebben, en geen gebruikers interface. Deze splitsing geeft meer API/ABI stabiliteit, en een schonere bouwomgeving voor applicaties die <application>Gecko</application> gebruiken. Vele van de applicaties in Fedora die vroeger <application>Gecko</application> gebruikten zijn nu gebouwd met <application>XULRunner</application>.

en: For a current status, visit <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/XULRunner">http://fedoraproject.org/wiki/Features/XULRunner</ulink>. To help with development, visit <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Releases/FeatureXULRunnerAPIChanges">http://fedoraproject.org/wiki/Releases/FeatureXULRunnerAPIChanges</ulink>.
nl: Voor de huidige status refereer je naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Features/XULRunner">http://fedoraproject.org/wiki/Features/XULRunner</ulink>. Om te helpen met de ontwikkeling, refereer je naar <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Releases/FeatureXULRunnerAPIChanges">http://fedoraproject.org/wiki/Releases/FeatureXULRunnerAPIChanges</ulink>.

en: For full upstream documentation, refer to <ulink url="http://developer.mozilla.org/en/docs/XULRunner">http://developer.mozilla.org/en/docs/XULRunner</ulink>.
nl: Voor volledige upstream documentatie, refereer je naar <ulink url="http://developer.mozilla.org/en/docs/XULRunner">http://developer.mozilla.org/en/docs/XULRunner</ulink>.

en: This release of Fedora includes version 3.0 (beta 5) of the popular <application>Firefox</application> web browser. Refer to <ulink url="http://firefox.com/">http://firefox.com/</ulink> for more information about Firefox. The <package>nspluginwrapper</package> package is included by default even on 32-bit systems since it separates the plug-ins to run in their own address space, which increases security and reliability of the browser.
nl: Deze vrijgave van Fedora bevat versie 3.0 (beta 5) van de populaire <application>Firefox</application> web browser. Refereer naar <ulink url="http://firefox.com/">http://firefox.com/</ulink> voor meer informatie over Firefox. Het <package>nspluginwrapper</package> pakket is standaard toegevoegd zelfs op 32 bit systemen omdat het de plugins afscheidt om in hun eigen adres ruimte te draaien, wat de veiligheid en de betrouwbaarheid van de browser vergroot.

en: For information about <application>Firefox</application> in Fedora, refer to this feature page:
nl: Voor informatie over <application>Firefox</application> in Fedora, refereer je naar deze overzichts pagina:

en: <package>nspluginwrapper</package> is now installed by default, which makes web browser plug-ins run in a separate memory address. This increases browser stability, as plug-in crashes will not affect the web browser itself. As well, this increases security, as Fedora 9 has optional SELinux policies to sandbox plug-ins, to decrease the impact of security issues.
nl: <package>nspluginwrapper</package> wordt nu standaard geinstalleerd, wat er voor zorgt dat plug-ins van de web browser in een apart geheugen gedeelte draaien. Dit verbetert de stabiliteit van de browser, omdat het crashen van een plug-in niet de browser zelf zal beinvloeden. Het zal ook de veiligheid verbeteren omdat Fedora 9 extra SELinux policies heeft voor een zandkist voor plugins, om de impact van veiligheids problemen te verkleinen.

en: Enabling Flash Plugin
nl: Het aanzetten van de Flash plugin

en: Fedora includes <package>swfdec</package> and <package>gnash</package>, which are free and open source implementations of Flash. We encourage you to try either of them before seeking out Adobe's proprietary Flash Player plug-in software. The Adobe Flash Player plug-in uses a legacy sound framework that does not work correctly without additional support. Run the following command to enable this support:
nl: Fedora bevat <package>swfdec</package> en <package>gnash</package>, welke vrije en open bron implementaties van Flash zijn. We moedigen je aan om beide uit te proberen voordat je de Flash plugin met restricties van Adobe ophaalt. De Adobe Flash Player plug-in gebruikt een gesloten geluids omgeving die niet goed werkt zonder extra ondersteuning. Voer het volgende commando uit om die ondersteuning aan te brengen:

en: Users of Fedora x86_64 must install the <package>nspluginwrapper.i386</package> package to enable the 32-bit Adobe Flash Player plug-in in Firefox, and the <package>libflashsupport.i386</package> package to enable sound from the plug-in.
nl: Gebruikers van Fedora x86_64 moeten het <package>nspluginwrapper.i386</package> pakket installeren om de 32-bit Adobe Flash plugin aan te zetten in Firefox en het <package>libflashsupport.i386</package> pakket om het geluid van de plugin aan te zetten.

en: Create the 32bit mozilla plugin directory:
nl: Maak de 32bit mozilla plugin map:

en: Install the <package>nspluginwrapper.i386</package> , <package>nspluginwrapper.x86_64</package> , and <package>libflashsupport.i386</package> packages:
nl: Installeer de <package>nspluginwrapper.i386</package>, <package>nspluginwrapper.x86_64</package>, en <package>libflashsupport.i386</package> pakketten:

en: Install <package>flash-plugin</package> as shown above.
nl: Installeer <package>flash-plugin</package> zoals hier boven getoond.

en: Run <command>mozilla-plugin-config</command> to register the flash plugin:
nl: Voer <command>mozilla-plugin-config</command> uit om de flash plugin te registreren:

en: Close all <application>Firefox</application> windows, and then relaunch <application>Firefox</application>.
nl: Sluit alle <application>Firefox</application> vensters, en start <application>Firefox</application> daarna opnieuw op.

en: Type <userinput>about:plugins</userinput> in the URL bar to ensure the plugin is loaded.
nl: Type <userinput>about:plugins</userinput> in het URL venster om je ervan te verzekeren dat de plugin geladen is.

en: Mail Clients
nl: Mail Clienten

en: The <package>mail-notification</package> package has been split. The <application>Evolution</application> plug-in is now in a separate package, <package>mail-notification-evolution-plugin</package>. When the <package>mail-notification</package> package is updated, this plug-in is added automatically.
nl: Het <package>mail-notification</package> pakket is nu gesplitst. De <application>Evolution</application> plugin is nu een apart pakket, <package>mail-notification-evolution-plugin</package> genaamd. Als je het <package>mail-notification</package> pakket vernieuwt, wordt de plugin automatisch toegevoegd.

en: Fedora 9 includes <application>Mozilla Thunderbird</application> version 2.0, which has numerous performance improvements, folder viewing enhancements, and enhanced mail notification support. For further details, refer to the Mozilla Thunderbird 2.0 release notes:
nl: Fedora 9 bevat <application>Mozilla Thunderbird</application> versie 2.0 met vele snelheidsverbeteringen, verbeteringen voor het bekijken van mappen en verbeterde ondersteuning voor het aankondigen van nieuwe mail. Voor meer details, refereer je naar de Mozilla Thunderbird 2.0 vrijgave informatie:

en: Disabling PC Speaker
nl: PC Luidspreker Uitzetten

en: PC speaker is enabled by default in Fedora. If you do not prefer this, there are two ways to circumvent the sounds:
nl: De PC luidspreker staat standaard aan in Fedora. Als je dit niet wilt, zijn er twee manieren om de geluiden te voorkomen:

en: Reduce its volume to a acceptable level or completely mute the PC speaker in <command>alsamixer</command> with the setting for <guimenuitem>PC Speak</guimenuitem>.
nl: Verlaag het volume tot een acceptabel nivo of demp de PC luidspreker volledig in <command>alsamixer</command> met de instelling voor <guimenuitem>PC Speak</guimenuitem>.

en: Disable the PC speaker system wide by running the following commands in a console.
nl: Zet de PC luidspreker voor het gehele systeem uit door de volgende commando's in een console uit te voeren:

en: International Clock Applet
nl: Internationale Klok Applet

en: The new clock applet in the GNOME panel has expanded to support additional international timezones in the display, as well as weather information for each configured timezone displayed. This work, which involved merging <command>intlclock</command> with the GNOME clock applet, provides all the functionality of <command>system-config-date</command> and the weather applet. Additional features include: users can choose arbtirary locations instead of principal timezones; UI enhancements for new and old functions; and full weather information shown in a tool tip.
nl: De nieuwe klok applet in het GNOME paneel is uitgebreid om extra internationale tijdzones in het display te ondersteunen, en tevens weersinformatie voor elke geconfigureerde tijdszone te tonen. Dit werk, wat inhield het samenvoegen van <command>intlclock</command> met het GNOME klok applet, geeft alle functionaliteit van <command>system-config-date</command> en het weer applet. Extra mogelijkheden zijn: gebruikers kunnen willekeurige locaties kiezen in plaats van de hoofd tijdzones; UI verbeteringen voor nieuwe en oude functies; en volledige weersinformatie getoond in een tool tip.

en: Read more about this feature:
nl: Lees meer over deze eigenschap:

en: Dictionaries Consolidated
nl: Samengaan van Woordenboeken

en: There is a new default spell checking back-end, <command>hunspell</command>, for both the GNOME and KDE desktops, as well as applications such as <application>OpenOffice.org</application>, <application>Firefox</application>, and other <application>XULRunner</application>-based applications. This common back-end includes a set of shared, multi-lingual dictionaries for use with <command>hunspell</command>. This feature uses a single set of common dictionaries regardless of the application, which gives consistent suggestions for misspelled words and uses less diskspace by eliminating duplicate dictionaries.
nl: Er is een nieuwe standaard spellingschecker back-end, <command>hunspell</command>, voor zowel de GNOME als de KDE desktop, maar ook voor toepassingen zoals <application>OpenOffice.org</application>, <application>Firefox</application>, en andere toepassingen gebaseerd op <application>XULRunner</application>. Deze gemeenschappelijke back-end bevat een set gedeelde, multi-talen woordenboeken voor gebruik met <command>hunspell</command>. Deze eigenschap geeft een enkele set van gemeenschappelijke woordenboeken onafhankelijk van de applicatie, wat een consistente suggestie voor verkeerd gespelde woorden geeft en minder diskruimte gebruikt door het elimineren van dubbele woordenboeken.

en: Details on this effort are here:
nl: Details over deze inspanning kunnen hier gevonden worden:

en: Fedora 9 ships with Compiz 0.7.2, which improves multi-display support, adds KDE4 support, adds a configurable middle and right-click button, and mouse wheel actions for GTK Window Decorator. Compiz 0.7.2 adds many improvements and bug fixes.
nl: Fedora 9 bevat Compiz 0.7.2, welke multi-display ondersteuning verbetert, KDE4 ondersteuning toevoegt, een configureerbare middel en rechter klik knop toevoegt, en muis wiel acties voor GTK Window Decorator. Compiz 0.7.2 heeft vele verbeteringen en fout herstellingen.

en: For further details, refer to the Compiz 0.7.2 release announcement:
nl: Voor meer details refereer je naar de Compiz 0.7.2 vrijgave aankondiging:

en: Due to a bug in the shipping <package>xorg-x11-drv-vmmouse</package> driver, the mouse position may not be correctly positioned on a virtual machine guest's display. As a workaround until an update, add <option>Option NoAutoAddDevices</option> to the <option>ServerFlags</option> section of <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename> in the guest machine. Create the section if necessary:
nl: Door een fout in de meegeleverde <package>xorg-x11-drv-vmmouse</package> driver, kan de muis positie misschien niet correct zijn op het gast display van een virtuele machine. Als hulpmiddel tot een vernieuwing voeg je <option>Option NoAutoAddDevices</option> aan de <option>ServerFlags</option> sectie van <filename>/etc/X11/xorg.conf</filename> in de gast machine. Indien nodig maak je deze sectie:

en: Fedora now provides MySQL 5.0.51.a. For a list of the enhancements provided by this version, refer to <ulink url="http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/mysql-nutshell.html"/>.
nl: Fedora levert nu MySQL 5.0.51a. Voor een lijst van verbeteringen voor deze versie, refereer je naar <ulink url="http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/mysql-nutshell.html"/>.

en: For more information on upgrading databases from previous releases of MySQL, refer to the MySQL website at <ulink url="http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/upgrade.html"/>.
nl: Voor meer informatie over het upgraden van databases van vorige versies van MySQL, refereer je naar de MySQL website op <ulink url="http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/upgrade.html"/>.

en: DBD Driver
nl: DBD-stuurprogramma

en: The MySQL DBD driver has been dual-licensed and the related licensing issues have been resolved (<ulink url="https://bugzilla.redhat.com/bugzilla/show_bug.cgi?id=222237"/>). The resulting <package>apr-util-mysql</package> package is now included in the Fedora software repositories.
nl: De MySQL DBD driver heeft twee licenties en de gerelateerde licentie problemen zijn opgelost (<ulink url="https://bugzilla.redhat.com/bugzilla/show_bug.cgi?id=222237"/>). Het resulterende <package>apr-util-mysql</package> pakket is nu opgenomen in de Fedora repositories.

en: This release of Fedora includes PostgreSQL 8.3.0. For more information on this new version, refer to <ulink url="http://www.postgresql.org/docs/8.3/static/release-8-3.html"/>.
nl: Deze uitgave van Fedora bevat PostgreSQL 8.3.0. Voor meer informatie over deze nieuwe versie, refereer je naar <ulink url="http://www.postgresql.org/docs/8.3/static/release-8-3.html"/>.

en: Upgrading Databases
nl: Databases Upgraden

en: Before upgrading an existing Fedora system with a PostgreSQL database, check and then follow, if necessary, the procedure described at <ulink url="http://www.postgresql.org/docs/8.3/interactive/install-upgrading.html"/>. Otherwise the data may be not accessible by the new version of PostgreSQL.
nl: Voor het upgraden van een bestaand Fedora systeem met een PostgreSQL database, kan het nodig zijn om de procedure beschreven op <ulink url="http://www.postgresql.org/docs/8.3/interactive/install-upgrading.html"/> te raadplegen en op te volgen. Het kan anders mogelijk zijn dat de data niet bereikbaar is voor de nieuwe versie van PostgreSQL.

en: Colophon
nl: Colofon

en: As we use the term, a <emphasis>colophon</emphasis>:
nl: Zoals wij dit woord gebruiken, is een <emphasis>colofon</emphasis>:

en: recognizes contributors and provides accountability, and
nl: geeft erkenning aan medewerkers en geeft verantwoordelijkheid, en

en: explains tools and production methods.
nl: legt gereedschappen en produktie methoden uit

en: Contributors
nl: Medewerkers

en: Alain Portal (translator - French)
nl: Alain Portal (vertaler - Frans)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AmanAlam">Amanpreet Singh Alam</ulink> (translator - Punjabi)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AmanAlam">Amanpreet Singh Alam</ulink> (vertaler - Punjabi)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AndrewMartynov">Andrew Martynov</ulink> (translator - Russian)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AndrewMartynov">Andrew Martynov</ulink> (vertaler - Russisch)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AndrewOverholt">Andrew Overholt</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AndrewOverholt">Andrew Overholt</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AnthonyGreen">Anthony Green</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/AnthonyGreen">Anthony Green</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BrandonHolbrook">Brandon Holbrook</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BrandonHolbrook">Brandon Holbrook</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BobJensen">Bob Jensen</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/BobJensen">Bob Jensen</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ChrisLennert">Chris Lennert</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ChrisLennert">Chris Lennert</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ClintSavage">Clint Savage</ulink> (editor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ClintSavage">Clint·Savage</ulink> (editor)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DaveMalcolm">Dave Malcolm</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DaveMalcolm">Dave Malcolm</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DavidEisenstein">David Eisenstein</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DavidEisenstein">David Eisenstein</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DavidWoodhouse">David Woodhouse</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DavidWoodhouse">David Woodhouse</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DeepakBhole">Deepak Bhole</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DeepakBhole">Deepak Bhole</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DiegoZacarao">Diego Burigo Zacarao</ulink> (translator - Brazilian Portuguese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DiegoZacarao">Diego Burigo Zacarao</ulink> (vertaler - Braziliaans-Portugees)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DimitrisGlezos">Dimitris Glezos</ulink> (translator - Greek, tools)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DimitrisGlezos">Dimitris Glezos</ulink> (vertaler - Grieks, hulpmiddelen)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DomingoBecker">Domingo Becker</ulink> (translator - Spanish)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/DomingoBecker">Domingo Becker</ulink> (vertaler - Spaans)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/FabianAffolter">Fabian Affolter</ulink> (translator - German)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/FabianAffolter">Fabian·Affolter</ulink> (vertaler - Duits)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/FrancescoTombolini">Francesco Tombolini</ulink> (translator - Italian)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/FrancescoTombolini">Francesco Tombolini</ulink> (vertaler - Italiaans)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/GavinHenry">Gavin Henry</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/GavinHenry">Gavin Henry</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/GeertWarrink">Geert Warrink</ulink> (translator - Dutch)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/GeertWarrink">Geert Warrink</ulink> (vertaler - Nederlands)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/HugoCisneiros">Hugo Cisneiros</ulink> (translator - Brazilian Portuguese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/HugoCisneiros">Hugo Cisneiros</ulink> (vertaler - Braziliaans-Portugees)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/IgorMiletic">Igor Miletic</ulink> (translator - Serbian)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/IgorMiletic">Igor Miletic</ulink> (vertaler - Servisch)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JeffJohnston">Jeff Johnston</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JeffJohnston">Jeff Johnston</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JensPetersen">Jens Petersen</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JensPetersen">Jens Petersen</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JesseKeating">Jesse Keating</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JesseKeating">Jesse Keating</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JoeOrton">Joe Orton</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JoeOrton">Joe Orton</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JosePires">Jose Nuno Coelho Pires</ulink> (translator - Portuguese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JosePires">Jose Nuno Coelho Pires</ulink> (vertaler - Portugees)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JoshBressers">Josh Bressers</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/JoshBressers">Josh Bressers</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/KarstenWade">Karsten Wade</ulink> (beat writer, editor, co-publisher)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/KarstenWade">Karsten Wade</ulink> (beat schrijver, editor, co-uitgever)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/KyuLee">Kyu Lee</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/KyuLee">Kyu Lee</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/LicioFonseca">Licio Fonseca</ulink> (translator - Brazilian Portuguese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/LicioFonseca">Licio Fonseca</ulink> (vertaler - Braziliaans-Portugees)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/LuyaTshimbalanga">Luya Tshimbalanga</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/LuyaTshimbalanga">Luya Tshimbalanga</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MagnusLarsson">Magnus Larsson</ulink> (translator - Swedish)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MagnusLarsson">Magnus Larsson</ulink> (vertaler - Zweeds)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MarcWiriadisastra">Marc Wiriadisastra</ulink> (writer, editor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MarcWiriadisastra">Marc Wiriadisastra</ulink> (schrijver, editor)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MarekMahut">Marek Mahut</ulink> (translator - Slovak)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MarekMahut">Marek Mahut</ulink> (vertaler - Slowaaks)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MartinBall">Martin Ball</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MartinBall">Martin Ball</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MaximDziumanenko">Maxim Dziumanenko</ulink> (translator - Ukrainian)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/MaximDziumanenko">Maxim Dziumanenko</ulink> (vertaler - Oekraïens)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/NikosCharonitakis">Nikos Charonitakis</ulink> (translator - Greek)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/NikosCharonitakis">Nikos Charonitakis</ulink> (vertaler - Grieks)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/OrionPoplawski">Orion Poplawski</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/OrionPoplawski">Orion Poplawski</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PatrickBarnes">Patrick Barnes</ulink> (beat writer, editor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PatrickBarnes">Patrick Barnes</ulink> (beat schrijver, editor)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PaulWFrields">Paul W. Frields</ulink> (tools, editor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PaulWFrields">Paul W. Frields</ulink> (hulpmiddelen, editor)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Pavol%C5%A0imo">Pavol Simo</ulink> (translator - Slovak)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/Pavol%C5%A0imo">Pavo ·Simo</ulink> (translator - Slovak)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PawelSadowski">Pawel Sadowski</ulink> (translator - Polish)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PawelSadowski">Pawel Sadowski</ulink> (vertaler - Pools)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PatrickErnzer">Patrick Ernzer</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/PatrickErnzer">Patrick Ernzer</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/User:Raven">Piotr Drag</ulink> (translator - Polish)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/User:Raven">Piotr Drag</ulink> (vertaler - Pools)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/RahulSundaram">Rahul Sundaram</ulink> (beat writer, editor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/RahulSundaram">Rahul Sundaram</ulink> (beat schrijver, editor)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SamFolkWilliams">Sam Folk-Williams</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SamFolkWilliams">Sam Folk-Williams</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SekineTatsuo">Sekine Tatsuo</ulink> (translator - Japanese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SekineTatsuo">Sekine Tatsuo</ulink> (vertaler - Japans)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SimosXenitellis">Simos Xenitellis</ulink> (translator - Greek)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SimosXenitellis">Simos Xenitellis</ulink> (vertaler - Grieks)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SteveDickson">Steve Dickson</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/SteveDickson">Steve Dickson</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/TetaBilianou">Teta Bilianou</ulink> (translator - Greek)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/TetaBilianou">Teta Bilianou</ulink> (vertaler - Grieks)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ThomasCanniot">Thomas Canniot</ulink> (translator - French)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ThomasCanniot">Thomas Canniot</ulink> (vertaler - Frans)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ThomasGier">Thomas Gier</ulink> (translator - German)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ThomasGier">Thomas Gier</ulink> (vertaler - Duits)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ThomasGraf">Thomas Graf</ulink> (beat writer)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ThomasGraf">Thomas Graf</ulink> (beat schrijver)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/TommyReynolds">Tommy Reynolds</ulink> (tools)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/TommyReynolds">Tommy Reynolds</ulink> (hulpmiddelen)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ValnirFerreiraJr">Valnir Ferreira Jr.</ulink> (translator - Brazilian Portuguese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ValnirFerreiraJr">Valnir Ferreira Jr.</ulink> (vertaler - Braziliaans-Portugees)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/VillePekkaVainio">Ville-Pekka Vainio</ulink> (translator - Finnish)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/VillePekkaVainio">Ville-Pekka Vainio</ulink> (vertaler - Fins)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/WillWoods">Will Woods</ulink> (beat contributor)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/WillWoods">Will Woods</ulink> (beat medewerker)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/YoshinariTakaoka">Yoshinari Takaoka</ulink> (translator, tools)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/YoshinariTakaoka">Yoshinari Takaoka</ulink> (vertaler, hulpmiddelen)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/YuanYijun">Yuan Yijun</ulink> (translator - Simplified Chinese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/YuanYijun">Yuan Yijun</ulink> (vertaler - versimpeld Chinees)

en: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ZhangYang">Zhang Yang</ulink> (translator - simplified Chinese)
nl: <ulink url="http://fedoraproject.org/wiki/ZhangYang">Zhang Yang</ulink> (vertaler - versimpeld Chinees)

en: ... and many more translators. Refer to the Web-updated version of these release notes as we add translators after release:
nl: ... en veel meer vertalers. Refereer naar de Web-vernieuwde versie van deze vrijgave informatie omdat we vertalers toevoegen na de vrijgave:

en: Production Methods
nl: Productie Methoden

en: Beat writers produce the release notes directly on the Fedora Project Wiki. They collaborate with other subject matter experts during the test release phase of Fedora to explain important changes and enhancements. The editorial team ensures consistency and quality of the finished beats, and ports the Wiki material to DocBook XML in a revision control repository. At this point, the team of translators produces other language versions of the release notes, and then they become available to the general public as part of Fedora. The publication team also makes them, and subsequent errata, available via the Web.
nl: Beat schrijvers maken de vrijgave informatie rechtstreeks op de Fedora Project Wiki. Zij werken samen met andere experts gedurende de test vrijgave fase van Fedora om belangrijke veranderingen en verbeteringen uit te leggen. Het editor team verzekert consistentie en kwaliteit van hoofdpunten en brengen het Wiki materiaal over naar DocBook XML in een revison control repository. Op dat moment maakt een team van vertalers versies in andere talen van de vrijgave informatie, en daarna komen ze beschikbaar voor iedereen als onderdeel van Fedora. Het publicatie team maakt ze ook, en hun opeenvolgende verbeteringen, beschikbaar via het Web.

en: Backwards Compatibility
nl: Backwards Compatibiliteit

en: Fedora provides legacy system libraries for compatibility with older software. This software is part of the <guilabel>Legacy Software Development</guilabel> group, which is not installed by default. Users who require this functionality may select this group either during installation or after the installation process is complete. To install the package group on a Fedora system, use <menuchoice><guimenu>Applications</guimenu><guimenuitem>Add/Remove Software</guimenuitem></menuchoice> or enter the following command in a terminal window:
nl: Fedora levert legacy systeem bibliotheken voor compatibiliteit met oudere software. Deze software is onderdeel van de <guilabel>Legacy softwareontwikkeling</guilabel> groep, welke standaard niet geinstalleerd wordt. Gebruikers die deze functionaliteit nodig hebben kunnen deze groep selecteren gedurende de installatie of nadat de installatie voltooid is. Om de pakket groep op een Fedora systeem te installeren, gebruik je <menuchoice><guimenu>Toepassingen</guimenu><guimenuitem>Software toevoegen/verwijderen</guimenuitem></menuchoice> (<application>Pirut</application>) of type het volgende commando in een terminal scherm:

en: Enter the password for the <systemitem class="username">root</systemitem> account when prompted.
nl: Type het wachtwoord voor het <systemitem class="username">root</systemitem> account als er om gevraagd wordt.

en: Compiler Compatibility
nl: Compiler Compatibiliteit

en: The <package>compat-gcc-34</package> package has been included for compatibility reasons:
nl: Het <package>compat-gcc-34</package> is toegevoegd voot comptibilitiets redenen:

en: KDE 3 Development Platform / Libraries
nl: KDE 3 Ontwikkel Platform / Bibliotheken

en: Fedora now features KDE 4.0, and no longer offers KDE 3 as a full desktop environment. Fedora does provide the following KDE 3.5 library packages to run and build the many existing KDE 3 applications:
nl: Fedora bevat nu KDE 4.0, biedt niet langer KDE 3 als een volledige desktop omgeving. Fedora levert de volgende KDE 3.5 bibliotheek pakketten voor het draaien en bouwen van de vele bestaande KDE 3 applicaties.

en: <package>qt3</package> , <package>qt3-devel</package> (and other <package>qt3-*</package> packages): Qt 3.3.8b
nl: <package>qt3</package>, <package>qt3-devel</package> (en andere ·<package>qt3-*</package> pakketten): Qt 3.3.8b

en: <package>kdelibs3</package> , <package>kdelibs3-devel</package> : KDE 3 libraries
nl: <package>kdelibs3</package>, <package>kdelibs3-devel</package> : KDE 3 bibliotheken

en: <package>kdebase3</package> , <package>kdebase3-devel</package> : KDE 3 core files required by some applications
nl: <package>kdebase3</package>, <package>kdebase3-devel</package> : KDE 3 kern bestanden vereist door sommige applicaties

en: In addition, Fedora offers a <package>kdegames3</package> package that includes games not ported to KDE 4 yet, and a KDE 3 version of <package>libkdegames</package> required by some third-party KDE 3 games.
nl: Als toevoeging biedt Fedora een <package>kdegames3</package> pakket dat spellen bevat die nog niet naar KDE 4 zijn overgezet, en een KDE 3 versie van<package>libkdegames</package> vereist voor sommige KDE 3 spellen van derden.

en: Moreover, the KDE 4 <package>kdebase-runtime</package> package, which provides <package>khelpcenter</package> , also sets up <package>khelpcenter</package> as a service for KDE 3 applications, so help in KDE 3 applications works. The KDE 3 version of <package>khelpcenter</package> is no longer provided, and the KDE 4 version is used instead.
nl: Bovendien, het KDE 4 <package>kdebase-runtime</package> pakket, welke <package>khelpcenter</package> levert, zet ook <package>khelpcenter</package> op als dienst voor KDE 3 applicaties, zodat hulp in KDE 3 applicaties werkt. De KDE 3 versie van <package>khelpcenter</package> wordt niet meer geleverd, en de KDE 4 versie wordt in plaats hiervan gebruikt.

en: These packages are designed to:
nl: Deze pakketten zijn ontworpen om:

en: comply with the Filesystem Hierarchy Standard (FHS), and
nl: te voldoen aan de Filesystem Hierarchy Standard (FHS), en

en: be completely safe to install in parallel with KDE 4, including the <package>-devel</package> packages.
nl: helemaal veilig te zijn voor het installeren parallel met KDE 4, inclusief de <package>-devel</package> pakketten.

en: In order to achieve this goal, Fedora KDE SIG members have made two changes to the KDE 4 <package>kdelibs-devel</package> packages:
nl: Om dit te bereiken hebben de Fedora KDE SIG leden twee veranderingen aangebracht in de KDE 4 <package>kdelibs-devel</package> pakketten:

en: The library symlinks are installed to <filename>/usr/lib/kde4/devel</filename> or <filename>/usr/lib64/kde4/devel</filename> depending on system architecture.
nl: De bibliotheek symbolische links zijn geinstalleerd in <filename>/usr/lib/kde4/devel</filename> of <filename>/usr/lib64/kde4/devel</filename>, afhankelijk van de systeem architectuur.

en: The <command>kconfig_compiler</command> and <command>makekdewidgets</command> tools have been renamed <command>kconfig_compiler4</command> and <command>makekdewidgets4</command> , respectively.
nl: De <command>kconfig_compiler</command> en <command>makekdewidgets</command> gereedschappen zijn herbenoemd naar respectievelijk <command>kconfig_compiler4</command> en <command>makekdewidgets4</command>.

en: These changes should be completely transparent to the vast majority of KDE 4 applications that use <command>cmake</command> to build, since <filename>FindKDE4Internal.cmake</filename> has been patched to match these changes. The KDE SIG made these changes to the KDE 4 <package>kdelibs-devel</package> rather than to <package>kdelibs3-devel</package> because KDE 4 stores these locations in a central place, whereas KDE 3 applications usually contain hardcoded copies of the library search paths and executable names.
nl: Deze veranderingen moeten geheel transparant zijn voor een grote meerderheid van KDE 4 applicaties die <command>cmake</command> gebruiken om te bouwen, omdat <filename>FindKDE4Internal.cmake</filename> is gewijzigd om deze veranderingen te matchen. De KDE SIG heeft deze veranderingen gemaakt in de KDE 4 <package>kdelibs-devel</package> inplaats van in <package>kdelibs3-devel</package> omdat KDE 4 deze locaties op een centrale plaats bewaart, terwijl KDE 3 applicaties gewoonlijk hard gecodeerde kopieen van de bibliotheek zoek paden en programma namen bevatten.

en: Note that <package>kdebase3</package> does <emphasis role="strong">not</emphasis> include the following:
nl: Merk op dat <package>kdebase3</package> het volgende <emphasis role="strong">niet</emphasis> bevat:

en: A complete KDE 3 desktop (workspace) which could be used instead of KDE 4; in particular, KDE 3 versions of KWin, KDesktop, Kicker, KSplash and KControl are <emphasis role="strong">not</emphasis> included.
nl: Een komplete KDE 3 desktop (werkomgeving) welke gebruikt kan worden inplaats van KDE 4; in het bijzonder, KDE 3 versies van KWin, KDesktop, Kicker, KSplash en KControl worden <emphasis role="strong">niet</emphasis> geleverd.

en: The KDE 3 versions of <package>kdebase</package> applications such as Konqueror and KWrite, which are redundant with the KDE 4 versions and would conflict with them.
nl: De KDE 3 versies van <package>kdebase</package> applicaties zo alsKonqueror en KWrite, welke overtollig zijn met hunKDE 4 versies en conflicten met hen zouden hebben.

en: The <package>libkdecorations</package> library required for KWin 3 window decorations, as those window decorations cannot be used in the KDE 4 version of KWin.
nl: De <package>libkdecorations</package> bibliotheek vereist voor KWin 3 venster decoraties, daar deze venster decoraties niet in de KDE 4 versie van KWin gebruikt kunnen worden.

en: The <package>libkickermain</package> library required by some Kicker applets, as there is no Kicker in Fedora 9 and thus Kicker applets cannot be used.
nl: De <package>libkickermain</package> bibliotheek vereist bij sommige Kicker applets, omdat er geen Kicker is in Fedora 9 en dus kunnen Kicker applets niet gebruikt worden.

en: Developing against the legacy API is discouraged
nl: Ontwikkeling met gebruik van de legacy API wordt ontraden

en: As with any backwards-compatibility library, developing new software against the legacy API is discouraged.
nl: Zoals met elke backwards-compatility bibliotheek, wordt het ontwikkelen van nieuwe software met de legacy API afgeraden.

en: Architecture Specific Notes
nl: Architectuur Specifieke Opmerkingen

en: This section provides notes that are specific to the supported hardware architectures of Fedora.
nl: Deze sectie bevat specifieke opmerkingen voor de ondersteunde hardware architecturen van Fedora.

en: RPM multiarch support on 64-bit platforms (x86_64, ppc64)
nl: RPM multiarch ondersteuning op 64-bit platforms (x86_64, ppc64)

en: <application>RPM</application> supports parallel installation of multiple architectures of the same package. A default package listing such as <command>rpm -qa</command> might appear to include duplicate packages, since the architecture is not displayed. Instead, use the <command>repoquery</command> command, part of the <package>yum-utils</package> package, which displays architecture by default. To install <package>yum-utils</package> , run the following command:
nl: <application>RPM</application> ondersteunt de parallele installatie van meerdere architecturen van hetzelfde pakket. Een standaard pakket lijst zoals verkregen met <command>rpm -qa</command> kan duplicaat pakketten lijken te bevatten, daar de architectuur niet getoond wordt. In plaats daarvan gebruik je het <command>repoquery</command> commando, onderdeel van het <package>yum-utils</package> pakket, wat standaard de architectuur laat zien. Om <package>yum-utils</package> te installeren voer je het volgende commando uit:

en: To list all packages with their architecture using <command>rpm</command>, run the following command:
nl: Om een lijst te maken met alle paketten en hun architectuur met <command>rpm</command>, voer je het volgende commando uit:

en: You can add this to <filename>/etc/rpm/macros</filename> (for a system wide setting) or <filename>~/.rpmmacros</filename> (for a per-user setting). It changes the default query to list the architecture:
nl: Je kunt de volgende regel toevoegen aan <filename>/etc/rpm/macros</filename> (voor een instelling voor het gehele systeem) of <filename>~/.rpmmacros</filename> (voor een instelling per gebruiker). Het verandert de standaard aanvraag naar een die de architectuur toevoegt:

en: PPC Specifics for Fedora
nl: PPC Specifiek voor Fedora

en: This section covers specific information about Fedora and the PPC hardware platform.
nl: Deze sectie behandelt specifieke informatie over Fedora en het PPC hardware-platform.

en: Hardware Requirements for PPC
nl: Hardware-vereisten voor PPC

en: Processor and memory
nl: Processor en geheugen

en: Minimum CPU: PowerPC G3 / POWER3.
nl: Minimale CPU: PowerPC G3 / POWER3

en: Fedora 9 supports only the "New World" generation of Apple Power Macintosh, shipped from circa 1999 onward. Although "Old World" machines should work, they require a special bootloader which is not included in the Fedora distribution.
nl: Fedora 9 ondersteunt alleen de "New World" generatie van Apple Power Macintosh, verzonden vanaf ongeveer 1999. Hoewel de "Old World" machines moeten werken, vereisen ze een speciale bootloader die niet in de Fedora distributie is opgenomen.

en: Fedora 9 supports IBM RS/6000, pSeries, iSeries, and Cell Broadband Engine machines.
nl: Fedora 9 ondersteunt IBM RS/6000, pSeries, iSeries, en Cell Broadband Engine machines.

en: Fedora 9 also supports the Sony PlayStation 3 and Genesi Pegasos II and Efika.
nl: Fedora 9 ondersteunt ook de Sony PlayStation 3 en Genesi Pegasos II en Efika.

en: Fedora 9 includes new hardware support for the P.A. Semiconductor 'Electra' machines.
nl: Fedora 9 bevat nieuwe hardware ondersteuning voor de P.A. Semiconductor 'Electra' machines.

en: Recommended for text-mode: 233 MHz G3 or better, 128MiB RAM.
nl: Aanbevolen voor tekst modus: 233 MHz G3 of beter, 128MB RAM.

en: Recommended for graphical: 400 MHz G3 or better, 256MiB RAM.
nl: Aanbevolen voor grafische modus: 400 MHz G3 of beter, 256MB RAM.

en: Hard disk space
nl: Harde Schijf Ruimte

en: The complete packages can occupy over 9 GB of disk space. Final size is entirely determined by the installing spin and the packages selected during installation. Additional disk space is required during installation to support the installation environment. This additional disk space corresponds to the size of <filename>/Fedora/base/stage2.img</filename> (on Installation Disc 1) plus the size of the files in <filename class="directory">/var/lib/rpm</filename> on the installed system.
nl: De complete set van pakketten kan meer dan 9 GB schijf ruimte in beslag nemen. De uiteindelijke omvang wordt helemaal bepaald door de gebruikte installatie media en de pakketten die tijdens de installatie geselecteerd zijn.Tijdens de installatie is er extra schijfruimte nodig om de installatieomgeving te ondersteunen. Deze extra schijfruimte komt overeen met de grootte van <filename>/Fedora/base/stage2.img</filename> (op installatie Schijf 1) plus de grootte van de bestanden in <filename class="directory">/var/lib/rpm</filename> op het geïnstalleerde systeem.

en: In practical terms, additional space requirements may range from as little as 90 MiB for a minimal installation to as much as an additional 175 MiB for a larger installation.
nl: In de praktijk kan de extra ruimte eis varieren van 90 MB voor een minimale installatie tot aan 175 MB voor een grotere installatie.

en: Additional space is also required for any user data, and at least 5% free space should be maintained for proper system operation.
nl: Extra ruimte is ook benodigd voor gebruikersgegevens, en tenminste 5% vrije ruimte zou aangehouden moeten worden voor een normale systeemoperatie.

en: 4 KiB Pages on 64-bit machines
nl: 4 KB Pages op 64-bit machines

en: After a brief experiment with 64KiB pages in Fedora Core 6, the PowerPC64 kernel has now been switched back to 4KiB pages. The installer should reformat any swap partitions automatically during an upgrade.
nl: Na een kort experiment met 64 KB pages in Fedora Core 6, is de PowerPC64 kernel nu weer teruggeschakeld naar 4 KB pages. De installer moet elke swap partitie tijdens een upgrade automatisch reformateren.

en: The Apple keyboard
nl: Het Apple toetsenbord

en: The <keycap>Option</keycap> key on Apple systems is equivalent to the <keycap>Alt</keycap> key on the PC. Where documentation and the installer refer to the <keycap>Alt</keycap> key, use the <keycap>Option</keycap> key. For some key combinations you may need to use the <keycap>Option</keycap> key in conjunction with the <keycap>Fn</keycap> key, such as <keycombo><keycap>Option</keycap><keycap>Fn</keycap><keycap>F3</keycap></keycombo> to switch to virtual terminal tty3.
nl: De <keycap>Option</keycap> toets op Apple systemen is overeenkomstig met de <keycap>Alt</keycap> toests op de PC. Wanneer documentatie en de installer refereren naar de <keycap>Alt</keycap> toets, gebruik dan de <keycap>Option</keycap> toets. Voor sommige toets combinaties kan het nodig zijn om de <keycap>Option</keycap> toets in combinatie met de <keycap>Fn</keycap> toets te gebruiken, zoals <keycombo><keycap>Option</keycap><keycap>Fn</keycap><keycap>F3</keycap></keycombo> om naar een virtule terminal tty3 om te schakelen.

en: PPC installation notes
nl: PPC installatie opmerkingen

en: Fedora Installation Disc 1 is bootable on supported hardware. In addition, a bootable CD image appears in the <filename class="directory">images/</filename> directory of this disc. These images behave differently according to your system hardware:
nl: Fedora installatie CD 1 kan opstarten op ondersteunde hardware. Tevens staat er een opstartbare CD-image in de <filename class="directory">images/</filename> map van deze CD. Deze images gedragen zich verschillend naargelang je systeem-hardware:

en: On most machines, the bootloader automatically boots the appropriate 32-bit or 64-bit installer from the install disc.
nl: Op de meeste machines, start de bootloader automatisch de juiste 32-bit of 64-bit installer op van de installeer schijf.

en: 64-bit IBM pSeries (POWER4/POWER5), current iSeries models
nl: 64-bit IBM pSeries (POWER4/POWER5), huidige iSeries modellen

en: After using OpenFirmware to boot the CD, the bootloader, <command>yaboot</command>, automatically boots the 64-bit installer.
nl: Na gebruik van OpenFirmware om de CD op te starten, zal de bootloader, <command>yaboot</command>, automatisch de 64-bit installer opstarten.

en: So-called "Legacy" iSeries models, which do not use OpenFirmware, require use of the boot image located in the <filename class="directory">images/iSeries</filename> directory of the installation tree.
nl: De zogenaamde "Legacy" iSeries modellen, die OpenFirmware niet gebruiken, vereisen het gebruik van een opstart image geplaatst in de <filename class="directory">images/iSeries</filename> map van de installatie boom.

en: 32-bit CHRP (IBM RS/6000 and others)
nl: 32-bit CHRP (IBM RS/6000 en anderen)

en: After using OpenFirmware to boot the CD, select the <filename>linux32</filename> boot image at the <prompt>boot:</prompt> prompt to start the 32-bit installer. Otherwise, the 64-bit installer starts and fails.
nl: Na het gebruik van OpenFirmware om de CD op te starten, selecteer je de <filename>linux32</filename> boot image op de <prompt>boot:</prompt> prompt om de 32-bit installer te starten. Anders zal de 64-bit installer opstarten en falen.

en: The Fedora kernel supports both Pegasos and Efika without the need to use the "Device Tree Supplement" from powerdeveloper.org. However, the lack of full support for ISO9660 in the firmware means that booting via yaboot from the CD is not possible. Boot the 'netboot' image instead, either from the CD or over the network. Because of the size of the image, you must set the firmware's <option>load-base</option> variable to load files at a high address such as 32MiB instead of the default 4MiB:
nl: De Fedora kernel ondersteunt zowel Pegasos en Efika zonder de noodzaak om de "Device Tree Supplement" van powerdeveloper.org te gebruiken. Echter, het gemis van volledige ondesteuing voor ISO9660 in de firmware betekent dat opstarten via yaboot van de CD niet mogelijk is. Inplaats daarvan start je de 'netboot' image op, of van de CD, of over het netwerk. Door de afmeting van de image, moet je de <option>load-base</option> variabele van de firmware om bestanden op hoge adressen te laden op 32 MB zetten in plaats van de standaard 4MB.

en: At the OpenFirmware prompt, enter the following command to boot the Efika update, if necessary, or the netboot image from the CD:
nl: Op de OpenFirmware prompt, type je het volgende commando in om de Efika bijwerking op te starten als dit nodig is, of de netboot image van de CD:

en: Or from the network:
nl: Of van het netwerk:

en: You must also manually configure OpenFirmware to make the installed Fedora system bootable. To do this, set the <option>boot-device</option> and <option>boot-file</option> environment variables appropriately, to load yaboot from the <filename>/boot</filename> partition. For example, a default installation might require the following:
nl: Je moet ook OpenFirmware handmatig configureren om het geinstalleerde Fedora systeem opstartbaar te maken. Om dit te doen, zet je de <option>boot-device</option> en <option>boot-file</option> omgevingsvariabelen op hun juiste waarde, om yaboot van de <filename>/boot</filename> partitie te laden. Bijvoorbeeld, een standaard installatie kan het volgende vereisen:

en: The Electra firmware does not yet support yaboot; to install on Electra, you can boot the <filename>ppc64.img</filename> netboot image. After the installation, you will need to manually configure the firmware to load the installed kernel and initrd from the <filename>/boot</filename> partition. Refer to the firmware documentation for further details.
nl: De Electra firmware ondersteunt yaboot nog niet; om te installeren op Electra, kun je de <filename>ppc64.img</filename> netboot image opstarten. Na de installatie, moet je de firmware handmatig configureren om de geinstalleerde kernel en initrd van de <filename>/boot</filename> partitie te laden. Refereer naar de firmware documentatie voor verdere details.

en: For installation on PlayStation 3, first update to firmware 1.60 or later. The "Other OS" boot loader must be installed into the flash, following the instructions at <ulink url="http://www.playstation.com/ps3-openplatform/manual.html"/>. A suitable boot loader image can be found on Sony's "ADDON" CD, available from <ulink url="ftp://ftp.kernel.org/pub/linux/kernel/people/geoff/cell/"/>.
nl: Voor installatie op PlayStation 3, moet je eerst de firmware vernieuwen naar versie 1.60 of later. De "Other OS" boot loader moet in de flash worden geinstalleerd, volgens de instructies op <ulink url="http://www.playstation.com/ps3-openplatform/manual.html"/>. Een bruikbare boot loader image kan gevonden worden op Sony's "ADDON" CD, beschikbaar van <ulink url="ftp://ftp.kernel.org/pub/linux/kernel/people/geoff/cell/"/>.

en: Once the boot loader is installed, the PlayStation 3 should be able to boot from the Fedora install media. Please note that network installation works best with NFS, since that takes less memory than FTP or HTTP methods. Using the <command>text</command> option also reduces the amount of memory taken by the installer.
nl: Zodra de boot loader geinstalleerd is, moet de PlayStation 3 in staat zijn om op te starten van de Fedora installeer media. Merk op dat de netwerk installatie het beste werkt met NFS, omdat dit minder geheugen nodig heeft dan de FTP of HTTP methodes. Het gebruik van de <command>text</command> optie vermindert ook de hoeveelheid geheugen gebruikt door de installer.

en: For more information on Fedora and the PlayStation3 or Fedora on PowerPC in general, join the <ulink url="http://lists.infradead.org/mailman/listinfo/fedora-ppc">Fedora-PPC mailing list</ulink> or the <systemitem class="resource">#fedora-ppc</systemitem> channel on <ulink url="http://freenode.net/">FreeNode</ulink>.
nl: Voor meer informatie over Fedora en de PlayStation3 of Fedora op PowerPC in het algemeen, sluit je aan bij <ulink url="http://lists.infradead.org/mailman/listinfo/fedora-ppc">Fedora-PPC mailing list</ulink> of de <systemitem class="resource">#fedora-ppc</systemitem> kanaal op <ulink url="http://freenode.net/">FreeNode</ulink>.

en: Network booting
nl: Opstarten via het netwerk

en: Combined images containing the installer kernel and ramdisk are located in the <filename class="directory">images/netboot/</filename> directory of the installation tree. They are intended for network booting with TFTP, but can be used in many ways.
nl: Gecombineerde images die de installer kernel en de ramdisk bevatten zitten in de <filename class="directory">images/netboot/</filename> map van de installatie boom. Zij zijn bedoeld voor netwerk opstarten met TFTP, maar kunnen op vele manieren gebruikt worden.

en: The <command>yaboot</command> loader supports TFTP booting for IBM pSeries and Apple Macintosh. The Fedora Project encourages the use of <command>yaboot</command> over the <command>netboot</command> images.
nl: De <command>yaboot</command> loader ondersteunt  TFTP opstarten voor IBM pSeries en Apple Macintosh. Het Fedora Project beveelt het gebruik van <command>yaboot</command> aan boven de command>netboot</command> images.

en: PPC Specific Packages
nl: PPC Specifieke Pakketten

en: The <package>ppc64-utils</package> package has been split out into individual packages reflecting upstream packaging (<package>ps3pf-utils</package>, <package>powerpc-utils</package>, <package>powerpc-utils-papr</package>). Although the <command>mkzimage</command> command is no longer supplied, you can use the <command>wrapper</command> script from the <package>kernel-bootwrapper</package> package:
nl: Het <filename>ppc64-utils</filename> pakket is gesplitst in individuele pakketten in overeenkomst met de upstream pakketten (<filename>ps3pf-utils</filename>, <filename>powerpc-utils</filename>, <filename>powerpc-utils-papr</filename>). Hoewel het <command>mkzimage</command> commando niet meer wordt geleverd, kunt je het <command>wrapper</command> script van het <package>kernel-bootwrapper</package> pakket gebruiken:

en: x86 Specifics for Fedora
nl: x86 Specifiek voor Fedora

en: This section covers specific information about Fedora and the x86 hardware platform.
nl: Deze sectie behandelt specifieke informatie over Fedora en het x86 hardware-platform.

en: Hardware requirements for x86
nl: Hardware-vereisten voor x86

en: In order to use specific features of Fedora 9 during or after installation, you may need to know details of other hardware components such as video and network cards.
nl: Om specifieke eigenschappen van Fedora 9 tijdens of na de installatie te gebruiken, is het handig dat je details kent van andere hardware-componenten zoals video- en netwerkkaarten.

en: The following CPU specifications are stated in terms of Intel processors. Other processors, such as those from AMD, Cyrix, and VIA that are compatible with and equivalent to the following Intel processors, may also be used with Fedora.
nl: De volgende CPU specificaties zijn vermeld in termen van Intel processoren. Andere processoren, zoals van AMD, Cyrix, en VIA die compatibel zijn met en equivalent met de volgende Intel processoren, kunnen ook gebruikt worden met Fedora.

en: Fedora 9 requires an Intel Pentium or better processor, and is optimized for Pentium 4 and later processors.
nl: Fedora 9 vereist een Intel Pentium of betere processor, en is geoptimaliseerd voor Pentium 4 en latere processoren.

en: Recommended for text-mode: 200 MHz Pentium-class or better.
nl: Aanbevolen voor tekst modus: 200 MHz Pentium-klasse of beter.

en: Recommended for graphical: 400 MHz Pentium II or better.
nl: Aanbevolen voor grafische modus: 400 MHz Pentium II of beter.

en: Minimum RAM for text-mode: 128MiB.
nl: Minimale hoeveelheid benodigde RAM voor tekst modus: 128MB.

en: Minimum RAM for graphical: 192MiB.
nl: Minimale hoeveelheid benodigde RAM voor grafische modus: 192MB.

en: Recommended RAM for graphical: 256MiB.
nl: Aanbevolen hoeveelheid RAM voor grafische modus: 256MB.

en: x86_64 Specifics for Fedora
nl: x86_64 Specifiek voor Fedora

en: This section covers specific information about Fedora and the x86_64 hardware platform.
nl: Deze sectie behandeld specifieke informatie over Fedora en het x86_64 hardware-platform.

en: Hardware requirements for x86_64
nl: Hardware-vereisten voor x86_64

en: Memory requirements for x86_64
nl: Geheugen-vereisten voor x86_64

en: Minimum RAM for text-mode: 256MiB.
nl: Minimale hoeveelheid benodigde RAM voor tekst modus: 256MB.

en: Minimum RAM for graphical: 384MiB.
nl: Minimale hoeveelheid benodigde RAM voor grafische modus: 384MB.

en: Recommended RAM for graphical: 512MiB.
nl: Aanbevolen hoeveelheid RAM voor grafische modus: 512MB.

en: Hard disk space requirements for x86_64
nl: Harde schijf ruimte eisen voor x86_64
